• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 17.5°C / 20.2°C
    2 BF
    60%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    17°C 14.8°C / 19.9°C
    0 BF
    55%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    20°C 17.0°C / 20.5°C
    0 BF
    41%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 8.9°C / 14.4°C
    1 BF
    58%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    14°C 13.9°C / 13.9°C
    1 BF
    58%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    15°C 13.8°C / 16.2°C
    2 BF
    53%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    11°C 11.4°C / 12.0°C
    1 BF
    47%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    16°C 16.5°C / 16.5°C
    2 BF
    47%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    21°C 19.9°C / 20.8°C
    5 BF
    68%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    4 BF
    65%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.8°C / 20.4°C
    6 BF
    68%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    17°C 16.8°C / 16.8°C
    5 BF
    57%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.8°C / 20.8°C
    2 BF
    55%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    16°C 16.1°C / 16.1°C
    1 BF
    46%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    17°C 12.5°C / 17.7°C
    1 BF
    61%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 19.8°C / 20.4°C
    1 BF
    57%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 16.9°C / 20.4°C
    2 BF
    51%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    19°C 19.4°C / 19.4°C
    2 BF
    46%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    17°C 12.7°C / 17.0°C
    2 BF
    56%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 12.4°C / 12.4°C
    1 BF
    60%
Dreamstime.com
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο Δεκαπενταύγουστος στην Τήνο τότε

  • A-
  • A+
Τα χρόνια εκείνα όλο το νησί γιόρταζε τον Δεκαπενταύγουστο. Ολα τα χωριά άδειαζαν και κατέβαιναν οι χωριανοί με τα μουλάρια και τα γαϊδούρια τους στη Χώρα της Τήνου για το πανηγύρι. Οσοι έμεναν στα χωριά τους ήταν γιατί υπήρχε εκκλησία ή ξωκλήσι με το όνομα της Παναγίας και θα το λειτουργούσαν, ενώ θα ακολουθούσε και το αναμενόμενο πανηγυράκι με τα απαραίτητα ταπεινά κεράσματα και ίσως και γλέντι με βιολιά, τσαμπούνες και νταούλια.

Το λιμάνι στις 15 Αυγούστου ήταν γεμάτο βαπόρια, άλλα είχαν πλευρίσει, άλλα στη μέση του λιμανιού, όλα σημαιοστολισμένα κι έτοιμα να αρχίζουν να σφυρίζουν τα φουγάρα τους όταν θα ερχόταν η ώρα. Εξω απ’ το λιμάνι το καταδρομικό «Ελλη» είχε ρίξει άγκυρα εκεί που είχαν βυθίσει οι Ιταλοί το άλλο «Ελλη» τον Δεκαπενταύγουστο του 1940. Εκεί θα πήγαιναν οι επίσημοι με ατμάκατο, μετά τη λιτανεία της εικόνας της Παναγίας, να ρίξουν στεφάνι εις μνήμην των πεσόντων.

Μια μεγάλη βοή από τα πλήθη των προσκυνητών απλωνόταν στον αύλειο χώρο της Παναγίας, λες και άνοιγαν οι στρόφιγγες του πόνου των πιστών και απελευθέρωναν από μέσα τους ό,τι τους βασάνιζε και τους πονούσε. Το σπίτι μας είχε γίνει κέντρο διερχομένων. Θείοι, θείες, ξαδέρφια, παππούς, γιαγιά, άλλοι μακρινοί ή κοντινοί συγγενείς απ’ τα χωριά κι απ’ την Αθήνα ήταν το προσάναμμα που θα άναβε τη μεγάλη φωτιά την ώρα της λιτανείας.

Η Χώρα τότε είχε δεν είχε τρεις το πολύ χιλιάδες κατοίκους, μα τον Δεκαπενταύγουστο πού βρίσκονταν χώρος για άλλες πέντε χιλιάδες κόσμου; Κόσμος παντού. Τα τέσσερα-πέντε ξενοδοχεία, υπερπλήρη. Σπίτια που νοίκιαζαν δωμάτια είχαν εκχωρήσει και τα μπαλκόνια και τις ταράτσες τους. Στα προαύλια της Παναγίας είχαν απλώσει κουβέρτες και χράμια και κοιμόντουσαν στα μάρμαρα.

Κατασκήνωση είχαν γίνει και τα δύο Δημοτικά σχολεία και το Γυμνάσιο και το περιβόλι της Παναγίας και η περιοχή Πευκάκια πίσω απ’ την εκκλησία. Μόνο μέσα στο νεκροταφείο δεν είχαν μπει οι προσκυνητές που δεν είχαν πού να μείνουν. Χαμός. Οι πέντε-έξι ταβέρνες και τα δυο-τρία εστιατόρια δεν είχαν αρκετές μερίδες για να ταΐσουν όλο τον κόσμο, ενώ οι φούρνοι έψηναν ολημερίς τα ταψιά με τις πατάτες με κρέας, τα παστίτσια και τα γεμιστά.

Στον παλιό δρόμο για την Παναγία γινόταν το μεγαλύτερο, πλουσιότερο, συναρπαστικότερο και πιο αξιοπερίεργο και πολύχρωμο παζάρι. Είχαν έρθει απ’ όλες τις γωνιές της Ελλάδας έμποροι, πραματευτάδες, χειροτέχνες, γανωτζήδες, γύφτοι, παπλωματάδες, αγγειοπλάστες, λούστροι, ακονιστές ψαλιδιών και μαχαιριών, μικροπωλητές, σαλτιμπάγκοι, έστηναν την πραμάτεια τους σε μικρά τραπεζάκια και πάγκους δεξιά κι αριστερά κατά μήκος του δρόμου κι έβρισκες να αγοράσεις ό,τι ποθούσε η μη καταναλωτική ψυχή σου: τσατσάρες, ξυραφάκια, λιβάνι, παντόφλες, ρούχα, στάμνες, καλαθάκια, φυσαρμόνικες, υαλικά, κουζινικά, κολόνιες, αρώματα, πετσέτες, φλιτζάνια.

Στο λιμάνι γυρόφερναν μουζικάντηδες, λατερνατζήδες, παγωτατζήδες. Πιο πέρα, στο Πολυμέρειο, εκεί που είναι σήμερα το Ιδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού, είχε στηθεί μια μεγάλη σκηνή με λοταρίες, σκοποβολή με πλούσια δώρα, ρουλέτες, μαλλί της γριάς και ταχυδακτυλουργούς. Το βράδυ άναβαν οι ασετυλίνες και τα λουξ αναδίδοντας ένα αστρικό φως.

Τι συρφετός, τι κοσμοσυρροή, τι πολύχρωμο και πολύβουο πανηγύρι. Τα μάτια, η μύτη, η γλώσσα, τα αυτιά, όλες οι αισθήσεις ενός παιδιού σε διαρκή συναγερμό δεν προλάβαιναν να απορροφήσουν όλες εκείνες τις εξαίσιες μυρωδιές και τα ακούσματα που ταλαντεύονταν πάνω απ’ τη Χώρα.

Ολες μαζί οι αισθήσεις έφτιαχναν μια αλυσίδα που έμελλε να χωνιάσει και να βιωθεί μέσα μου: η ταλαιπωρημένη μάνα με το άρρωστο παιδί, το παράλυτο κοριτσάκι, το μουγγό αγοράκι, η επιληπτική κοπέλα, ο τρελός από την Κρήτη, η γιαγιά με το αόμματο εγγονάκι, ένας μεσήλικας με δίχως πόδια που πουλούσε κεριά και λαμπάδες, μια άλλη κυρία με δίχως χέρια που πουλούσε μπουκαλάκια για τον αγιασμό, ένας σε αναπηρικό καροτσάκι που πουλούσε χαλβαδόπιτες. Και πολλοί ζητιάνοι που ζητιάνευαν δεκάρες. Ολοι περίμεναν το θαύμα. Και απέναντι ο δεσπότης με τα χρυσά άμφια - η κακομοιριά, η μιζέρια και η δυστυχία απ’ τη μια, η θρησκευτική μεγαλοπρέπεια απ’ την άλλη…

Αυτά τότε, αρχές δεκαετίας του ’50. Γιατί σήμερα τίποτε δεν θυμίζει εκείνον τον Δεκαπενταύγουστο, παρεκτός των χρυσών αμφίων των ιεραρχών. Τότε υπήρχε φτώχεια και δυσκολίες, αλλά υπήρχε και μια ανεμελιά, μια απλότητα, μια αθωότητα, μια αρχοντιά και μια αξιοπρέπεια που δύσκολα τη βρίσκεις σήμερα στα τουριστικά πλήθη.

Υπήρχε μια κατανυκτικότητα, μια ταπεινότητα και μια ευλάβεια εκ μέρους των προσκυνητών. Δεκαπενταύγουστος σήμερα σημαίνει προσκυνητές που διεκπεραιώνουν τάματα, ξεσάλωμα σε beach bar, ευ ζην, ακριβά εστιατόρια, αρπακτικότητα, νυχτερινή ζωή. Η Παναγία να βάλει το χέρι της και να γίνει το θαύμα να ξαναβρεί η Τήνος και η Ελλάδα λίγη αξιοπρέπεια…

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΝΗΣΙΔΕΣ
Have you been to Evros?
Βοήθειά μας οι αμαρτωλοί. Χίλιες φορές να στεκόμαστε απέναντι σε αυτούς που στέκονται πάντα απέναντι και ποτέ δίπλα κι ας είμαστε εμείς οι αμαρτωλοί...
Have you been to Evros?
ΝΗΣΙΔΕΣ
Εικαστικές συναντήσεις σε βουνά και θάλασσες
Σε μουσεία και αίθουσες τέχνης λαμβάνουν χώρα ενδιαφέρουσες εκθέσεις, όλες νέες παραγωγές, που έχουν αφετηρία ιστορικά γεγονότα όπως η Μικρασιατική Καταστροφή, αλλά και επίκαιρα κοινωνικά θέματα.
Εικαστικές συναντήσεις σε βουνά και θάλασσες
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Το ονειρεμένο νησί του Σαρωνικού όπου πας  με εισιτήριο 1,30 ευρώ
Κοντινός στην πρωτεύουσα προορισμός, ιδανικός για τους «δραπέτες» του Σαββατοκύριακου -και όχι μόνο –, ο Πόρος μοιάζει να τα έχει όλα.
Το ονειρεμένο νησί του Σαρωνικού όπου πας  με εισιτήριο 1,30 ευρώ
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Τήνος, το άλλο πρόσωπο ενός ονειρεμένου νησιού
Θα σταθείς μπροστά σε γκρεμούς που βουτούν στο βαθύ μπλε του Αιγαίου, θα δεις αμμουδιές να λάμπουν στο διάφανο μεσογειακό φως, θα περιηγηθείς σε μια ενδοχώρα κατάστικτη από χωριά, μικρές και μεγαλύτερες...
Τήνος, το άλλο πρόσωπο ενός ονειρεμένου νησιού
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Εναλλακτική Αλόννησος, ιδανικός προορισμός για το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος
Ανέγγιχτη από τον μαζικό τουρισμό, κατάφυτη, με απόμερες παραλίες και γραφικά ψαροχώρια, η Αλόννησος αποπνέει μια ξεχωριστή γοητεία.
Εναλλακτική Αλόννησος, ιδανικός προορισμός για το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Σαββατοκύριακο σε νησί, στο κατώφλι της Αθήνας
Το πασίγνωστο νησί του Σαρωνικού θα σε υποδεχτεί µε τη νεοκλασική γοητεία του, τον πρόσχαρο χαρακτήρα του, τις πολύχρωμες εξοχές του, τους ευγενικούς κατοίκους του.
Σαββατοκύριακο σε νησί, στο κατώφλι της Αθήνας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας