Μια στο καρφί… και μια στο πέταλο

Τα 100 δολάρια «δοκίμασαν» ξανά χθες οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου στον απόηχο της αποτυχίας των διαπραγματεύσεων ειρήνευσης μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ και της ανακοίνωσης αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ από την Ουάσινγκτον.

Η τιμή του αργού πετρελαίου μπρεντ εκτοξεύθηκε ενδοσυνεδριακά έως και 8% υψηλότερα, στα 103,65 δολάρια, πριν υποχωρήσει αργότερα το απόγευμα σε επίπεδα λίγο κάτω από τα 99 δολάρια ανά βαρέλι, σχεδόν 4 δολάρια υψηλότερα από το κλείσιμο της Παρασκευής. Ανάλογη άνοδο, που ξεπέρασε τα 9 δολάρια, σημείωσε αρχικά και το αμερικανικό αργό WTI, αγγίζοντας ενδοσυνεδριακά τα 105 δολάρια ανά βαρέλι. Ωστόσο, υποχώρησε και αυτό αργότερα σε επίπεδα κάτω από 99 δολάρια, μειώνοντας τα αρχικά του κέρδη κάτω από το 3%. Ο απογευματινός μετριασμός της ανόδου των τιμών αποδόθηκε εν μέρει και στην αίσθηση που υπάρχει σε ένα μεγάλο μέρος της αγοράς ότι ο αποκλεισμός των Στενών από τον πολεμικό ναυτικό των ΗΠΑ και η όλη επιθετική ρητορική αποτελεί πιθανότατα διαπραγματευτικό τέχνασμα του Ντόναλντ Τραμπ. Κάτι το οποίο φάνηκε να επαληθεύεται από και από την ηπιότερη αντίδραση των χρηματιστηριακών αγορών.

Στην Ασία ο πανασιατικός δείκτης μετοχών έκλεισε με πτώση ήταν 0,85%, στην Ευρώπη ο αντίστοιχος Stoxx 600 στο -0,10%, ενώ στη Wall Street στα μέσα της συνεδρίασης ο ευρύτερος δείκτης S&P 500 κατέγραφε άνοδο 0,4%. Το αμερικανικό μπλόκο των θαλασσίων μεταφορών από και προς το Ιράν, εάν τελικά εφαρμοστεί όπως το έχει ανακοινώσει ο Τραμπ, εκτιμάται ότι θα εμποδίσει την είσοδο περίπου 2 εκατ. βαρελιών ιρανικού πετρελαίου στις παγκόσμιες αγορές. Το Ιράν εξήγαγε τον Μάρτιο 1,84 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου την ημέρα και έχει αποστείλει μέχρι στιγμής αυτό τον μήνα κατά μέσο όρο 1,71 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, έναντι του ετήσιου μέσου όρου 1,68 εκατομμυρίων βαρελιών πέρυσι.

Η συντριπτική πλειονότητα του ιρανικού πετρελαίου κατευθύνεται στην Ασία. Το ερώτημα ωστόσο είναι τι θα γίνει και με το πετρέλαιο που εξάγουν οι άλλες χώρες του Κόλπου. Κάποια πλοία μπήκαν το Σαββατοκύριακο στον Κόλπο για να φορτώσουν πετρέλαιο, ωστόσο είναι άγνωστο το αν θα εξέλθουν από αυτό. Το Σάββατο, τρία πλήρως φορτωμένα υπερδεξαμενόπλοια πέρασαν από τα Στενά Ορμούζ και ήταν πιθανότατα τα πρώτα πλοία που εξήλθαν μετά τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός της περασμένης εβδομάδας. Σύμφωνα με την Kpler, μέχρι την προηγούμενη Τρίτη βρίσκονταν στον Περσικό περίπου 187 δεξαμενόπλοια. Ο Τραμπ εν τω μεταξύ «ξαναγύρισε την μπιφτέκα» αργότερα, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επίτευξης συμφωνίας, λέγοντας ότι το Ιράν «τηλεφώνησε», ενώ είπε ακόμα ότι πολλά δεξαμενόπλοια εισέρχονται άδεια και εξέρχονται γεμάτα από τον Κόλπο, καθώς και ότι οι ΗΠΑ έχουν μεγάλη δυνατότητα να φροντίσουν για αυτό.

Στον μετριασμό της αρχικής ανόδου των τιμών συνετέλεσε και η ανακοίνωση της Σαουδικής Αραβίας ότι αποκατέστησε πλήρως τις ζημιές που είχαν προκληθεί στον αγωγό Ανατολής – Δύσης που έχει δυνατότητα μεταφοράς 7 εκατ. βαρελιών ημερησίως. Ανάλογη επίδραση είχε και η μείωση της εκτίμησης του OΠΕΚ για την παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου στο τρέχον β΄ τρίμηνο της χρονιάς κατά 500.000 βαρέλια την ημέρα, λόγω των υψηλών τιμών. Τώρα αναμένει ότι η παγκόσμια ζήτηση θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στα 105,07 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως από τα 105,57 εκατομμύρια βαρέλια που προέβλεπε τον προηγούμενο μήνα.

Εν τω μεταξύ, οι ανησυχίες σε όλον το κόσμο για τις επιπτώσεις του πολέμου και του άλματος των τιμών στον πληθωρισμό και οικονομικής ανάπτυξης εντείνονται. Ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Λουί ντε Γκίντος, διεμήνυσε χθες ότι οποιαδήποτε αύξηση των επιτοκίων της ΕΚΤ θα εξαρτηθεί από το πώς η αύξηση του κόστους του αργού πετρελαίου και ορισμένων χημικών ουσιών θα επηρεάσει άλλες τιμές.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε ότι τα κράτη-μέλη πρέπει να συντονιστούν στις τιμές της ενέργειας, καθώς η δαπάνη για τα ορυκτά καύσιμα από την έναρξη του πολέμου είχε αυξηθεί κατά 22 δισ. δολάρια. Από την πλευρά του, ο επικεφαλής του ιταλικού ενεργειακού ομίλου Eni ζήτησε από την Ε.Ε. να επανεξετάσει τα σχέδιά της για σταδιακή απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου από τις αρχές του επόμενου έτους.

Μείωση φόρων

Στη Γερμανία, επίσης, η κυβέρνηση συνασπισμού του καγκελαρίου Μερτς συμφώνησε σε ελάφρυνση των τιμών καυσίμων για τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις, τερματίζοντας διαμάχη που είχε ξεσπάσει μεταξύ των εταίρων για τη φορολόγηση των απροσδόκητων κερδών των πετρελαϊκών εταιριών. Τα μέτρα, συνολικού ύψους 1,6 δισ. ευρώ, περιλαμβάνουν μείωση του φόρου στο ντίζελ και τη βενζίνη κατά περίπου 0,17 ευρώ ανά λίτρο για δύο μήνες. Ο συνασπισμός συμφώνησε επίσης να επιτρέψει στις εταιρείες να καταβάλουν ένα μπόνους ελάφρυνσης 1.000 ευρώ ανά εργαζόμενο, εξαιρουμένων των φόρων μισθοδοσίας και των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης. Εκφράζονται ωστόσο αμφιβολίες για το αν τα μέτρα που ανακοινώθηκαν θα φέρουν ουσιαστικό αποτέλεσμα.

Ο Marcel Fratzscher του βερολινέζικου οικονομικού ινστιτούτου DIW προειδοποίησε ότι ένα μεγάλο μέρος της φορολογικής ελάφρυνσης θα μπορούσε «να καταλήξει στους τραπεζικούς λογαριασμούς των πετρελαϊκών εταιρειών» και επέκρινε τα μέτρα για την αποτυχία τους να ενθαρρύνουν την εξοικονόμηση καυσίμων. Οι φορείς εκμετάλλευσης πρατηρίων καυσίμων της Γερμανίας επανέλαβαν αυτήν την ανησυχία, καλώντας την κυβέρνηση να επιβάλει ελέγχους τιμών στις μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες ή να διακινδυνεύσουν να αυξήσουν τις τιμές για να τσεπώσουν μέρος της ελάφρυνσης.