Τα υψηλότερα ενοίκια και οι τιμές των τροφίμων ενίσχυσαν τον συνολικό πληθωρισμό στις ΗΠΑ τον Δεκέμβριο, ένδειξη ότι η προσπάθεια της Ομοσπονδιακής Τράπεζας να τον επιβραδύνει στον στόχο του 2% πιθανότατα θα παραμείνει δυσχερής.
Η έκθεση του υπουργείο Εργασίας την Πέμπτη, κατέδειξε ότι οι συνολικές τιμές αυξήθηκαν κατά 0,3% από τον Νοέμβριο και 3,4% το τελευταίο 12μηνο. Τα κέρδη αυτά υπερέβησαν την προηγούμενη μηνιαία άνοδο 0,1% και τον ετήσιο πληθωρισμό 3,1% τον Νοέμβριο.
Εξαιρουμένου του ασταθούς κόστους τροφίμων και ενέργειας ωστόσο, οι αποκαλούμενες βασικές τιμές αυξήθηκαν μόλις 0,3% σε μηνιαία βάση, και παρέμειναν αμετάβλητες μετά την αύξηση που κατέγραψαν τον Νοέμβριο. Οι κεντρικές τιμές αυξήθηκαν κατά 3,9% σε σχέση με ένα χρόνο νωρίτερα, χαμηλότερα από το ετήσιο κέρδος 4% του Νοεμβρίου. Οι οικονομολόγοι δίνουν ιδιαίτερη προσοχή στις βασικές τιμές γιατί, εξαιρουμένων των δαπανών που συνήθως εκτινάσσονται από μήνα σε μήνα, θεωρούνται καλύτερος οδηγός για την πιθανή πορεία του πληθωρισμού.
Ο συνολικός πληθωρισμός μειώθηκε λίγο πολύ σταθερά από τότε που έφτασε στο υψηλό τεσσάρων δεκαετιών του 9,1% στα μέσα του 2022. Ωστόσο, η εμμονή του ακόμα υψηλού πληθωρισμού εξηγεί γιατί, παρά τη σταθερή οικονομική ανάπτυξη, τη χαμηλή ανεργία και τις υγιείς προσλήψεις, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι πολλοί Αμερικανοί είναι δυσαρεστημένοι με την οικονομία – ένα πιθανό βασικό ζήτημα στις εκλογές του 2024.
Η Federal Reserve (FED), η οποία άρχισε να αυξάνει επιθετικά τα επιτόκια τον Μάρτιο του 2022, σε μια προσπάθεια να επιβραδύνει τον ρυθμό των αυξήσεων στις τιμές, επιδιώκει να μειώσει τον πληθωρισμό από έτος σε έτος στο επίπεδο-στόχο του 2%.
Συνολικά, η πρόοδος έναντι του πληθωρισμού υπήρξε σημαντική. Πριν από ένα χρόνο, η 12μηνη άνοδος του δείκτη τιμών καταναλωτή ήταν 6,5% — πολύ χαμηλότερα από το υψηλό τεσσάρων δεκαετιών του 9,1% τον Ιούνιο του 2022, αλλά εξακολουθεί να είναι οδυνηρά υψηλό. Και τα μισθολογικά κέρδη έχουν ξεπεράσει τον πληθωρισμό τους τελευταίους μήνες, πράγμα που σημαίνει ότι ο μέσος όρος των αμοιβών των Αμερικανών μετά τον πληθωρισμό είναι υψηλός.
Την ίδια ώρα, υπάρχουν σοβαροί λόγοι αισιοδοξίας ότι η πληθωριστική πίεση θα συνεχίσει να υποχωρεί τους επόμενους μήνες.
Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα της Νέας Υόρκης ανέφερε αυτήν την εβδομάδα, για παράδειγμα, ότι οι καταναλωτές αναμένουν τώρα ότι ο πληθωρισμός θα είναι μόλις 3% το επόμενο έτος, η χαμηλότερη πρόβλεψη ενός έτους, από τον Ιανουάριο του 2021. Αυτό είναι σημαντικό επειδή οι ίδιες οι προσδοκίες των καταναλωτών θεωρούνται ενδεικτικό σημάδι του μελλοντικού πληθωρισμού: Όταν οι Αμερικανοί φοβούνται ότι οι τιμές θα συνεχίσουν να ανεβαίνουν, συνήθως βιάζονται να αγοράσουν πράγματα νωρίτερα παρά αργότερα. Αυτή η αύξηση των δαπανών τείνει να τροφοδοτεί περισσότερο τον πληθωρισμό.
Αλλά αυτός ο επικίνδυνος φαύλος κύκλος δε φαίνεται να επαναλαμβάνεται αυτή τη φορά.
Και όταν οι αξιωματούχοι της Fed συζήτησαν τις προοπτικές για τον πληθωρισμό στην πιο πρόσφατη συνάντησή τους, τον περασμένο μήνα, σημείωσαν μερικά ελπιδοφόρα σημάδια: Τέλος στις εκκρεμότητες της εφοδιαστικής αλυσίδας που είχαν προκαλέσει ελλείψεις ανταλλακτικών και πληθωριστικές πιέσεις και μείωση του κόστους ενοικίου, που αρχίζει να εξαπλώνεται και στην οικονομία.
Πολλοί οικονομολόγοι εκτιμούν ότι θα ήταν ευκολότερο να επιτευχθεί η επιβράδυνση του πληθωρισμού από 9% σε περίπου 3% από ότι να αποδειχτεί η επίτευξη του στόχου του 2% της Fed.
Η έκθεση για τις θέσεις εργασίας στις ΗΠΑ τον Δεκέμβριο, που εκδόθηκε την περασμένη εβδομάδα, περιείχε ορισμένες προειδοποιητικές ειδήσεις για την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ: Το μέσο ωρομίσθιο αυξήθηκε κατά 4,1% σε σχέση με πέρυσι, ελαφρώς αυξημένο από το 4% του Νοεμβρίου. Και 676.000 άτομα εγκατέλειψαν το εργατικό δυναμικό, μειώνοντας το ποσοστό των ενηλίκων που είτε έχουν δουλειά είτε αναζητούν μία, στο 62,5%, το χαμηλότερο επίπεδο από τον Φεβρουάριο.
Αυτό είναι δυνητικά ανησυχητικό, γιατί όταν λιγότερα άτομα αναζητούν εργασία, οι εργοδότες συνήθως δυσκολεύονται να καλύψουν θέσεις εργασίας. Ως αποτέλεσμα, μπορεί να αισθάνονται υποχρεωμένοι να αυξήσουν απότομα τους μισθούς για να προσελκύσουν άτομα που αναζητούν δουλειά – και στη συνέχεια να μετακυλίσουν το υψηλότερο κόστος εργασίας στους πελάτες τους μέσω υψηλότερων τιμών. Αυτός είναι ένας κύκλος που μπορεί να διαιωνίσει τον πληθωρισμό.
