Πώς κανείς να κατατάξει ένα βιβλίο, που δεν είναι καθαυτό βιβλίο ή λεύκωμα ή όποιο άλλο είδος σκαρφιστεί να το ονομάσει. Γιατί εδώ έχουμε κάτι που μοιάζει με «πανδέκτη» στον οποίο συγκεντρώνεται όλη η (φιλο)σοφία γύρω από τον σχεδιασμό των δημόσιων χώρων.
Ναι, εκείνο το κομμάτι της πόλης που έχει τόσο άγρια κακοποιηθεί και περιφρονηθεί στον τόπο μας, επειδή θεωρείται ξέφραγο αμπέλι. Αλλά δεν πρόκειται για ένα σύνολο από νουθεσίες ούτε για βαρετή παράθεση παραδειγμάτων. Δεν είναι καν σκέτο κείμενο, έστω με κάποια εικονογράφηση ώστε να γίνει πιο εύπεπτο. Τότε τι είναι;
Ο Κωνσταντίνος Δεκαβάλλας είναι καταξιωμένος αρχιτέκτονας, πολυταξιδεμένος και με σπάνια καλλιέργεια. Είναι και δάσκαλος που άφησε εποχή στο Πολυτεχνείο αλλά και στο εξωτερικό. Η πείρα τού δίδαξε πως έλειπε η γνώση γύρω από τους δημόσιους χώρους, εκεί που κινούνται οι πεζοί, με αποτέλεσμα να μην ξέρουμε πώς να τους αντιμετωπίσουμε.
Δεινός σκιτσογράφος, άρχισε έτσι να συγκεντρώνει εδώ και δεκαετίες σκίτσα από ταξίδια και βιβλία πάνω στο θέμα. Του πήρε πολλά χρόνια αλλά στο τέλος δημιουργήθηκε έτσι ένα φοβερό αρχείο σχεδίων που οδήγησε σ’ αυτήν την έκδοση που τώρα κυκλοφορεί.
Στο βιβλίο «Περπατώντας στην πόλη», αναρίθμητα παραστατικά σκίτσα του ίδιου, από όλο τον κόσμο κι από όλες τις ιστορικές εποχές, συνοδεύονται από σύντομο σχολιασμό, συχνά αιχμηρό. Αν και παντού κυριαρχούν οι εικόνες, δεν πρόκειται για «λεύκωμα» όπως είπαμε, γιατί ο σχολιασμός τους αποτελεί απαραίτητο συμπλήρωμα της κατανόησής τους. Ο Δεκαβάλλας έχει πετύχει εδώ μια σπάνια ισορροπία.
Για να μπορέσει να οργανωθεί όμως το υλικό μέσα σε έναν τέτοιο απέραντο αποδέκτη παραδειγμάτων, ο Δεκαβάλλας αναγκαστικά διακρίνει κατηγορίες χώρων, κατηγορίες αντικειμένων έτσι ώστε να βρεθούν πλάι πλάι ομοειδή αντικείμενα κι ας είναι στην πραγματικότητα κατανεμημένα σε διαφορετικές χώρες και αμέτρητες φορές σε διαφορετικές χρονικές περιόδους.
Τα ιεραρχεί και τα κατατάσσει και μετά ψάχνει με τον πιο σχολαστικό τρόπο να βρει τη σωστή τους κατανομή μέσα στο βιβλίο, ομαδοποιώντας και συσχετίζοντας, συμπληρώνοντας, εκτός από τα σχόλια, με εκτενή κείμενα εισαγωγικά σε κάθε ενότητα. Κι όπως ήδη σημειώθηκε, δεν πρόκειται για απλά, πληροφοριακά κείμενα, αλλά «ψαγμένα», με σπάνια διεισδυτική κριτική διάθεση, κάποτε και με χιούμορ, που μαρτυρούν βαθιά γνώση.
Με άλλα λόγια, το βιβλίο του Δεκαβάλλα είναι ακόμα ένα αρχιτεκτονικό έργο του, είναι ένα αρχιτεκτονημένο έργο του, στο οποίο επιδεικνύει την ίδια προσήλωση και αγάπη στο αντικείμενο όπως θα γινόταν σε κάποιο από τα τόσο φωτεινά κτίριά του. Ετσι, το βιβλίο στην πραγματικότητα είναι ένα πεδίο όπου τα παραδείγματα δημόσιων χώρων συντίθενται σε νέες ομάδες και συσχετίσεις, μέσα από τη δημιουργική πρωτοβουλία του Δεκαβάλλα.
Ο τρισδιάστατος αστικός χώρος, με την επίπονη και συστηματική (για να μην πω, εξίσου ηρωική) δουλειά που έγινε στο εργαστήριο της «Μέλισσας», μετατρέπεται έτσι σε δισδιάστατη σελιδοποίηση βιβλίου, καταλήγοντας σε μια πρωτότυπη σύνθεση γεμάτη κέφι και ζωντάνια, αντανακλώντας τον χαρακτήρα του δημιουργού του.
