Αν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα «πατήσει» πάνω στη γνωμοδότηση του γενικού εισαγγελέα του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ενωσης, τότε η Ελλάδα, σύμφωνα με νομικούς κύκλους, θα εξαιρεθεί από το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης. Κι αυτό γιατί η χώρα μας βρίσκεται υπό την αιγίδα του χρηματοδοτικού προγράμματος και σύμφωνα με τον γενικό εισαγγελέα δεν μπορούν να συμπεριληφθούν τα ελληνικά ομόλογά της ταυτόχρονα με το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων χωρών της ευρωζώνης στη δευτερογενή αγορά υπό αυστηρούς όρους (Outright Monetary Transactions). Επί της ουσίας, σύμφωνα πάντα με την ερμηνεία της γνωμοδότησης, δεν μπορούν να «τρέξουν» παράλληλα δύο προγράμματα στα οποία συμμετέχει η ΕΚΤ.
«Είναι σημαντικό, προκειμένου το πρόγραμμα αυτό να διατηρήσει τη λειτουργία του ως μέτρο εντασσόμενο στη νομισματική πολιτική, η ΕΚΤ να απέχει στο εξής από κάθε άμεση συμμετοχή στην παρακολούθηση του προγράμματος χρηματοδοτικής βοήθειας που εφαρμόζεται στο οικείο κράτος» αναφέρει το άρθρο 150 της γνωμοδότησης.
Κατά συνέπεια, στο άρθρο 151 ο γενικός εισαγγελέας τονίζει: «Φρονώ ότι το πρόγραμμα OMT πρέπει να θεωρηθεί μέτρο νομισματικής πολιτικής, υπό την προϋπόθεση ότι η ΕΚΤ θα απέχει, σε περίπτωση που τούτο τεθεί σε εφαρμογή, από κάθε είδους άμεση παρέμβαση στα προγράμματα χρηματοδοτικής βοήθειας που έχουν συμφωνηθεί στο πλαίσιο του ΕΜΣ ή της ΕΔΧΣ».
Αυτό ωστόσο δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση ότι με τη λήξη του χρηματοδοτικού προγράμματος του ΕΜΣ, η Ελλάδα δεν μπορεί να υπαχθεί στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης.
Εκτιμάται, εξάλλου, ότι η γνωμοδότηση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ενωσης σηματοδοτεί την έναρξη διαδικασιών για το τέλος της τρόικας όπως την ξέραμε.
Ετσι, η ρήτρα «η Ελλάδα θα πρέπει να είναι σε πρόγραμμα τον Μάρτιο του 2015, αν θέλει μπει σε αυτό της αγοράς κρατικών ομολόγων» μοιάζει περισσότερο με χρησμό, καθώς δεν είναι σαφές ποιο είναι το πρόγραμμα-πρόκριμα για την ποσοτική χαλάρωση.
Επιπρόσθετα, σύμφωνα με πληροφορίες, στην πρώτη φάση είναι πιθανόν -προκειμένου να καμφθούν και οι αντιρρήσεις της Γερμανίας- να εξαιρεθούν από το πρόγραμμα όλες οι χώρες τις ευρωζώνης με πιστοληπτική ικανότητα χαμηλότερη του ΒΒΒ, δηλαδή Ελλάδα, Κύπρος, Σλοβακία και Πορτογαλία.
Συνεπώς, η ρητορική της Ν.Δ. ότι η ΕΚΤ θα εξαιρέσει την Ελλάδα από το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης, υπό τον φόβο κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, προφανώς και δεν ευσταθεί διότι τις υπόλοιπες χώρες άλλος τις κυβερνά.
Σε κάθε περίπτωση, είναι σαφές ότι το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ενωσης δίνει σημαντική ευχέρεια κινήσεων στον Μάριο Ντράγκι, ωστόσο οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ εκτιμούν ότι θα είναι ιδιαίτερα προσεκτικός και θα μιλήσει ως άλλη Πυθία. Η καγκελάριος, σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε χθες στο Βερολίνο, είπε μεν ότι η ΕΚΤ είναι ανεξάρτητη στη λήψη των αποφάσεών της, αλλά τόνισε ότι «είναι σημαντικό ωστόσο για την κεντρική τράπεζα να αποφύγει να στείλει οποιουδήποτε είδους μηνύματα τα οποία θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την ανάγκη για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις», αναφέρει το Reuters.
Πολλοί εξάλλου εκτιμούν ότι βασική επιδίωξη του Μάριου Ντράγκι είναι να απεμπλακεί η ΕΚΤ από την άσκηση δημοσιονομικής πολιτικής και να επικεντρωθεί στη νομισματική πολιτική. Το βλέμμα του, όπως σημειώνουν, είναι στραμμένο σε Ιταλία και Γαλλία, δύο χώρες με τεράστιο δανεισμό και δημοσιονομικό εκτροχιασμό, που δεν έχουν λάβει ωστόσο ούτε ένα μέτρο καθώς οι… περιπτώσεις τους θα εξεταστούν κάποια στιγμή στο προσεχές μέλλον.
Αγορές ομολόγων μέχρι 50 δισ. τον μήνα;
Στα 50 δισ. ευρώ τον μήνα θα ανέλθουν πιθανότατα οι πολυαναμενόμενες αγορές ομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Σύμφωνα με τα περισσότερα δημοσιεύματα του διεθνούς οικονομικού Τύπου, η πρόταση της Εκτελεστικής Επιτροπής -των έξι δηλαδή μόνιμων μελών του Δ.Σ. της ΕΚΤ που δεν είναι εθνικοί κεντρικοί τραπεζίτες- για το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης θα προβλέπει μηνιαίες αγορές ομολόγων 50 δισ. ευρώ από τον επόμενο Μάρτιο και για έναν τουλάχιστον χρόνο. Η Εκτελεστική Επιτροπή της ΕΚΤ συνεδρίασε χθες στη Φρανκφούρτη προκειμένου να διαμορφώσει την πρόταση η οποία αποτελεί και τη βάση για τις διαβουλεύσεις του σημερινού 25μελούς Διοικητικού Συμβουλίου.
Αν τα δημοσιεύματα επιβεβαιωθούν, αυτό σημαίνει ότι η ΕΚΤ θα αγοράσει συνολικά ομόλογα αξίας 600 δισ. ευρώ. Αν το πρόγραμμα επεκταθεί για ακόμη έναν χρόνο, όπως υποστηρίζουν κάποια από τα δημοσιεύματα, τότε οι αγορές θα ξεπεράσουν το 1 τρισ. ευρώ. Το μεγάλο ερώτημα παραμένει ποιος θα αναλάβει τις αγορές των ομολόγων. Η ιδέα η ΕΚΤ να ζητήσει από τις 19 εθνικές τράπεζες της ευρωζώνης να αναλάβουν τον κίνδυνο των αγορών για τα δικά τους κρατικά ομόλογα εγείρει ήδη αντιρρήσεις. Το ιταλικό υπουργείο Οικονομικών διεμήνυσε χθες ότι μια τέτοια επιλογή καθιστά αναποτελεσματική την ποσοτική χαλάρωση, ενώ ανάλογη άποψη εξέφρασε και ο Ιρλανδός υπουργός Οικονομικών, Μάικλ Νούναν. Από την άλλη πλευρά, υπέρ του κατακερματισμού των αγορών έχουν τοποθετηθεί Γερμανοί και Ολλανδοί.
