• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    3°C -0.3°C / 4.0°C
    3 BF
    77%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    1°C -2.5°C / 2.4°C
    2 BF
    47%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    5°C 5.0°C / 5.5°C
    5 BF
    58%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    1°C 0.9°C / 0.9°C
    3 BF
    37%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    0°C -0.9°C / -0.1°C
    4 BF
    64%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    -1°C -3.0°C / -1.3°C
    0 BF
    56%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    -7°C -6.6°C / -4.9°C
    2 BF
    58%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    1°C 1.3°C / 1.3°C
    2 BF
    69%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 4.9°C / 7.8°C
    4 BF
    63%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    2°C 1.8°C / 1.8°C
    4 BF
    73%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 5.6°C / 6.4°C
    6 BF
    64%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 5.8°C / 5.8°C
    6 BF
    66%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 5.6°C / 5.6°C
    5 BF
    61%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    3°C 0.0°C / 2.9°C
    3 BF
    100%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    2°C 0.5°C / 2.2°C
    3 BF
    71%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 6.8°C / 6.8°C
    3 BF
    42%
  • Χαλκίδα
    Αυξημένες νεφώσεις
    1°C -0.1°C / 3.2°C
    3 BF
    87%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    1°C 1.0°C / 1.0°C
    2 BF
    55%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    -1°C -4.3°C / -0.6°C
    2 BF
    55%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    -4°C -3.9°C / -3.9°C
    1 BF
    65%
Dreamstime.com
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Καιρός για εθνική πολιτική στρατηγικών καλλιεργειών

  • A-
  • A+
Παρατηρώντας τις εξελίξεις, κατανοούμε ότι χώρες που καλύπτουν τις διατροφικές τους ανάγκες με δική τους παραγωγή και ταυτόχρονα διαθέτουν και τη σχετική βιομηχανία παραγωγής εισροών (ποικιλίες, λιπάσματα κ.λπ.) θα γίνουν οι ρυθμιστές της αξίας τροφής.

Δέκα χρόνια οικονομικής κρίσης, δύο έτη Covid-19, σήμερα Ουκρανία και αύριο; Ο χρόνος διδάσκει, αλλά εμείς δεν μαθαίνουμε. Η ιστορία επαναλαμβάνεται, αλλά εμείς αδιαφορούμε; Στα χρόνια της οικονομικής κρίσης είχαμε άμεση εξάρτηση από τις εισαγωγές για τη διατροφή μας σε σημαντικό αριθμό καλλιεργειών.

Η εποχή του Covid-19 οδήγησε σε αύξηση των τιμών των μεταφορικών των γεωργικών προϊόντων και τώρα με την Ουκρανία (4ος προμηθευτής γεωργικών προϊόντων της Ε.Ε.) ΚΑΝΕΙΣ δεν είναι σε θέση να μας ενημερώσει εάν σε 3-4 μήνες τα αποθέματα θα φτάνουν να προμηθεύσουν την Ελλάδα ή εάν το ράλι τιμών θα τα οδηγήσει σε πιο ισχυρές αγορές.

Τίθεται λοιπόν μια σειρά από ερωτήματα:

● Aραγε το ΥΠΑΑΤ μπορεί να εγγυηθεί τον ομαλό εφοδιασμό με λογικές τιμές και όχι τιμές άλλων εποχών;

● Υπάρχουν οι δομές αποθήκευσης, για παράδειγμα, σιτηρών όπου θα μπορούν να αποθηκευτούν και να εφοδιάζουν την ελληνική αγορά;

● Γνωρίζουμε ως χώρα πόσα σιλό υπάρχουν και με τι χωρητικότητα;

● Ποιες είναι οι μηνιαίες ποσότητες απορρόφησης σιτηρών από την ελληνική αγορά;

Χρειάζεται λοιπόν στην ελληνική γεωργία μια εθνική πολιτική στρατηγικών καλλιεργειών, που θα έρθει να οργανώσει τη χώρα έναντι των παραπάνω ερωτήσεων που είχαν τεθεί και πριν από λίγα χρόνια κατά την πιθανολογούμενη πτώχευσης της χώρας.

Πρώτα όμως να δώσουμε τους ορισμούς. Τι σημαίνει στρατηγική καλλιέργεια; Στρατηγική καλλιέργεια είναι κάθε καλλιέργεια που συνδέεται με εθνικό κοινωνικό όφελος ή κοινωνική ανάγκη. Κάθε καλλιέργεια που σχετίζεται άμεσα με τη διατροφή των πολιτών και δη σε περιόδους κρίσης (κοινωνικής, οικονομικής κ.λπ.). Κάθε καλλιέργεια που σχετίζεται με την ιδιαιτερότητα της γεωργίας μιας χώρας. Κάθε καλλιέργεια που εξασφαλίζει την επισιτιστική ασφάλεια. Καθώς επίσης και κάθε καλλιέργεια που αναβαθμίζει το γεωργικό τομέα μιας χώρας.

Στρατηγικές γιατί;

● Διότι εξασφαλίζουν κοινωνική ομαλότητα και λειτουργούν ως ρυθμιστές τιμών σε περιπτώσεις κρίσης. Για παράδειγμα, πολλές μεγάλες χώρες έχουν αποθέματα και σε περιπτώσεις κρίσης όπου οι τιμές έχουν τάσεις έκρηξης προς τα πάνω, παρεμβαίνουν στην αγορά με τα αποθέματα προκειμένου να προστατεύσουν το εισόδημα των καταναλωτών και των πολιτών. Πρόσφατα το υπουργείο Ανάπτυξης ανακοίνωσε παρέμβαση για την αισχροκέρδεια σε σιτηρά και καύσιμα, χωρίς η χώρα μας να έχει δικά της αποθέματα.

● Διότι μια χώρα μπορεί να καλύπτει τις ανάγκες της μειώνοντας τις εξαρτήσεις από εξωτερικούς παράγοντες ακόμη και διοικητικούς.

● Διότι δίνουν τη δυνατότητα ανάπτυξης βραχείων αλυσίδων, με την προστιθέμενη αξία να μένει στην περιφέρεια, ενισχύοντας και την οικονομική μόχλευση σε τοπικό επίπεδο. Θα μπορεί λοιπόν να διαχειρισθεί καλύτερα τις επιπτώσεις από την παγκοσμιοποίηση.

Καλλιέργειες με στρατηγικό χαρακτήρα για την Ελλάδα

Πρέπει να ξεκινήσουμε με τη λέξη επισιτισμός ή σίτιση. Μιλάμε λοιπόν για σιτάρι (σίτος) και χειμερινά σιτηρά. Πρέπει να κατανοήσουμε όλοι ότι ΔΕΝ υπάρχει ούτε μια μέρα στη ζωή μας που να μην καταναλώσουμε προϊόντα σιταριού ή λοιπόν σιτηρών (ψωμί, δημητριακά για πρωινό, σφολιατοειδή, ζυμαρικά, μπισκότα, κουλούρια και άλλα πολλά). Η Ελλάδα πριν πολλά χρόνια, μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, έδειξε ότι μπορεί να καταφέρει τη σιτάρκεια λόγω κλίματος και εδάφους.

● Ψυχανθή (όσπρια κ.λπ.): χαρακτηρίζονται από πολλούς «το κρέας των φτωχών», λόγω της υψηλής περιεκτικότητας και ποιότητας της πρωτεΐνης που περιέχουν. Εχουμε ξεχάσει λόγω του δυτικού προτύπου διατροφικής κατανάλωσης ότι το εθνικό μας φαγητό ήταν τα όσπρια.

● Ρύζι και πατάτα, λόγω του σημαντικού ποσοστού στη διατροφή του Ελληνα.

● Κτηνοτροφικά φυτά (αραβόσιτος, μηδική-τριφύλλια με τα χειμερινά σιτηρά και ψυχανθή, που αναφέρθηκαν και πιο πάνω) προκειμένου να υποστηριχθεί η ζωική παραγωγή και κυρίως η εκτατική, σε συνδυασμό με τα βοσκοτόπια και τη βόσκηση.

Σημαντικές καλλιέργειες, αλλά μικρής στρατηγικής σημασίας

Η ελαιοκαλλιέργεια είναι σημαντική καλλιέργεια, όμως, λόγω της μεγάλης παραγωγής και της διασποράς σε όλη την επικράτεια, δεν θα παρουσιάσει έλλειψη σε περιόδους κρίσης. Ηδη στη χώρας μας υπάρχουν και βραχύβιες/τοπικές αλυσίδες εμπορίας.

Επίσης, τα κηπευτικά, που όμως, λόγω της διασποράς παραγωγής τους σε όλη τη χώρα σε συνδυασμό με τον μικρό βιολογικό τους κύκλο, κάθε έλλειψη μπορεί γρήγορα να καλυφθεί.

Ποια όμως πρέπει να είναι τα κύρια βήματα ενός εθνικού σχεδίου στρατηγικών καλλιεργειών, το οποίο θα αναπτυχθεί παράλληλα καθώς και ανεξάρτητα από το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης;

● Καταγραφή δομών, υποδομών και καλλιεργητικών περιοχών-πυρήνων που θα αναλάβουν την υλοποίηση. Δηλαδή σε ποιες περιοχές θα μπουν οι συγκεκριμένες καλλιέργειες. Σε ποιες δομές θα αποθηκευτούν ή θα μεταποιηθούν.

● Διοικητικά κέντρα καταγραφής και υποστήριξης (logistics)

● Διοικητικά κίνητρα/ενισχύσεις στους παραγωγούς/μεταποιητές που συμμετάσχουν (δεν απαιτείται εθνικοποίηση, αλλά συμμετοχή ιδιωτών με κίνητρα για την υλοποίηση).

● Προσδιορισμός των αποθεμάτων με βάση την κατανάλωση σε εθνικό επίπεδο. Αυτό απαιτεί μια ανάλυση αγοράς. Εκτίμηση είναι ότι στα σιτηρά αποθέματα κατά 40%-50% των εθνικών αναγκών θα λειτουργήσουν προστατευτικά και για την ελληνική αγορά από περιπτώσεις αισχροκέρδειας ανεξαρτήτως κρίσεων.

● Μηχανισμός ανανέωσης των αποθεμάτων (χρόνος ανανέωσης και διαδικασία εμπορικής διάθεσης), έτσι ώστε να είναι σύμφωνος και με τις αρχές εμπορίας της Ε.Ε.

● Μηχανισμός και δομές υποστήριξης του σχεδίου σε εισροές (λιπάσματα, πιστοποιημένοι σπόροι, φυτοφάρμακα κ.λπ.). Πριν από λίγες ημέρες, η Ρωσία ανακοίνωσε εμπάργκο για την Ε.Ε. στα λιπάσματα. Να σημειωθεί ότι πολλές εταιρείες λιπασμάτων και θυγατρικές τους ή συνδεδεμένες που δραστηριοποιούνται στη χώρας μας και στην Ε.Ε. είναι ρωσικών συμφερόντων.

Επίσης, η Ουκρανία παράγει το 8% των λιπασμάτων παγκοσμίως και σε αζωτούχα λιπάσματα η θέση της είναι πολύ πιο υψηλά. Αναμένεται λοιπόν έλλειψη και στις εισροές.

Παρατηρώντας τις εξελίξεις, κατανοούμε ότι χώρες που καλύπτουν τις διατροφικές τους ανάγκες με ιδία παραγωγή και ταυτόχρονα διαθέτουν και τη σχετική βιομηχανία παραγωγής εισροών (ποικιλίες, λιπάσματα κ.λπ.) θα γίνουν οι ρυθμιστές της αξίας τροφής.

Η χώρα μας πρέπει να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για να επιτύχει τη διατροφική αυτονομία. Η στοχευμένη πολιτική της ΚΑΠ, των ΜΟΠ και λοιπών ευρωπαϊκών προγραμμάτων οδήγησε τη χώρα μας μακριά από την επισιτιστική ασφάλεια. Χρειάζεται λοιπόν να επαναπροσδιοριστεί η στρατηγική επισιτιστικής ασφάλειας. Οπως είχε πει και ο Ντενγκ Σιαοπίνγκ, «Χωρίς τα σιτηρά δεν υπάρχει γεωργία. Χωρίς τη γεωργία υπάρχει το χάος».

Σε εθνικό, ίσως και σε ευρωπαϊκό επίπεδο και διά της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, πρέπει να αναθεωρηθούν οι στόχοι και τα κράτη-μέλη να εντάξουν τα σχέδια εθνικών στρατηγικών καλλιεργειών στη στρατηγική για τη γεωργία της Ε.Ε.

Γιατί τα τελευταία χρόνια είδαμε και τους καιρούς και τα ήθη να αλλάζουν και πρέπει να είμαστε έτοιμοι για τις αλλαγές που έρχονται στον γεωργικό τομέα μετά από πιθανό μοίρασμα της Ουκρανίας ίσως και του Κιέβου! O tempora, o mores!

*Καθηγητής Γεωργίας & Βιολογικής Γεωργίας, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

**Βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Επισιτιστική κρίση στον μισό πλανήτη
Δραματικές οι επιπτώσεις της καλπάζουσας ακρίβειας ⫸ Βρετανοί δεν παίρνουν πατάτες γιατί δεν αντέχουν οικονομικά την ενέργεια που χρειάζεται για να τις… βράσουν. ● Στην Ινδία νοικοκυριά περικόπτουν τα…...
Επισιτιστική κρίση στον μισό πλανήτη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η εποχή των αλλεπάλληλων κρίσεων
Ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι γεωπολιτικές αβεβαιότητες έχουν πυροδοτήσει επισιτιστικές κρίσεις και πολιτικές εντάσεις, με αβέβαιη έκβαση.
Η εποχή των αλλεπάλληλων κρίσεων
ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗ
Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ παρουσιάζει την πολιτική της πρόταση ενόψει εκλογών
Στόχος της εκδήλωσης που θα γίνει το απόγευμα της Παρασκευής, στις 7 μ.μ., στην Πλατεία Πρωτομαγιάς στην Αθήνα είναι η «συσπείρωση της αντικαπιταλιστικής Αριστεράς».
Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ παρουσιάζει την πολιτική της πρόταση ενόψει εκλογών
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
ΕΚΤ: Ανατιμήσεις στα τρόφιμα και το 2023
Η ΕΚΤ δεν βλέπει στις εξελίξεις αυτές τον ρόλο των κερδοσκοπικών κεφαλαίων στα χρηματιστήρια εμπορευμάτων, ενώ μάλλον ανησυχητική είναι η εκτίμησή της ότι η αντικατάσταση των βασικών αγαθών που η προσφορά τους...
ΕΚΤ: Ανατιμήσεις στα τρόφιμα και το 2023
ΚΟΣΜΟΣ
ΟΗΕ: Η επισιτιστική κρίση θα ξεριζώσει ακόμα περισσότερους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο
Ηχηρή προειδοποίηση για τους κινδύνους που εγκυμονεί η επισιτιστική κρίση από τον ύπατο αρμοστή του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, ο οποίος καταγγέλλει τα διπλά μέτρα και σταθμά στην αντίδραση των Ευρωπαίων όσον...
ΟΗΕ: Η επισιτιστική κρίση θα ξεριζώσει ακόμα περισσότερους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο
ΚΟΣΜΟΣ
Αυξήθηκαν 20% οι άνθρωποι που αντιμετώπισαν επισιτιστική κρίση το 2021
Εμπόλεμες συγκρούσεις, οικονομικές κρίσεις και ακραία καιρικά φαινόμενα έφεραν 40 εκατ. περισσότερους ανθρώπους αντιμέτωπους με επισιτιστική κρίση το 2021. Αν δεν ληφθεί επείγουσα δράση, η κατάσταση αυτή...
Αυξήθηκαν 20% οι άνθρωποι που αντιμετώπισαν επισιτιστική κρίση το 2021

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας