Αποστρατιωτικοποιημένος παράδεισος άγριας ζωής

Τα σύνορα μεταξύ Βόρειας και Νότιας Κορέας αποτελούν σύμβολο στρατιωτικοποίησης και πολιτικών εντάσεων. Είναι επίσης μια περιοχή όπου η απουσία ανθρώπινης δραστηριότητας επέτρεψε στη φύση και την άγρια ζωή να ανθίσουν. Η Αποστρατιωτικοποιημένη Ζώνη (DMZ) είναι μια ζώνη ασφαλείας που δημιουργήθηκε στο τέλος του Κορεατικού Πολέμου το 1953. Καλύπτει τα πάντα σε πλάτος τεσσάρων χιλιομέτρων (2 + 2 χιλιόμετρα) βόρεια και νότια των συνόρων μεταξύ Βόρειας και Νότιας Κορέας, εκτεινόμενη σε μήκος 241 χιλιομέτρων από τα ανατολικά προς τα δυτικά σε όλη την Κορεατική Χερσόνησο. Η πρόσβαση ανθρώπων στην Αποστρατιωτικοποιημένη Ζώνη είναι αυστηρά περιορισμένη, καθώς είναι ένα από τα πιο οχυρωμένα και… στρατιωτικοποιημένα σύνορα στον κόσμο.

Αυτά τα 73 χρόνια ανθρώπινης απουσίας έχουν καταστήσει την Αποστρατιωτικοποιημένη Ζώνη και τις παραμεθόριες περιοχές της ένα καταφύγιο για την άγρια ζωή και τα φυτά και μια από τις περιοχές με τη μεγαλύτερη βιοποικιλότητα στη Νότια Κορέα. Από μεγάλους υγρότοπους μέχρι βουνά καλυμμένα με δάση, το ποικιλόμορφο τοπίο της φιλοξενεί σχεδόν 6.200 είδη άγριας ζωής, σύμφωνα με το νοτιοκορεατικό Εθνικό Ινστιτούτο Οικολογίας. Το 38% των 267 απειλούμενων ειδών της Νότιας Κορέας, όπως το ελάφι της Σιβηρίας, η λεοπάρδαλη, η ασιατική μαύρη αρκούδα και το κορεάτικο γοράλ, ζουν εκεί.

Επτά από τα 15 είδη γερανών στον κόσμο μπορούν να βρεθούν εντός της Αποστρατιωτικοποιημένης Ζώνης, μεταξύ των οποίων ο απειλούμενος λευκοτράχηλος γερανός και ο γερανός της Μαντζουρίας. Ενώ οι υγρότοποι στην Κίνα και την Ιαπωνία εξαφανίζονται, η Αποστρατιωτικοποιημένη Ζώνη προσφέρει ένα ειρηνικό καταφύγιο για αυτά τα αποδημητικά πουλιά.

Οργανωμένη προστασία

Παρότι η πρόσβαση είναι αυστηρά περιορισμένη, αρκετοί κορεατικοί οργανισμοί συμμετέχουν στην προστασία της Αποστρατιωτικοποιημένης Ζώνης και των κατοίκων της. «Τα τελευταία 30 χρόνια, η Green Korea United (GKU) έχει διεξαγάγει εκτεταμένες επιτόπιες έρευνες σε όλη τη Ζώνη Πολιτικού Ελέγχου και στις παραμεθόριες περιοχές για την παρακολούθηση των οικοτόπων της απειλούμενης άγριας ζωής», αναφέρει η Ντάσομ Λι, διευθύντρια της Ομάδας Διατήρησης Οικοσυστημάτων της GKU.

Τα συσσωρευμένα δεδομένα από αυτές τις έρευνες βοήθησαν την GKU να υποστηρίξει με επιτυχία τον χαρακτηρισμό 70.000 εκταρίων γης στις ζώνες ασφαλείας της DMZ ως προστατευόμενες περιοχές. «Η διατήρηση της Ζώνης Πολιτικού Ελέγχου νότια της DMZ τα τελευταία 73 χρόνια είναι αποτέλεσμα τόσο της νομικής προστασίας του περιβάλλοντος όσο και του περιορισμού της ανθρώπινης πρόσβασης λόγω στρατιωτικών περιορισμών», δήλωσε η Λι στο Earth.Org.

Η πρόσβαση στην DMZ είναι εξαιρετικά περιορισμένη και ελέγχεται αυστηρά, αλλά οι φωτογραφίες που λαμβάνονται από μη επανδρωμένες κάμερες που έχουν εγκατασταθεί από το Εθνικό Ινστιτούτο Οικολογίας προσφέρουν μια γεύση από την άγρια ζωή στην περιοχή. Η έρευνα πεδίου μπορεί να γίνει μόνο στη Ζώνη Πολιτικού Ελέγχου (CCZ), μια ζώνη ασφαλείας νότια της DMZ. Ενώ η πρόσβαση του κοινού είναι επίσης αυστηρά περιορισμένη εδώ, επιτρέπεται σε περιορισμένο αριθμό ατόμων να εισέλθουν, ακόμη και να καλλιεργήσουν, εντός της περιοχής της Αποκεντρωμένης Ζώνης (CCZ). Η γεωργική γη χρησιμοποιείται κυρίως για την καλλιέργεια ρυζιού.

Κάθε εβδομάδα, ο Σεοπίνγκ-χο Κιμ, διευθυντής του Ινστιτούτου Οικολογικής Ερευνας της DMZ, και εθελοντές από το Ινστιτούτο εισέρχονται στην CCZ για να διεξαγάγουν έρευνα πεδίου. «Είναι ενδιαφέρον ότι οι μικρές υδάτινες οδοί των ορυζώνων φιλοξενούν τα πιο απειλούμενα είδη. Οι ορυζώνες είναι πολύ διαφορετικοί από τους ορυζώνες εκτός της CCZ, περιέχουν περισσότερα ζιζάνια και είναι πολύ παραδοσιακοί», αναφέρει ο Κιμ.

Ελεγχόμενος οικοτουρισμός

Η μοναδικότητα της CCZ, η οικολογική της αξία και η άγρια ζωή που κατοικεί εκεί έχουν οδηγήσει στην ανάπτυξη μικρής κλίμακας οικοτουριστικών δραστηριοτήτων τα τελευταία χρόνια. Η παρουσία σπάνιων αποδημητικών πτηνών έχει, για παράδειγμα, οδηγήσει στην ανάπτυξη περιηγήσεων παρατήρησης πουλιών στην περιοχή. Και η κυβέρνηση της Νότιας Κορέας ανέπτυξε το Μονοπάτι Ειρήνης της CCZ για να βοηθήσει στην αποκατάσταση του τουρισμού στις παραμεθόριες περιοχές και να ενισχύσει την τοπική οικονομία.

Η Λι βλέπει μια θετική πλευρά στην εισαγωγή μικρής κλίμακας δραστηριοτήτων οικοτουρισμού στην περιοχή: «Ακόμα και για τους Κορεάτες, η Αποστρατιωτικοποιημένη Ζώνη παραμένει ένας τόπος μυστηρίου και είναι μια θετική εξέλιξη για το κοινό να μάθει για την οικολογική της σημασία – όπως το ότι αποτελεί ζωτικό καταφύγιο για τον παγκοσμίως απειλούμενο γερανό της Μαντζουρίας».

Ωστόσο, η Λι ανησυχεί ότι η βελτίωση των πολιτικών σχέσεων θα μπορούσε να οδηγήσει σε αυξημένη αναπτυξιακή πίεση στην περιοχή: «Αντιμετωπίζουμε ένα γεωπολιτικό παράδοξο: όταν βελτιώνονται οι διακορεατικές σχέσεις, η “αναπτυξιακή πίεση” εντείνεται. Η μεγαλύτερη δυσκολία μας είναι η πολιτική πραγματικότητα όπου η προστασία του περιβάλλοντος σπάνια αντιμετωπίζεται ως κορυφαία προτεραιότητα, ανεξάρτητα από την κατάσταση».

Κι ενώ ελπίζει σε ειρήνη μεταξύ των δύο κορεατικών κρατών, ο Κιμ βλέπει επίσης πώς η πολιτική θα μπορούσε να αποτελέσει μια από τις μεγαλύτερες απειλές για τα μοναδικά οικοσυστήματα της Αποστρατιωτικοποιημένης και της Αποκεντρωμένης Ζώνης.

«Θέλουμε να διατηρήσουμε την περιοχή για την άγρια ζωή, αλλά ανησυχώ ότι οι πολιτικοί θα το αγνοήσουν αυτό μετά την ενοποίηση. Εκτός από την οικολογική της αξία, η περιοχή θα πρέπει επίσης να προστατεύεται για τη συμβολική της αξία. Ακόμα κι αν υπάρχει πολλή στρατιωτική δραστηριότητα, η φύση μπορεί να ευδοκιμήσει εδώ. Για μένα, αυτό είναι ένα σύμβολο ελπίδας», λέει στο Earth.Org.