Ο πλανήτης σε τροχιά πυράκτωσης

Το πιο καυτό έτος που καταγράφηκε ποτέ ήταν το 2016, εξαιτίας του συνδυασμού της υπερθέρμανσης του πλανήτη και του ισχυρού επεισοδίου «Ελ Νίνιο». Παρ’ όλο που το 2018 αντιμετωπίζει το αντίθετο κλίμα, με το «Λα Νίνια» να τείνει να… δροσίζει τις θερμοκρασίες, ο φετινός Ιούνιος καταγράφεται ως ένας από τους πιο καυτούς μήνες.

Πολυάριθμες περιοχές σε όλο τον κόσμο αντιμετωπίζουν υψηλότατες θερμοκρασίες, οι οποίες προκάλεσαν πυρκαγιές, κατέστρεψαν καλλιέργειες και σκότωσαν εκατοντάδες ανθρώπους. Κατά τους πρώτους πέντε μήνες του 2018, σχεδόν κάθε ηπειρωτική χώρα γνώρισε ρεκόρ υψηλών θερμοκρασιών, ενώ τον φετινό Μάιο καταγράφηκε ο 401ος συνεχής μήνας κατά τον οποίο οι θερμοκρασίες υπερέβησαν τον μέσο όρο του 20ού αιώνα.

Αλλά, οι θερμοκρασίες δεν αυξάνονται ομοιόμορφα. Οι περιοχές σε υψηλότερα γεωγραφικά πλάτη θερμαίνονται γρηγορότερα από άλλες και αυτό επέτρεψε την εμφάνιση κρουσμάτων μολύνσεων από το βακτήριο Vibrio, που ζει σε ζεστά νερά, σε σημεία όπως η περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας.

Για εμάς τους Νοτιοευρωπαίους οι 30 βαθμοί Κελσίου δεν είναι τίποτα ιδιαίτερο. Αλλά είναι σίγουρα υπερβολικοί για όσους ζουν στη Βρετανία και την Ιρλανδία, όπου η κανονική θερμοκρασία τον Ιούνιο δεν υπερβαίνει τους 20 βαθμούς. Στις 28 Ιουνίου, η Γλασκόβη έφτασε στην πιο ζεστή μέρα του Ιουνίου, με 31,9 βαθμούς Κελσίου, ενώ η πόλη Σάνον της Ιρλανδίας κατέγραψε την υψηλότερη θερμοκρασία της με 32 βαθμούς Κελσίου.

Οι Γερμανοί έζησαν με θερμοκρασίες άνω των 30 βαθμών Κελσίου για το μεγαλύτερο μέρος του Μαΐου και του Ιουνίου. Στη βορειοανατολική Γερμανία δεν έχουν σημειωθεί βροχοπτώσεις σχεδόν καθόλου τους τελευταίους μήνες. Η μετεωρολογική υπηρεσία της χώρας λέει ότι στο κρατίδιο Σαξονία-Ανχαλτ έπεσαν μόνο 15 λίτρα βροχής ανά τετραγωνικό μέτρο – περίπου το ένα τέταρτο του μέσου όρου.

Σε όλη τη Γερμανία έπεσαν μόνον 50 λίτρα βροχής ανά τετραγωνικό μέτρο, η μισή από τη συνηθισμένη ποσότητα. Εν τω μεταξύ, στη νοτιοδυτική Γερμανία μερικές πόλεις αντιμετώπισαν καταρρακτώδεις βροχές που πλημμύρισαν κελάρια και δρόμους. Αλλά και στη χώρα της Γεωργίας, η 4η Ιουλίου έμεινε στην ιστορία με 40,5 βαθμούς Κελσίου.

Στη Σουηδία, μια σκανδιναβική χώρα που δεν διαθέτει δικά της πυροσβεστικά αεροσκάφη, ξέσπασαν δεκάδες πυρκαγιές που έφτασαν στον Αρκτικό Κύκλο επηρεάζοντας και τη Λαπωνία. Η πόλη Τζόκμοκ, ένας δημοφιλής χειμερινός τουριστικός προορισμός, απειλήθηκε επίσης από τις πυρκαγιές στην περιοχή. Οι Σουηδοί μετεωρολόγοι έκαναν λόγο για εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες σημειώνοντας ότι επρόκειτο για ασυνήθιστη διάρκεια αυτού του μεγάλου κύματος καύσωνα.

Η θερμοκρασία στην πόλη της Ουψάλα, βόρεια της Στοκχόλμης, έφτασε στους 33 βαθμούς Κελσίου. Ηταν η πιο υψηλή θερμοκρασία που καταγράφηκε εκεί από το 1947.

Οι πυρκαγιές του 2016 έπληξαν τεράστιες εκτάσεις και στη Χιλή

Η Βόρεια Αμερική δεν διέφυγε από το καυτό κύμα. Το Ντένβερ και το Λος Αντζελες ήταν μεταξύ των αρκετών Πολιτειών των ΗΠΑ που άγγιξαν ή έσπασαν τα ρεκόρ ζέστης. Πολλές Πολιτείες των ΗΠΑ βίωσαν τον θερμότερο Μάιο που έχει καταγραφεί ποτέ και τον Ιούνιο η μέση θερμοκρασία ήταν 1,7 βαθμοί Κελσίου πάνω από τον μέσο όρο του 20ού αιώνα. Η Αϊόβα, το Νέο Μεξικό και το Τέξας χτύπησαν ρεκόρ ελάχιστων θερμοκρασιών τον Ιούνιο και από τις 3 Ιουλίου σχεδόν το 30% των 48 ηπειρωτικών αμερικανικών Πολιτειών αντιμετώπιζαν συνθήκες ξηρασίας.

Στις 28 Ιουνίου, στο Κουριγιάτ στην ακτή του Ομάν καταγράφηκε ελάχιστη θερμοκρασία 42,6 βαθμών Κελσίου, κάτι που σημαίνει ότι το θερμόμετρο κατά τη διάρκεια της νύχτας δεν έπεσε κάτω από αυτό το επίπεδο.

Αλλά και στο Μόντρεαλ, στον Καναδά, στις 2 Ιουλίου καταγράφηκε η υψηλότερη θερμοκρασία σε 147 χρόνια τήρησης αρχείων. Εκεί, το κύμα καύσωνα σκότωσε περισσότερους από 70 ανθρώπους.

Τα θερμόμετρα στην Ιαπωνία, τη Ρωσία και την Αλγερία, μεταξύ άλλων, πήραν επίσης φωτιά. Στις 5 Ιουλίου ο μετεωρολογικός σταθμός Ουάργκλα στην έρημο της Σαχάρας της Αλγερίας ανέφερε την υψηλότερη –αξιόπιστη– θερμοκρασία που σημειώθηκε ποτέ στην Αφρική: 51,3 βαθμούς Κελσίου.

Το παγκόσμιο κύμα καύσωνα που σαρώνει πολλές περιοχές του πλανήτη μας δείχνει ότι η αλλαγή του κλίματος δεν είναι ένα υποθετικό μελλοντικό γεγονός. Είναι εδώ και το ζούμε. Τα καλοκαίρια θερμαίνονται γρηγορότερα από τις άλλες εποχές καθώς αυξάνονται οι παγκόσμιες θερμοκρασίες, ειδικά σε περιοχές του βόρειου ημισφαιρίου, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε την περασμένη εβδομάδα στην επιθεώρηση Science.

Οπως προέκυψε από τη μελέτη δορυφορικών αρχείων που χρονολογείται από τα τέλη της δεκαετίας του 1970, ενώ οι θερμοκρασίες αυξάνονται όλο τον χρόνο, αυτός ο ρυθμός της αύξησης συμβαίνει ταχύτερα στα μέσα γεωγραφικά πλάτη κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού απ’ ό,τι κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Και αυτό είναι ακόμη πιο έντονο στο βόρειο ημισφαίριο.