ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ Τάσος Σαραντής
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Μια ολοκληρωμένη εικόνα για το πώς οι ξηρασίες επιδεινώνουν τη φτώχεια, την πείνα, την ενεργειακή ανασφάλεια, την κατάρρευση των οικοσυστημάτων, αλλά και το πώς γεννούν την έμφυλη βία παρέχει πρόσφατη έκθεση που προσδιορίζει τις περιοχές του κόσμου που επλήγησαν περισσότερο από ξηρασίες την περίοδο 2023-2024, με ορισμένες να συνεχίζονται και το 2025, η οποία εκπονήθηκε από το Εθνικό Κέντρο Μετριασμού της Ξηρασίας των ΗΠΑ και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για την Καταπολέμηση της Ερημοποίησης, με την υποστήριξη της Διεθνούς Συμμαχίας Ανθεκτικότητας στην Ξηρασία.

Η νέα έκθεση συνθέτει πληροφορίες από εκατοντάδες κυβερνητικές, επιστημονικές και μιντιακές πηγές για να επισημάνει τις επιπτώσεις στις πιο έντονες εστίες ξηρασίας στην Αφρική (Σομαλία, Αιθιοπία, Ζιμπάμπουε, Ζάμπια, Μαλάουι, Μποτσουάνα, Ναμίμπια), τη Μεσόγειο (Ισπανία, Μαρόκο, Τουρκία), τη Λατινική Αμερική (Παναμάς, λεκάνη του Αμαζονίου), τη Νοτιοανατολική Ασία και πέρα από αυτήν.

ΑΦΡΙΚΗ

Πάνω από 90 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλη την Ανατολική και Νότια Αφρική αντιμετωπίζουν έντονη πείνα. Ορισμένες περιοχές βιώνουν τη χειρότερη ξηρασία που έχει καταγραφεί ποτέ. Στη Νότια Αφρική, η οποία είναι ήδη επιρρεπής στην ξηρασία, περίπου το 1/6 του πληθυσμού (68 εκατομμύρια) χρειαζόταν επισιτιστική βοήθεια τον Αύγουστο του 2024.

Στην Αιθιοπία, τη Ζιμπάμπουε, τη Ζάμπια και το Μαλάουι, οι καλλιέργειες καλαμποκιού και σιταριού καταστράφηκαν επανειλημμένα. Μόνο στη Ζιμπάμπουε, η σοδειά καλαμποκιού του 2024 μειώθηκε κατά 70% και οι τιμές του καλαμποκιού διπλασιάστηκαν, ενώ 9.000 βοοειδή πέθαναν από δίψα και πείνα.

Στη Σομαλία, η κυβέρνηση εκτίμησε ότι 43.000 άνθρωποι πέθαναν μόνο το 2022 λόγω της πείνας που σχετίζεται με την ξηρασία. Στις αρχές του 2025, 4,4 εκατομμύρια άνθρωποι -το ένα τέταρτο του πληθυσμού- αντιμετώπιζαν επισιτιστική ανασφάλεια σε επίπεδο κρίσης, συμπεριλαμβανομένων 784.000 που αναμένεται να φτάσουν σε επίπεδα έκτακτης ανάγκης. Το 2022, πάνω από ένα εκατομμύριο Σομαλοί αναγκάστηκαν να μετακινηθούν αναζητώντας τροφή, νερό για οικογένειες και βοοειδή και εναλλακτικά μέσα διαβίωσης. Η μαζική μετανάστευση πιέζει τους πόρους στις περιοχές υποδοχής, οδηγώντας συχνά σε συγκρούσεις.

Η Ζάμπια υπέστη μία από τις χειρότερες ενεργειακές κρίσεις στον κόσμο, καθώς τον Απρίλιο του 2024 η στάθμη του ποταμού Ζαμβέζη έπεσε στο 20% του μακροπρόθεσμου μέσου όρου της. Στο μεγαλύτερο υδροηλεκτρικό εργοστάσιο της χώρας, το φράγμα Καρίμπα, μειώθηκε στο 7% η παραγωγική του ικανότητα, προκαλώντας διακοπές ρεύματος έως και 21 ώρες την ημέρα και κλείνοντας νοσοκομεία, αρτοποιεία και εργοστάσια.

ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ

Στην Ισπανία, έλλειψη νερού έπληξε τη γεωργία, τον τουρισμό και την εγχώρια προσφορά. Μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2023, δύο χρόνια ξηρασίας και ρεκόρ ζέστης προκάλεσαν μείωση κατά 50% στην ελαιοκομική παραγωγή της Ισπανίας, με αποτέλεσμα να διπλασιαστούν οι τιμές του ελαιολάδου σε ολόκληρη τη χώρα.

Στο Μαρόκο, ο πληθυσμός των προβάτων ήταν 38% μικρότερος το 2025 σε σχέση με το 2016. Στην Τουρκία, η ξηρασία επιτάχυνε την εξάντληση των υπόγειων υδάτων, προκαλώντας καταβόθρες που παρουσιάζουν κινδύνους για τις κοινότητες και τις υποδομές τους, ενώ παράλληλα μειώνεται μόνιμα η ικανότητα αποθήκευσης των υδροφορέων.

ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ

Στη λεκάνη του Αμαζονίου τα χαμηλά επίπεδα-ρεκόρ των ποταμών το 2023 και το 2024 οδήγησαν σε μαζικούς θανάτους ψαριών και απειλούμενων δελφινιών και διέκοψαν το πόσιμο νερό και τις μεταφορές για εκατοντάδες χιλιάδες. Καθώς η αποψίλωση των δασών και οι πυρκαγιές εντείνονται, ο Αμαζόνιος κινδυνεύει να μετατραπεί από καταβόθρα άνθρακα σε πηγή άνθρακα.

Στη Διώρυγα του Παναμά τα επίπεδα του νερού μειώθηκαν τόσο πολύ που οι διελεύσεις πλοίων περιορίστηκαν κατά περισσότερο από το ένα τρίτο (από 38 σε 24 πλοία ημερησίως μεταξύ Οκτωβρίου 2023 και Ιανουαρίου 2024), προκαλώντας σημαντικές διαταραχές στο παγκόσμιο εμπόριο.

Αντιμετωπίζοντας καθυστερήσεις πολλών εβδομάδων, πολλά πλοία ανακατευθύνθηκαν σε μεγαλύτερες, πιο δαπανηρές διαδρομές μέσω της Διώρυγας του Σουέζ ή του διαβόητου Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας της Νότιας Αφρικής. Μεταξύ των αλυσιδωτών επιπτώσεων, οι εξαγωγές σόγιας των ΗΠΑ επιβραδύνθηκαν και τα σουπερμάρκετ του Ηνωμένου Βασιλείου ανέφεραν ελλείψεις και αυξανόμενες τιμές φρούτων και λαχανικών.

Αλλά και στη Νοτιοανατολική Ασία η ξηρασία διέκοψε την παραγωγή και τις αλυσίδες εφοδιασμού βασικών καλλιεργειών, όπως το ρύζι, ο καφές και η ζάχαρη. Το 2023-2024, οι ξηρές συνθήκες στην Ταϊλάνδη και την Ινδία, για παράδειγμα, προκάλεσαν ελλείψεις που οδήγησαν σε αύξηση 8,9% στην τιμή της ζάχαρης και των γλυκών στις ΗΠΑ.

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ

Η έκθεση υπογραμμίζει ιδιαίτερα τον δυσανάλογο αντίκτυπο στις γυναίκες και στα παιδιά. Σήμερα, περίπου το 85% των ανθρώπων που πλήττονται από την ξηρασία ζει σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, με τις γυναίκες και τα κορίτσια να είναι οι πιο σοβαρά πληγείσες, κάτι που υποδεικνύει ότι «η ξηρασία μπορεί να μη γνωρίζει όρια, αλλά γνωρίζει φύλο», όπως ανέφερε ο Ντανιέλ Τσιγκάι, ένας εκ των συντακτών της έκθεσης.

Στην Ανατολική Αφρική, οι αναγκαστικοί γάμοι παιδιών υπερδιπλασιάστηκαν, καθώς οι οικογένειες αναζητούσαν προίκες για να επιβιώσουν. Αν και απαγορεύονται στην Αιθιοπία, οι γάμοι παιδιών υπερδιπλασιάστηκαν σε συχνότητα στις τέσσερις περιοχές που επλήγησαν περισσότερο από την ξηρασία.

Τα νεαρά κορίτσια που παντρεύονται μειώνουν παράλληλα το οικονομικό βάρος της παροχής τροφίμων και άλλων ειδών πρώτης ανάγκης από τις οικογένειές τους. Τα κορίτσια γενικά εγκαταλείπουν το σχολείο όταν παντρεύονται, κάτι που περιστέλλει περαιτέρω τις ευκαιρίες τους για οικονομική ανεξαρτησία.