• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    25°C 20.9°C / 26.3°C
    2 BF
    55%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    23°C 20.5°C / 24.1°C
    3 BF
    62%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    23°C 20.0°C / 22.7°C
    2 BF
    68%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    13°C 12.9°C / 12.9°C
    1 BF
    94%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    22°C 21.9°C / 21.9°C
    0 BF
    73%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    20°C 18.0°C / 21.2°C
    1 BF
    56%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    14°C 14.2°C / 14.4°C
    0 BF
    88%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.6°C / 20.6°C
    1 BF
    75%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    26°C 24.8°C / 27.5°C
    2 BF
    65%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    24°C 23.5°C / 23.9°C
    3 BF
    60%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    24°C 24.4°C / 24.9°C
    3 BF
    73%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    23°C 21.8°C / 22.7°C
    0 BF
    73%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 23.9°C / 23.9°C
    3 BF
    69%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    17°C 16.9°C / 20.7°C
    0 BF
    94%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    23°C 19.5°C / 23.3°C
    2 BF
    57%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.9°C / 25.8°C
    3 BF
    76%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 20.8°C / 26.5°C
    2 BF
    73%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 20.3°C / 22.7°C
    2 BF
    77%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    22°C 20.6°C / 22.7°C
    1 BF
    74%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.6°C / 14.6°C
    2 BF
    89%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Οι μεγάλοι «προστάτες»

  • A-
  • A+

Αυτές τις τελευταίες μέρες που οι ελληνοτουρκικές σχέσεις φαίνονται χειρότερες από κάθε άλλη φορά, η μνήμη μας τρέχει στον αξέχαστο φίλο μας, τον μεγάλο Τούρκο προοδευτικό συγγραφέα και σπάνιο φίλο της πατρίδας μας, τον Αζίζ Νεσίν. Που είχαμε τη μεγάλη τύχη να χαρούμε, το 1987, για την πολύ κοντινή γνωριμία μας. Και να κλάψουμε πικρά, το 1995, για τον θάνατό του.

Αν ζούσε τώρα, θα ήταν από τους πρώτους που θα ξανασήκωνε τη σημαία της ουσιαστικής προσέγγισης των δύο λαών, όπως και τότε. Το 1987. Που ιδρύσαμε την Επιτροπή Ελληνοτουρκικής Φιλίας. Ολοι οι Ελληνες με πρώτο τον Μίκη Θεοδωράκη και όλοι οι Τούρκοι με μπροστάρηδες τον Αζίζ Νεσίν, τον Κούρδο μεγάλο συγγραφέα και βασανισμένο αγωνιστή Γιασάρ Κεμάλ και τον κοσμαγάπητο συνθέτη και τραγουδιστή Ζιλφί Λιβανελί...

Για να ξανανιώσουμε όλοι μαζί τις ίδιες συγκινήσεις, όταν σμίγαμε στις ελληνικές και τις τουρκικές γειτονιές για να γευτούμε τις ίδιες πίκρες όταν μας... χώριζαν στα γραφεία τους οι υψηλοί «προστάτες» μας.

«...τα αίτια της εχθρότητας ανάμεσα στους Ελληνες και τους Τούρκους δεν προήλθαν από μας, από τους λαούς μας. Οδηγηθήκαμε σ’ αυτούς τους πολέμους κάτω από την πίεση των ξένων επιρροών και έξω από τα συμφέροντα των δύο λαών...».

Αυτά έλεγε, μια ζωή ολόκληρη, μέσα στην πατρίδα του και τράβηξε όσα τράβηξε, ανάμεσα σε δικαστήρια, διώξεις και προπηλακισμούς. Μέχρι την άγρια δίωξη που υπέστη, τον Ιούλιο του 1993.

Τον θυμάμαι, όταν είχε έλθει στην Ελλάδα, το 1986. Παρουσιάζαμε στο Θέατρο Αλφα το σπουδαίο κοινωνικό έργο του «Το θεριό του ταύρου» και ένα πρωινό τον κεράσαμε ούζο με μεζέ στα μπαλκόνια της Καστέλας.

«Δεν μου λέτε, σας παρακαλώ...», λέει ξαφνικά, «αυτοί οι γλάροι που πετάνε πάνω μας ποιας εθνικότητας είναι; Ολων των ανθρώπων δεν είναι;» Κι ύστερα γελούσε με την καρδιά του, μουρμουρίζοντας: «Γέρασες και μυαλό δεν έβαλες, Αζίζ...»!

Κι εμείς γεράσαμε και μυαλό δεν βάλαμε, φίλε μας Αζίζ...

Θυμόμαστε τις αμοιβαίες σούπερ «αγάπες», την εποχή των μεγάλων σεισμών. Ξαφνικά, ήταν τόση η... «ευφορία» μας που νομίζαμε ότι όλα τα προβλήματά μας λύθηκαν για πάντα. Οχι βέβαια. Μόλις τέλειωσαν οι... μετασεισμικές δονήσεις, αμέσως οι αιώνιοι «προστάτες» μάς έβαλαν στο αιώνιο λούκι της φαγωμάρας...

Εκαναν αυτό που έκαναν πάντα. Μας άφησαν να χαρούμε τις συγκινητικές «σεισμικές», οικονομικές, αθλητικές και καλλιτεχνικές αλληλοβοήθειες, χωρίς να συνειδητοποιούμε ότι αυτοί έκαναν πολύ καλά τη δουλειά τους.

Εκμεταλλεύτηκαν όλη τη δική μας συγκυριακή, συναισθηματική φόρτιση. Κι αυτοί, πάνω στα ερείπιά μας, έχτιζαν τις δικές τους «λύσεις». Ισως γιατί γνωρίζουν πολύ καλά ότι, όποτε θέλουν, μπορούν να μας συγκινούν ή να μας θυμώνουν, να μας ενώνουν ή να μας χωρίζουν και τελικά να μας κατευθύνουν εκεί που αυτοί αποφασίζουν.

Αυτό ακριβώς που κάνουν τώρα. Αφήνουν, τάχα λόγω... ουδετερότητας, να ακούγονται τόσο βάρβαρες, ακραίες θέσεις, με έναν μόνο σκοπό. Να σκοτωθούμε μεταξύ μας και πάλι. Και την τελευταία στιγμή να μας... σώσουν. Με, όχι αμοιβαίες ελπίζουμε, υποχωρήσεις...

Παίρνουμε κουράγιο με αυτά τα λιγοστά λόγια του φίλου μας του Ζιλφί Λιβανελί, που ακούσαμε στη μεγάλη εκδήλωση, το 1987, στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας: «Πιστεύουμε ακράδαντα ότι οι ίδιοι οι λαοί, με τη στενή φιλία τους, την πλατιά συνεργασία τους και τη σωστή ενημέρωσή τους, θα ξεπεράσουμε τα καλοστημένα εμπόδια και θα ξυπνήσουμε τις συνειδήσεις κάποιων πολιτικών που διαθέτουν και ηθική και λογική...».

Είμαστε βέβαιοι ότι υπάρχουν ακόμη τέτοιοι πολιτικοί. Που κάποια στιγμή θα ακούσουν μέσα τους τον Αζίζ Νεσίν. Το πολυσήμαντο ποίημά του «Σώπα». Εστω και λίγους στίχους του...

«...Σώπα, μη μιλάς, είναι ντροπή, η σιωπή είναι χρυσός.
Τα πρώτα λόγια, οι πρώτες λέξεις που άκουσα από παιδί...

...Εβλεπα αίματα στον δρόμο, τι σε νοιάζει μου έλεγαν, θα βρεις τον μπελά
σου, τσιμουδιά...

Σώπα ο ένας σώπα ο άλλος, σώπα όλη η γειτονιά, η πολιτεία ολόκληρη.
Πετύχαμε πολλά, φτάσαμε ψηλά, πήραμε και παράσημα, μόνο με το

«σώπα»...
Νομίζω όμως ότι ήρθε η στιγμή που δεν θα αντέξω και θα ξεσπάσω...
Και μόνο μια κραυγή θα βγαίνει από μέσα μου και θα μου λέει

ΜΙΛΑ... ΜΙΛΑ... ΜΙΛΑ...

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΕΜΕΙΣ ΚΙ ΑΥΤΑ
Λίγοι στίχοι για τη Λιλίκα Αλεξίου
Δύο Σάββατα πριν, η εφημερίδα μας περιείχε ένα ένθετο με τον «Φάκελο» που η υπερδραστήρια Γενική Ασφάλεια είχε σχηματίσει για την κομμουνίστρια δασκάλα και λογοτέχνιδα Έλλη (Λιλίκα) Αλεξίου (1894-1988).
Λίγοι στίχοι για τη Λιλίκα Αλεξίου
ΝΗΣΙΔΕΣ
Αναζητώντας την Ελένη
Το νέο βιβλίο του Κ. Βούλγαρη είναι μια από μέσα καταβύθιση στα χωρικά ύδατα της σύγχρονης ποίησης, υποκειμενική και παθιασμένη.
Αναζητώντας την Ελένη
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Οι δύο κοίτες της νεοελληνικής ποίησης
Αν θα θέλαμε να περιγράψουμε δύο κυρίαρχους τρόπους της νεοελληνικής ποίησης με βάση το μορφολογικό τους κέντρο, το ένα θα είχε ως αφετηρία τον Διονύσιο Σολωμό και το άλλο τον Κωνσταντίνο Καβάφη.
Οι δύο κοίτες της νεοελληνικής ποίησης
ΝΗΣΙΔΕΣ
Οι μεγάλοι τεχνουργοί
Tο «υποκειμενικό» τού Ελιοτ έβρισκε το αντίστοιχό του στην υπαρξιακή «αποκάλυψη» του Τζόις και οι δυο τους προϋπέθεταν την ύπαρξη ενός τεχνουργού δοσμένου απόλυτα στην επιστήμη της κατασκευής.
Οι μεγάλοι τεχνουργοί
ΝΗΣΙΔΕΣ
Από το Ρίο με αγάπη για τα ελληνικά
Η Φερνάντα Λίμα διδάσκει Αρχαία Ελληνικά στο Πανεπιστήμιο του Ρίο ντε Τζανέιρο και μας μιλάει για το ενδιαφέρον των φοιτητών για τη γλώσσα μας.
Από το Ρίο με αγάπη για τα ελληνικά
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ποίηση 2022
Το ζητούμενο είναι με ποιους όρους θα μπορούσε να κωδικοποιηθεί μια νέα ποιητική αφήγηση στο μέτρο των δικών μας καιρών.
Ποίηση 2022

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας