Την επικείμενη εξαγγελία πακέτου μέτρων τόνωσης της ευρωπαϊκής οικονομίας -με συνδυασμό χαμηλότερων επιτοκίων και αγορών στοιχείων του ενεργητικού- επιβεβαίωσαν τα πρακτικά της τελευταίας συνεδρίασης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας τον Ιούλιο, ενώ αίσθηση προκαλεί η ιδέα που έπεσε περί αλλαγής του στόχου για τον πληθωρισμό.
Τα πρακτικά, που δόθηκαν χθες στη δημοσιότητα, έδειξαν ότι οι αξιωματούχοι της ΕΚΤ συμφωνούν ευρέως για τον διευκολυντικό στην οικονομική ανάπτυξη χαρακτήρα που θα πρέπει να έχει στη συνέχεια η νομισματική πολιτική. Εκτίμηση όλων ήταν ότι το επίπεδο του πληθωρισμού (1% τον Ιούλιο) παραμένει συστηματικά χαμηλότερο από τον στόχο (κοντά και κάτω από το 2%) της Κεντρικής Τράπεζας.
Παρά τις κάποιες ενστάσεις, κοινός τόπος των περισσότερων ήταν ακόμη ότι ένας συνδυασμός μέτρων, με μείωση των επιτοκίων και αγορές περιουσιακών στοιχείων (ποσοτική χαλάρωση), είναι πιο αποτελεσματικός από την εφαρμογή σειράς επιλεγμένων δράσεων.
Ας σημειωθεί ότι ο πρόεδρος της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι, στη συνεδρίαση της 25ης Ιουλίου, είχε στείλει σχετικό σήμα ανοίγοντας τον δρόμο για ένα νέο πακέτο μέτρων.
Επίσης, στα μέσα αυτού του μήνα -και μεσούσης της αναταραχής στα χρηματιστήρια- ο κεντρικός τραπεζίτης της Φινλανδίας και μέλος του Δ.Σ. της ΕΚΤ, Ολι Ρεν, σκιαγράφησε τα επικείμενα μέτρα στήριξης, μιλώντας για μειώσεις επιτοκίων, σημαντικές και επαρκείς αγορές ομολόγων -στις οποίες ενδεχομένως να περιλαμβάνονται και μετοχές- και συνολικά για ένα πακέτο που θα ξεπεράσει τις προσδοκίες των αγορών.
Χαμηλές προσδοκίες
Σχολιάζοντας τα πρακτικά, κάποιοι οικονομολόγοι υπογράμμιζαν χθες ότι αυτά δείχνουν το μέγεθος της ανησυχίας της ΕΚΤ για τις επίμονα χαμηλές προσδοκίες στο μέτωπο του πληθωρισμού και τις ενδείξεις περαιτέρω οικονομικής επιβράδυνσης.
Ο Ντράγκι, που στα τέλη Οκτωβρίου παραδίδει τα ηνία της τράπεζας στην Κριστίν Λαγκάρντ, φαίνεται να υποστηρίζει ότι η ΕΚΤ οφείλει να μην προσκολλάται στον επίσημο στόχο «κάτω από αλλά κοντά στο 2%» του πληθωρισμού. Εχει ταχθεί υπέρ μιας συμμετρικής προσέγγισης της ελαστικότητας του στόχου, δηλαδή ο πληθωρισμός να είναι είτε πάνω είτε κάτω από το 2%.
Μια τέτοια θέαση επιτρέπει στην ΕΚΤ να διατηρεί τον πληθωρισμό υψηλό για κάποιο διάστημα μετά από μια περίοδο οικονομικής εξασθένησης, διασφαλίζοντας την περιχαράκωση της ανόδου των τιμών με ανάλογες πολιτικές.
«Ο στόχος είναι συμμετρικός, που σημαίνει ότι, εάν πρόκειται να επιτευχθεί αυτό το επίπεδο του πληθωρισμού μεσοπρόθεσμα, πρέπει να είναι υψηλότερος από αυτό το επίπεδο κάποια στιγμή στο μέλλον», είχε μηνύσει στη συνεδρίαση του Ιουλίου.
Σύμφωνα με τα πρακτικά που δόθηκαν χθες, κάποια μέλη του Δ.Σ. εξέφρασαν στη συνεδρίαση του Ιουλίου την άποψη ότι η ΕΚΤ θα πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο να κάνει ένα βήμα παραπέρα και να αλλάξει ρητά τον στόχο της για τον πληθωρισμό σε συνδυασμό με μια ευρύτερη αναθεώρηση της στρατηγικής στη νομισματική πολιτική.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg νωρίτερα, οικονομολόγοι της ΕΚΤ έχουν αρχίσει να μελετούν ανεπίσημα μια πιθανή αλλαγή του στόχου για τον πληθωρισμό. Κάτι που θα μπορούσε να ενθαρρύνει το Δ.Σ. στην προώθηση μέτρων νομισματικής τόνωσης για μεγαλύτερη χρονική περίοδο.
Οι οικονομολόγοι της ΕΚΤ εξετάζουν μεταξύ άλλων και το αν ο στόχος χαμηλότερα αλλά πάντως κάτω από το 2% είναι ακόμη ο καταλληλότερος για τη μετά την κρίση εποχή.
Αναλύσεις
Σύμφωνα με το πρακτορείο, στη συνάντηση του Ιουλίου, ο γενικός διευθυντής νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ, Μάσιμο Ροστάνιο, σε ανάλυση που παρουσίασε στα μέλη του Δ.Σ., έδειξε ότι μόνο η υιοθέτηση ενός στόχου ακριβώς στο 2% θα καθιστούσε ευκολότερη την άνοδο του πληθωρισμού και των πληθωριστικών προσδοκιών και θα μείωνε την ανάγκη για περαιτέρω πτώση των επιτοκίων.
Η συζήτηση αυτή ίσως αποτελεί ένδειξη ότι η μέχρι πρότινος στενή θέαση της Κεντρικής Τράπεζας ίσως αλλάζει. Αν αυτό επαληθευτεί, θα πρόκειται για μια δραματική αλλαγή.
