Μέσα στο 2025 ισχυροί λομπίστες γιόρτασαν σε εστιατόριο της βελγικής πρωτεύουσας την έναρξη μιας συστηματικής επιχείρησης για τη μεγαλύτερη απορρύθμιση τομέων στους οποίους η Ευρωπαϊκή Ενωση είχε θεσπίσει προστατευτικές νόρμες, θεωρώντας ότι από εδώ και στο εξής έχουν τη δυνατότητα επαναδιαπραγμάτευσης οποιασδήποτε νομοθεσίας δεν έχει ικανοποιήσει όλα όσα επιδίωκαν. Αυτή τη νέα φάση σηματοδότησαν τα δέκα omnibus που παρουσιάστηκαν την περασμένη χρονιά ως νομοθετήματα με σκοπό την απλοποίηση της γραφειοκρατίας και την ενίσχυση της ιδιωτικής ανταγωνιστικότητας.
Ομως η άκρως ανησυχητική προώθηση αυτών των νομοθετικών προτάσεων που συγκεντρώνουν σε ενιαία πακέτα πολλές -συχνά άσχετες μεταξύ τους- διατάξεις καθιστώντας δυσδιάκριτη την εικόνα κάθε ρύθμισης, έχουν επικριθεί έντονα για έλλειψη διαφάνειας και για αδυναμία ελέγχου του περιεχομένου και των μελλοντικών αποτελεσμάτων τους. Στα καθ’ ημάς θυμίζουν τις fast-track διαδικασίες των μνημονιακών προγραμμάτων και των Πράξεων Νομοθετικού Περιεχομένου κατά την πολυετή κρίση λιτότητας, καθώς τώρα οι Ευρωπαίοι βουλευτές αναγκάζονται να υπερψηφίσουν ολόκληρα omnibus ακόμα και αν διαφωνούν με ορισμένα μέρη τους.
Για την απροκάλυπτη και πρωτοφανή στην ευρωπαϊκή ιστορία σύμπραξη ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στα μεγάλα εταιρικά συμφέροντα μέσω των omnibus μίλησε ο Olivier Hoedeman, ιδρυτής του Corporate Europe Observatory, που παρακολουθεί εδώ και 35 χρόνια την επιρροή των ομάδων άσκησης πίεσης στις Βρυξέλλες.
Οπως… Αργεντινή
Σε διαδικτυακή ομιλία κατά την πρόσφατη εκδήλωση με τίτλο «Λόμπινγκ Πολιτών και Δημοκρατία στην Ευρώπη» στην Αθήνα ο ερευνητής και ακτιβιστής έκανε λόγο για «κατάσταση έκτακτης ανάγκης» και μια κρίσιμη αλλαγή της ευρωπαϊκής πολιτικής κατεύθυνσης που συντελέστηκε μέσα σε μόλις έξι χρόνια.
Ο Hoedeman κατήγγειλε πως η Κομισιόν προωθεί μια «άπληστη» ατζέντα που δίνει πλήρη προτεραιότητα στη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα και χρησιμοποιεί τη «λίστα επιθυμιών» των εταιρικών λόμπι προκειμένου να αποφασίσει ποιοι κανονισμοί πρέπει να καταργηθούν, παίρνοντας έμπνευση από την ευρεία χρήση των omnibus στην Αργεντινή του Χαβιέρ Μιλέι. Εκτίμησε πως η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στη δεύτερη θητεία της θα αλλάξει κάθε νόμο που θα μπορούσε να θεωρηθεί εμπόδιο για μεγάλα οικονομικά συμφέροντα, αφού ανέπτυξε ένα διαφορετικό πλαίσιο διαβουλεύσεων για να ξεπεράσει τη δημοκρατική λογοδοσία με αφορμή τον πόλεμο μεταξύ της Ρωσίας και της Ουκρανίας που «δημιούργησε τέλειες ευκαιρίες στις ομάδες της ευρωπαϊκής πυραυλικής βιομηχανίας, της βιομηχανίας φυτοφαρμάκων, χημικών και άλλες».
Οπως επισήμανε ο ιδρυτής του Corporate Europe Observatory, το omnibus για την εταιρική εφοδιαστική αλυσίδα εγκρίθηκε τον περασμένο μήνα με τις ψήφους της ακροδεξιάς και του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, αποδυναμώνει τους κανόνες που είχαν συμφωνηθεί με σκοπό τη βελτίωση των περιβαλλοντικών επιδόσεων των πολυεθνικών και την υποχρέωσή τους στη διαφύλαξη ανθρώπινων δικαιωμάτων, περιορίζοντας μεταξύ άλλων τον αριθμό των εταιρειών που καλύπτονται από τον νόμο.
Πλέον «οι βιομηχανίες καλούνται να παρουσιάσουν τους νόμους και τους κανόνες που θεωρούν εμπόδια» είπε, για να παραθέσει τρία σημαντικά προβλήματα. Πρώτον, τη μικρή αντισταθμιστική δύναμη εξαιτίας της επικράτησης των δεξιών και ακροδεξιών ομάδων στα κεντρικά θεσμικά όργανα της Ε.Ε. και σε εθνικές κυβερνήσεις.
Δεύτερον, τις επιθετικές εμπορικές πολιτικές της κυβέρνησης Τραμπ που επικαλούνται μεγάλες επιχειρήσεις, κυρίως οι τεχνολογικές, για να αναγκάσουν την Κομισιόν να προχωρήσει σε διαδικασίες απορρύθμισης μπροστά στην απειλή των δασμών. Τρίτον, την επίθεση στην κοινωνία των πολιτών από την ακροδεξιά και όχι μόνο, που υπονομεύει τη χρηματοδότηση και την ικανότητά της να υπερασπιστεί τα προοδευτικά επιτεύγματα.
Κλείνοντας απεύθυνε έκκληση για τη δημιουργία συνασπισμών κατά της απορρύθμισης των omnibus, αμφισβήτησε τη νομική βάση της και μετέφερε πως πληθαίνουν οι επικρίσεις εναντίον της.
Ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής τη χαρακτήρισε πρόσφατα αθέμιτη, τονίζοντας ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν μπορεί να παρακάμπτει τη δημοκρατική λογοδοσία προστασίας και να αγνοεί δικούς της κανόνες, ενώ σχεδόν 500 οργανώσεις κατήγγειλαν την επίμαχη τακτική τον περασμένο Σεπτέμβριο.
