Με διάσπαση και εκποίηση δραστηριοτήτων απειλούνται οι σημερινοί κυρίαρχοι αμερικανικοί κολοσσοί του διαδικτύου αν οι προτάσεις που κατέθεσε χθες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη μεταρρύθμιση των ψηφιακών υπηρεσιών και αγορών στην Ε.Ε. καταφέρουν να περπατήσουν.
Τα πρόστιμα που προβλέπονται για τη μη συμμόρφωση στους νέους κανόνες από κυρίαρχες εταιρείες του ίντερνετ, όπως οι Google, Amazon, Facebook και Apple, αγγίζουν έως και το 10% του τζίρου τους παγκοσμίως, ενώ για τους υπότροπους προβλέπεται μέχρι και η απεμπόληση κάποιων επιχειρήσεών τους.
Οι νέοι κανόνες (με την εκδοχή δύο πράξεων, της Digital Services Act και της Digital Markets Act) φιλοδοξούν να βάλουν μια τάξη στο ιντερνετικό τοπίο και στις υπηρεσίες που παρέχονται μέσω αυτού, συμπεριλαμβανομένων των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, των online αγορών και των υπόλοιπων ψηφιακών πλατφορμών που δραστηριοποιούνται στην Ευρωπαϊκή Ενωση.
Στόχος, η μεγαλύτερη προστασία των καταναλωτών και η δημιουργία περισσότερο ανοιχτών και δικαιότερων αγορών. «Οι προτάσεις», όπως χαρακτηριστικά τόνισε χθες η Δανέζα επίτροπος Ανταγωνισμού Μαργκρέτε Βεστάγκερ, «εξυπηρετούν έναν συγκεκριμένο σκοπό: τη διασφάλιση ότι ως χρήστες θα έχουμε πρόσβαση σε ευρύ φάσμα ασφαλών προϊόντων και υπηρεσιών στο διαδίκτυο και ότι οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην Ευρώπη θα μπορούν να ανταγωνίζονται ελεύθερα και δίκαια στο διαδίκτυο, όπως ακριβώς το κάνουν και εκτός αυτού. Θα πρέπει να κάνουμε τις αγορές μας με ασφαλή τρόπο και να εμπιστευόμαστε τις ειδήσεις που διαβάζουμε.
Οτιδήποτε είναι παράνομο εκτός διαδικτύου είναι παράνομο και στο διαδίκτυο». Στο ίδιο μήκος κύματος ο επίτροπος Εσωτερικής Αγοράς Τιερί Μπρετόν επισήμανε τον κεντρικό ρόλο που διαδραματίζουν πλέον αρκετές ηλεκτρονικές πλατφόρμες στη ζωή των πολιτών, των επιχειρήσεων και στην ίδια τη δημοκρατία στην Ενωση, προσθέτοντας ότι με τις προτάσεις θα διαμορφωθούν ο ψηφιακός χώρος των επόμενων δεκαετιών, οι εναρμονισμένοι κανόνες, οι υποχρεώσεις, η εποπτεία και η επιβολή κυρώσεων με στόχο την ασφάλεια, την εμπιστοσύνη και την καινοτομία.
Στο νέο πλαίσιο για τις ψηφιακές υπηρεσίες περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων κανόνες για την αφαίρεση παράνομων αγαθών, υπηρεσιών ή περιεχομένου από το διαδίκτυο, ασφαλιστικές δικλίδες για χρήστες των οποίων το περιεχόμενο έχει εσφαλμένα διαγραφεί από πλατφόρμες, υποχρεώσεις για την πρόληψη των καταχρηστικών ενεργειών από τα συστήματα των πολύ μεγάλων πλατφορμών, μέτρα διαφάνειας ευρέος φάσματος -μεταξύ άλλων και για την online διαφήμιση και τους αλγόριθμους που χρησιμοποιούνται για προτεινόμενο περιεχόμενο στους χρήστες-, νέες εξουσίες για τον έλεγχο του τρόπου λειτουργίας των πλατφορμών, νέοι κανόνες για την ιχνηλασιμότητα των επιχειρηματικών χρηστών στις ηλεκτρονικές αγορές προκειμένου να διευκολύνεται ο εντοπισμός των πωλητών παράνομων αγαθών ή υπηρεσιών. Επίσης, οι πλατφόρμες που έχουν απήχηση σε περισσότερα από 45 εκατ. πολίτες (10% του πληθυσμού της Ε.Ε.) θεωρούνται συστημικού χαρακτήρα και προβλέπεται γι’ αυτές νέα δομή εποπτείας και λογοδοσίας όπως και άμεσης επιβολής κυρώσεων.
Αθέμιτες πρακτικές
Το κανονιστικό πλαίσιο για τις ψηφιακές αγορές έχει επίκεντρο τις πολύ μεγάλες πλατφόρμες του διαδικτύου, όπως οι μηχανές αναζήτησης, τα κοινωνικά δίκτυα και οι online υπηρεσίες διαμεσολάβησης που αποτελούν σημαντική δίοδο για τις επιχειρήσεις στην προσπάθεια προσέγγισης πελατών και επί της ουσίας λειτουργούν ως ψηφιακοί ρυθμιστές της πρόσβασης στην ενιαία αγορά.
Στόχος, να μπει ένα τέλος στις αθέμιτες πρακτικές που αυτές οι πλατφόρμες εφαρμόζουν και οι οποίες λειτουργούν ως εμπόδιo μεταξύ επιχειρήσεων και καταναλωτών. Το πλαίσιο θεσπίζει εναρμονισμένους κανόνες και κριτήρια για τον καθορισμό αυτών των πλατφορμών, των αθέμιτων πρακτικών τους όπως και για την απαγόρευσή τους, ενώ προβλέπει και μηχανισμό επιβολής κυρώσεων με τσουχτερά πρόστιμα και ποινές που φτάνουν ώς την υποχρεωτική εκποίηση δραστηριοτήτων.
Οι προτάσεις της Επιτροπής δέχονται ήδη τα πυρά των μεγάλων εταιρειών υψηλής τεχνολογίας, οι οποίες έχουν επιδοθεί σε μια τεράστια εκστρατεία παρασκηνιακών πιέσεων και βρόμικων επικοινωνιακών πρακτικών προκειμένου να τις «σκοτώσουν». Η μάχη θα δοθεί στη συνέχεια στο Ευρωκοινοβούλιο, το Συμβούλιο και τα κράτη-μέλη και αναμένεται επίπονη και μακροχρόνια. Αρκετοί εκτιμούν ότι θα πάρει χρόνια μέχρις ότου υπάρξει ένα τελικό κείμενο που θα ισχύει σε όλη την Ε.Ε.
