Κυρίαρχα τα λόμπι στις Βρυξέλλες

Την παντοδυναμία των επιχειρηματικών λόμπι στα κέντρα αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης έναντι των ομάδων δημοσίου συμφέροντος επιβεβαιώνει ακόμα μία ανάλυση που είδε το φως της δημοσιότητας νωρίτερα αυτή την εβδομάδα. Σύμφωνα με τα στοιχεία αυτής, που δημοσίευσε η ιστοσελίδα LobbyFacts, οι εταιρείες οι οποίες είναι εγγεγραμμένες στο Μητρώο Διαφάνειας της Ε.Ε. έχουν αυξήσει τους προϋπολογισμούς που οι ίδιες δηλώνουν για την άσκηση πιέσεων και την προώθηση των συμφερόντων στις Βρυξέλλες τουλάχιστον κατά 30% την τελευταία επταετία.

Στο οικονομικό έτος 2022 (μέχρι και Σεπτέμβριο), οι 50 μεγαλύτερες σε δαπάνες λόμπι εταιρείες του Μητρώου ξόδεψαν συνολικά περί τα 120 εκατ. ευρώ έναντι 90 εκατ. ευρώ το 2015. Στην «απέναντι όχθη», οι αντίστοιχες δαπάνες των 50 μεγαλύτερων Μη Κυβερνητικών Ενώσεων για άσκηση πίεσης ήταν 40% χαμηλότερες (74 εκατ. ευρώ).

Όμως η παντοδυναμία των επιχειρήσεων δεν σταματά εδώ. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι 50 μεγαλύτερες εταιρείες είχαν πολύ σημαντικότερη πρόσβαση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή (3.266 συνεδριάσεις υψηλού επιπέδου από τον Δεκέμβριο του 2014) έναντι των 50 μεγαλύτερων ΜΚΟ (1.867 συνεδριάσεις υψηλού επιπέδου).

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα παραπάνω νούμερα και δεδομένα αποτελούν μόνο ένα μέρος του συνολικού αποτυπώματος των επιχειρηματικών λόμπι στις Βρυξέλλες, αφού τα στοιχεία στο Μητρώο Διαφάνειας της Ε.Ε. δηλώνονται από τους ίδιους τους εκπροσώπους των ομάδων συμφερόντων και δεν επαληθεύονται με ανεξάρτητο τρόπο.

Επιπλέον το λόμπι του εταιρικού τομέα δεν ασκείται μόνο από εταιρείες, αλλά και από εμπορικές ενώσεις, γραφεία συμβούλων, δικηγορικά γραφεία και άλλους φορείς. Η LobbyFacts αποκαλύπτει ότι τουλάχιστον 380 εμπορικές ενώσεις, εταιρείες, εταιρείες λόμπι, σύμβουλοι και δικηγορικά γραφεία δηλώνουν «μη εμπορικές» οντότητες και ως εκ τούτου δεν υποχρεούνται να παρέχουν προϋπολογισμό λόμπι.

Ακόμα κι έτσι πάντως, ένα από τα αξιοσημείωτα της κατάταξης που εκπόνησε η LobbyFacts – χρησιμοποιώντας τα επίσημα δεδομένα μητρώου λόμπι της Ε.Ε.- είναι το μεγάλο «μπάσιμο» των Μεγάλων Εταιρειών Υψηλής Τεχνολογίας (Big Tech). Apple, Google, Meta (Facebook), Microsoft, Qualcomm και Huawei βρίσκονται στην πρώτη δεκάδα των εταιρειών με τους μεγαλύτερους προϋπολογισμούς λόμπι στην Ε.Ε.

Η εκτόξευση αυτή αποδίδεται στην προσπάθεια των Big Tech για τον επηρεασμό των κανονισμών για τις ψηφιακές αγορές, την προστασία δεδομένων και τις ψηφιακές υπηρεσίες. Χαρακτηριστικό των προσπαθειών που καταβάλλουν είναι η χρήση της γνωστής «περιστρεφόμενης πόρτας». Η ανάλυση του αρχείου των κατόχων καρτών πρόσβασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (σε συνδυασμό με δεδομένα από ιστότοπους όπως το LinkedIn) αποκάλυψε ότι πάνω από το 70% των εκπροσώπων ομάδων συμφερόντων της Google και της Meta έχουν εργαστεί στο παρελθόν για κυβερνητικούς φορείς σε επίπεδο Ε.Ε. και κρατών-μελών.

Από το υψηλόβαθμο προσωπικό της Επιτροπής και τους ευρωβουλευτές μέχρι τους βοηθούς και τους ασκούμενους, ο αριθμός όσων περνούν μέσω της «περιστρεφόμενης πόρτας» στις Βig Tech είναι συγκλονιστικά υψηλός. Είναι δε σκανδαλώδες το ότι κάποιοι εξ αυτών περνούν στις ομάδες λόμπι των Big Tech μόνο λίγους μήνες μετά την αποχώρησή τους από τον δημόσιο τομέα.

Αίσθηση, τέλος, προκαλεί και η μείωση των εταιρειών ενέργειας στο τοπ 10 των επιχειρήσεων με τους υψηλότερους προϋπολογισμούς για λόμπι, από τέσσερις το 2015 σε δύο ( Shell και Exxon). Αυτό δεν σημαίνει ότι οι μεγάλες εταιρείες ενέργειας (Big Energy) μείωσαν πιέσεις και δαπάνες, αλλά ότι σε σύγκριση με όσα δαπανούν οι Big Tech δείχνουν λιγότερο ενεργές.

Με την τρέχουσα ενεργειακή κρίση, την προωθούμενη πράσινη μετάβαση, τις δέσμες μέτρων RepowerEU, τα ορυκτά καύσιμα όχι μόνο επανέρχονται, αλλά και κυριαρχούν στην ατζέντα της Ε.Ε. Και αυτό προοιωνίζεται ότι το τοπ 10 του λόμπι στην Ε.Ε. θα είναι πιθανότατα την επόμενη χρονιά αρκετά διαφορετικό.