Αν σας ρωτούσαν ποιες θεωρείτε πιο ραδιενεργές περιοχές του πλανήτη, σίγουρα θα αναφέρατε τα ονόματα Τσερνομπίλ και Φουκουσίμα.
Ωστόσο, μια έρευνα που δημοσιεύτηκε την περασμένη εβδομάδα υποδεικνύει ότι τμήματα των Νήσων Μάρσαλ στον κεντρικό Ειρηνικό, όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες διεξήγαγαν 67 πυρηνικές δοκιμές κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, πρέπει να προστεθούν σε αυτόν τον κατάλογο.
Οπως αναφέρεται στη μελέτη που πραγματοποίησαν ερευνητές του Πανεπιστημίου Κολούμπια και δημοσιεύτηκε στα Πρακτικά της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών (PNAS), το έδαφος σε τέσσερα νησιά των Νήσων Μάρσαλ περιέχει συγκεντρώσεις πυρηνικών ισοτόπων που υπερβαίνουν σε μεγάλο βαθμό εκείνες που υπάρχουν κοντά στους πυρηνικούς σταθμούς του Τσερνομπίλ και της Φουκουσίμα. Σε ένα από τα νησιά, τα επίπεδα αυτά είναι 1.000 φορές υψηλότερα.
Κατά τη διάρκεια των ετών 1946 έως 1958, οι επιστήμονες που εργάζονταν στην κυβέρνηση των ΗΠΑ διεξήγαγαν 67 δοκιμές πυρηνικών εκρήξεων στις ατόλες Μπικίνι και Ενεγουετάκ στις νήσους Μάρσαλ. Οι δοκιμές διεξήχθησαν προκειμένου να μάθουν περισσότερα για τα πυρηνικά όπλα και την καταστροφικότητά τους.
Το Κάστρο Μπράβο ήταν η πιο ισχυρή έκρηξη όλων των δοκιμών που διεξήχθησαν ποτέ από τις ΗΠΑ. Πυροδοτήθηκε το πρωί της 1ης Μαρτίου 1954 και ήταν 1.000 φορές πιο ισχυρή από τις βόμβες που έπεσαν στις ιαπωνικές πόλεις Χιροσίμα ή Ναγκασάκι.
Πριν από τη διεξαγωγή των δοκιμών, αξιωματούχοι των ΗΠΑ μετέφεραν βίαια τους κατοίκους των ατολών σε άλλες τοποθεσίες στις Νήσους Μάρσαλ.
Σημειώνεται ότι, αν και οι ΗΠΑ διεξήγαγαν μόνο το 6% των δοκιμών πυρηνικών βόμβων εδώ, οι εκρήξεις και τα σύννεφα των μανιταριών παρήγαγαν πάνω από το ήμισυ της συνολικής ενέργειας που απελευθερώθηκε από όλες τις πυρηνικές δοκιμές των ΗΠΑ.
Καθώς διεξάγονταν οι δοκιμές, οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι τα ραδιενεργά κατάλοιπα των εκρήξεων έφτασαν σε δύο άλλες κατοικημένες ατόλες (Ρονγκελάπ και Ουτιρίκ) κι έτσι μετακινήθηκαν οι κάτοικοι και από εκεί.
Μετά τη λήξη των δοκιμών, αξιωματούχοι της κυβέρνησης των ΗΠΑ συναντήθηκαν με αξιωματούχους από τις Νήσους Μάρσαλ για να συζητήσουν τη δυνατότητα καθαρισμού των τόπων όπου πραγματοποιήθηκαν οι δοκιμές, ώστε να επιστρέψουν οι μετατοπισμένοι.
Οι ερευνητές εξέτασαν δείγματα εδάφους σε 11 νησιά που αποτελούσαν μέρος των τεσσάρων ατολών και διαπίστωσαν ότι τα εξωτερικά επίπεδα της ακτινοβολίας γάμμα -που φέρει συνήθως την περισσότερη ενέργεια από τα προϊόντα των ραδιενεργών διασπάσεων- διέφεραν σε μεγάλο βαθμό από περιοχή σε περιοχή.
Κι ακόμη, ότι ορισμένα από τα επίπεδα αυτά ήταν πολύ υψηλότερα από τα αναμενόμενα και υπερβαίνουν κατά πολύ το όριο της έκθεσης που συμφωνήθηκε μεταξύ των αξιωματούχων των δύο χωρών.
Τα επίπεδα στο Μπικίνι, για παράδειγμα, μετρήθηκαν έως και 648 μιλιρέμ (δείκτης απορρόφησης ακτινοβολίας) ανά έτος. Το «ασφαλές» επίπεδο είχε οριστεί στα 100 μιλιρέμ ετησίως.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι τα επίπεδα αυτά είναι επίσης πολύ υψηλότερα από αυτά που βρέθηκαν γύρω από τις περιοχές πυρηνικών ατυχημάτων του Τσερνομπίλ και της Φουκουσίμα.
Η ίδια ομάδα ερευνητών διεξήγαγε ακόμη δύο μελέτες – μια που περιελάμβανε τη μέτρηση των επιπέδων ακτινοβολίας σε φρούτα από δέντρα στις πληγείσες περιοχές και μια άλλη που μελέτησε τον κρατήρα που δημιουργήθηκε από τη μεγαλύτερη έκρηξη που σημειώθηκε στην περιοχή.
Οπως ανέφεραν, επίπεδα ακτινοβολίας στα φρούτα ήταν πολύ υψηλά για ανθρώπινη κατανάλωση σε πολλά από τα νησιά.
Επίσης, διαπίστωσαν ότι τα επίπεδα ακτινοβολίας στα ιζήματα του εδάφους στον κρατήρα ήταν ακόμα αρκετά μεγαλύτερα από τα κανονικά επίπεδα.
Αν και οι άνθρωποι μπορούν να εκτεθούν στη ραδιενεργή ακτινοβολία εισπνέοντας σκόνη ή πίνοντας μολυσμένο νερό, μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι το φαγητό είναι ο πρωταρχικός τρόπος που οι νησιώτες των Μάρσαλ εκτίθενται στην ακτινοβολία – ακόμη και αν η ακτινοβολία του υπόβαθρου και του εδάφους είναι σχετικά χαμηλή.
Η μελέτη για τα τρόφιμα έδειξε ένα μείγμα υψηλών και μεταβλητών επιπέδων μόλυνσης σε καρπούς που μελετήθηκαν στα νησιά Μπικίνι, Ναέν και Ρονγκελάπ.
Πράγματι, και στα τρία νησιά, τα φρούτα περιείχαν ακτινοβολία υψηλότερη από τα επίπεδα ασφάλειας που θέσπισαν η Ρωσία, η Ουκρανία, η Λευκορωσία και η Ιαπωνία, οι οποίες έχουν αυστηρότερα στάνταρτ για τον περιορισμό της πρόσληψης ραδιενεργών σωματιδίων σε σχέση με τις ΗΠΑ.
Τα αποτελέσματα της έρευνας εκθέτουν την κυβέρνηση των ΗΠΑ που παρακολουθεί την υγεία των κατοίκων στις Νήσους Μάρσαλ και διαβεβαιώνει ότι οι ντόπιοι αντιμετωπίζουν μικρό κίνδυνο από τη ραδιενέργεια.
Ο Τέρι Χάμιλτον, επικεφαλής ερευνητής του υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ για τα ζητήματα ακτινοβολίας των Νήσων Μάρσαλ, δήλωσε ότι παρ’ όλο που η προσέγγιση της ομάδας του Κολούμπια φάνηκε λογική, ανησυχεί ότι η μεθοδολογία και ο εξοπλισμός τους θα μπορούσαν να υπερεκτιμήσουν την ακτινοβολία που ανιχνεύουν.
Ωστόσο οι ερευνητές απέρριψαν κατηγορηματικά αυτόν τον ισχυρισμό.
