Στα 8,8 δισ. εκτοξεύτηκε το έλλειμμα της Monte dei Paschi

Πολύ πιο ακριβά απ’ ό,τι αναμενόταν θα κοστίσει στο ιταλικό κράτος η διάσωση της Banca Monte dei Paschi di Siena (MPS).

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα κοινοποίησε χθες στο υπουργείο Οικονομικών της γειτονικής χώρας ότι το κεφαλαιακό έλλειμμα της Monte dei Paschi έχει αυξηθεί σημαντικά σε σχέση με τον περασμένο Ιούλιο, από τα 5 δισ. ευρώ στα 8,8 δισ. ευρώ.

Σύμφωνα με την ΕΚΤ, η ρευστότητα της ιταλικής τράπεζας υπέστη «ραγδαία επιδείνωση» τον τελευταίο μήνα.

Συγκεκριμένα, από τις 30 Νοεμβρίου έως τις 21 Δεκεμβρίου -διάστημα στο οποίο η διοίκηση της MPS προσπαθούσε απεγνωσμένα να συγκεντρώσει κεφάλαια 5 δισ. ευρώ από ιδιώτες επενδυτές- η καθαρή της ρευστότητα υποχώρησε από τα 12,1 δισ. ευρώ (ή το 7,6% των δραστηριοτήτων της) στα 7,7 δισ. ευρώ (ή το 4,8% των δραστηριοτήτων της).

Η τράπεζα φέρεται ότι είχε ζητήσει νωρίτερα από την ΕΚΤ να εγκρίνει την «προληπτική ανακεφαλαιοποίησή» της, που αποτελεί μια μορφή κρατικής παρέμβασης η οποία επιτρέπει στην προβληματική τράπεζα να παραμείνει φερέγγυα.

Στόχος της κίνησης είναι οι απώλειες που θα υποστούν οι κάτοχοι των ομολόγων και οι μικροεπενδυτές της τράπεζας να είναι περιορισμένες.

Χθες η ΕΚΤ απάντησε ότι η Monte dei Paschi είναι μεν φερέγγυα, όμως τα κεφάλαια που χρειάζεται πλέον είναι πολύ μεγαλύτερα από αυτά που είχαν δείξει τα αποτελέσματα των stress tests τον Ιούλιο.

Τα τεστ αυτά -που διερεύνησαν την αντοχή των ευρωπαϊκών τραπεζών σε πιθανά οικονομικά σοκ- είχαν κατατάξει τη Monte dei Paschi τελευταία μεταξύ 51 ιδρυμάτων της Ε.Ε.

Οι υψηλότερες κεφαλαιακές ανάγκες σημαίνουν ότι η Ρώμη θα αναγκαστεί τελικά να ρίξει περισσότερα χρήματα στην τράπεζα, περίπου 6,5 δισ. ευρώ σύμφωνα με κάποια δημοσιεύματα, αποκτώντας το 70% αυτής.

Το υπόλοιπο ποσό θα καλυφθεί από τους θεσμικούς επενδυτές που θα δουν τα ομόλογά τους να μετατρέπονται σε μετοχές απαλλάσσοντας την τράπεζα από χρέος περίπου 2 δισ. ευρώ.

Μικροεπενδυτές

Η ιταλική κυβέρνηση παλεύει σκληρά προκειμένου να προστατέψει τους μικροεπενδυτές. Την περασμένη εβδομάδα πέρασε σχέδιο δανεισμού 20 δισ. ευρώ για την ενίσχυση του τραπεζικού τομέα από τη Βουλή, ενώ ανακοίνωσε ότι μικροεπενδυτές, κάτοχοι ομολόγων περιορισμένης εξασφάλισης (junior bonds) σε μια τράπεζα που θα διασώζεται θα λαμβάνουν πλήρη αποζημίωση με τη μορφή ομολόγων υψηλής εξασφάλισης (senior bonds) ίδιας αξίας.

Tόσο ο Ιταλός νέος πρωθυπουργός Πάολο Τζεντιλόνι όσο και ο προκάτοχός του Ματέο Ρέντσι, που παραμένει επικεφαλής του Δημοκρατικού Κόμματος, προσπαθούν να περιορίσουν το πολιτικό κόστος από τα προβλήματα του τραπεζικού τομέα ενόψει πιθανών εκλογών στη διάρκεια του 2017.

Την προσπάθεια αυτή όμως δυναμιτίζει μερίδα συντηρητικών πολιτικών και αξιωματούχων της Γερμανίας, οι οποίοι για τους γνωστούς δικούς τους λόγους πιστεύουν ότι η τράπεζα θα πρέπει να εκκαθαριστεί.

Ετσι, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωνε την περασμένη Παρασκευή ότι θα συνεργαστεί με τη Ρώμη προκειμένου να διαπιστωθεί αν πληρούνται οι προϋποθέσεις διάσωσης της Monte dei Paschi, ο Γερμανός κεντρικός τραπεζίτης Γενς Βάιντμαν εξέφρασε άμεσα τις ενστάσεις του. Σε συνέντευξή του στην Bild μίλησε για πολλά ερωτήματα που θα πρέπει να απαντηθούν.

«Η τράπεζα οφείλει να είναι οικονομικά υγιής στον πυρήνα της. (…) Τα χρήματα δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την κάλυψη αναμενόμενων ζημιών. (…) Τα κρατικά κεφάλαια αποτελούν μόνο την ύστατη λύση», τόνισε μεταξύ άλλων ο Γερμανός που έκανε τον… Κινέζο για την Deutsche Bank αλλά δεν έχασε την ευκαιρία να βάλει τρικλοποδιά στους Ιταλούς.

Η Monte dei Paschi, της οποίας η ιστορία ξεκινά το 1472, είδε και έπαθε για να ανακάμψει από τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 όταν κατέβαλε 9 δισ. ευρώ στην ισπανική Santander για την Banca Antonveneta.

H συμφωνία αυτή διπλασίασε το μέγεθός της και την κατέστησε τρίτη μεγαλύτερη τράπεζα της Ιταλίας πίσω από τις Unicredit και Intesa Sanpaolo.

Τρία χρόνια αργότερα τα προβλήματά της επιδεινώθηκαν και υποχρεώθηκε να ζητήσει κρατική βοήθεια 4 δισ. ευρώ εν μέσω ζημιών, σκανδάλου και απάτης στα παράγωγα. Τώρα επιστρέφει ξανά στην κυβέρνηση για κεφάλαια. Το ιταλικό Δημόσιο έχει σήμερα το 4% αυτής.