Tο νομοσχέδιο γα την επιβολή ελάχιστου φόρου 15% επί των κερδών των πολυεθνικών εταιρειών και των μεγάλων ομίλων με ενοποιημένο ετήσιο κύκλο εργασιών πάνω από 750 εκατ. ευρώ παρουσιάστηκε χθες στο υπουργικό συμβούλιο και πήρε την άγουσα για την κοινοβουλευτική διαδικασία. Το νομοσχέδιο ενσωματώνει την ευρωπαϊκή Οδηγία 2022/2523/ΕΕ, μέσω της οποίας η ελληνική νομοθεσία ευθυγραμμίζεται με τις υπόλοιπες χώρες της Ε.Ε. καθώς και σχετική πρωτοβουλία του ΟΟΣΑ.
Τι προβλέπεται
Το μέτρο έχει υιοθετηθεί ήδη από 132 χώρες και από 1/1/2024 θα εφαρμοστεί και σε όλες τις χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Με το μέτρο η Ε.Ε. ευθυγραμμίζεται με την επιβολή ενός ελάχιστου πραγματικού φορολογικού συντελεστή 15% για τα κέρδη πολυεθνικών εταιρειών και μεγάλων ομίλων με ετήσιο ενοποιημένο κύκλο εργασιών πάνω από 750 εκατ. ευρώ.
Στην Ελλάδα, όπου ο φορολογικός συντελεστής των κερδών για τις Α.Ε. είναι 22%, με στοιχεία του 2022, υπάρχουν 19 ελληνικοί επιχειρηματικοί όμιλοι και 900-950 θυγατρικές ξένων ομίλων που ξεπερνούν σε ενοποιημένο τζίρο τα 750 εκατ. ευρώ για τουλάχιστον 2 από τα 4 τελευταία έτη πριν από το 2024. Με τα δεδομένα του 2022, υπολογίζεται πως τα επιπλέον φορολογικά έσοδα που θα συγκεντρωθούν θα ανέρχονται σε έως 80 εκατ. ευρώ και θα προέλθουν από τις επιχειρήσεις εκείνες που εν τέλει φορολογούνται με πραγματικό φορολογικό συντελεστή κάτω του 15%, εξαιτίας του αθέμιτου φορολογικού ανταγωνισμού.
Από το νέο σύστημα εξαιρούνται οι διεθνείς οργανισμοί, οι μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί και τα συνταξιοδοτικά ταμεία.
ΟΟΣΑ και ΟΗΕ
Η ευρωπαϊκή Οδηγία αντικατοπτρίζει το πρώτο, δειλό και πολύ καθυστερημένο βήμα του ΟΟΣΑ στην κατεύθυνση της φοροδιαφυγής και φοροαποφυγής των πολυεθνικών μέσω της πανσπερμίας των φορολογικών συστημάτων και συντελεστών φορολόγησης από χώρα σε χώρα και της σκανδαλώδους φορολογικής ασυλίας των «φορολογικών παραδείσων».
Ενώ το πρόβλημα είχε γίνει οξύ εδώ και πολλά πολλά χρόνια, ο ΟΟΣΑ έμενε επί πολλά χρόνια σε επίπεδο ευχολογίων και προτροπών. Είναι το πρώτο βήμα που κάνει και χαρακτηρίζεται «πολύ λίγο – πολύ αργά». Οχι από εμάς αλλά από τον… ΟΗΕ. Ο οποίος με απόφαση της Ολομέλειάς του ανέλαβε ο ίδιος την ευθύνη για τη διαμόρφωση μιας διεθνούς φορολογικής σύμβασης (βλέπε «Ηχηρή φοροσφαλιάρα σε ΟΟΣΑ και ‘‘ισχυρούς’’», «Εφ.Συν.» 23.11.2023).
Οι προσπάθειες των αναπτυγμένων δυτικών χωρών που εκπροσωπεί ο ΟΟΣΑ να προβάλουν διαδικαστικά προσκόμματα και παρελκυστικές τακτικές απέτυχαν και η Γ.Σ. του ΟΗΕ υπερψήφισε με συντριπτική πλειοψηφία σχετική πρόταση 54 αφρικανικών χωρών. Οι ΗΠΑ, η Ε.Ε. (περιλαμβανομένης φυσικά και της Ελλάδας) και το Ηνωμένο Βασίλειο καταψήφισαν την πρόταση, πλην όμως… μειοψήφησαν οικτρά.
Η αμφισβήτηση από τον ΟΗΕ της πρωτοκαθεδρίας του ΟΟΣΑ σε ζητήματα διεθνούς φορολογικής πολιτικής είναι αποτέλεσμα της αναβλητικότητας και απροθυμίας του τελευταίου -και του μπλοκ χωρών που εκπροσωπεί- να προχωρήσει σε γρήγορα και ουσιαστικά βήματα στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής των πολυεθνικών μέσω «φορολογικών παραδείσων» αλλά και μέσω του «ανταγωνισμού προς τα κάτω» μεταξύ χωρών στο ζήτημα του φορολογικού συντελεστή των κερδών.
