Διαστρέβλωση και τιμωρία

Σε μια πρωτοφανή στην ιστορία απόφαση η αμερικανική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (SEC) απαγόρευσε χθες στη Standard & Poor’s -έναν από τους τρεις κορυφαίους οίκους αξιολόγησης του κόσμου- να… αξιολογεί.

Η απόφαση αποτελεί μέρος της συμφωνίας συμβιβασμού για τις φαύλες πρακτικές που ο οίκος εφήρμοσε στην αξιολόγηση χρηματοπιστωτικών παραγώγων της αγοράς δανείων εμπορικής στέγης (CMBS). Με βάση τον διακανονισμό, η S&P θα πληρώσει πρόστιμο 77 εκατ. δολαρίων, ενώ δεν θα έχει το δικαίωμα να αξιολογεί χρεόγραφα στο μεγαλύτερο μέρος της αγοράς στεγαστικών δανείων CMBS για έναν χρόνο.

Η διευθέτηση αφορά προβλήματα που προέκυψαν το 2011 με τις αξιολογήσεις ορισμένων διασφαλισμένων σε εμπορικά στεγαστικά δάνεια χρεογράφων CMBS. O οίκος υπέστη μεγάλο πλήγμα τότε καθώς αναγκάστηκε μετά από λάθος του να αποσύρει την αξιολόγησή του για μια συμφωνία 1,5 δισ. δολαρίων. Η αμερικανική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς κατηγόρησε τη S&P ότι διαστρέβλωσε δημοσίως τη μεθοδολογία που χρησιμοποίησε για την αξιολόγηση 6 προϊόντων CMBS το 2011. Σε μια προσπάθεια να κερδίσει ξανά το μερίδιό της στην αγορά, η S&P δημοσιοποίησε ένα λανθασμένο και παραπλανητικό άρθρο, ισχυριζόμενη ότι τα νέα πιστωτικά της επίπεδα θα μπορούσαν να αντέξουν τα επίπεδα αντοχής της «Μεγάλης Υφεσης». «Οι επενδυτές βασίζονται στους οίκους αξιολόγησης…όμως η S&P έβαλε τα δικά της οικονομικά συμφέροντα πάνω από τους επενδυτές, χαλαρώνοντας τα κριτήρια αξιολόγησης προκειμένου να κερδίσει δουλειές και στη συνέχεια αποκρύπτοντας αυτές τις αλλαγές από τους επενδυτές», σημείωσε στην απόφασή της η SEC.

Η Standard & Poor’s, όπως και οι Moody’s, Fitch -που με τις αξιολογήσεις τους για τη δανειοληπτική ικανότητα μιας χώρας έχουν τη δύναμη να εκτοξεύσουν το κόστος δανεισμού της στα ύψη και να τη γονατίσουν- αξιολογούσαν για χρόνια διασφαλισμένα σε στεγαστικά δάνεια υψηλού κινδύνου χρεόγραφα με την ύψιστη διαβάθμιση ΑΑΑ. Οπως αποδείχθηκε στις ακροάσεις του Κογκρέσου, οι αξιολογήσεις αυτές ήταν στημένες προκειμένου οι οίκοι να παίρνουν δουλειές από τις τράπεζες και τα άλλα ιδρύματα του χρηματοπιστωτικού τομέα που εξέδιδαν αυτά τα χρηματοοικονομικά προϊόντα. Με το ξέσπασμα της κρίσης, η αξία αυτών των προϊόντων κατέρρευσε και αρκετά από αυτά κατέληξαν να μην αξίζουν δεκάρα, οδηγώντας σε τεράστιες ζημιές όσους είχαν εμπιστευτεί τους εκδότες τους και τους αξιολογητές τους.