• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    7°C 4.8°C / 9.5°C
    2 BF
    48%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    4°C 2.5°C / 5.6°C
    4 BF
    44%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    8°C 5.4°C / 10.1°C
    3 BF
    58%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    0°C -0.1°C / -0.1°C
    1 BF
    64%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    1°C 0.9°C / 4.6°C
    3 BF
    55%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    4°C 1.9°C / 5.0°C
    1 BF
    46%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    -1°C -0.9°C / 0.6°C
    3 BF
    43%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    3°C 0.2°C / 8.6°C
    2 BF
    54%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 8.8°C / 10.3°C
    5 BF
    59%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    7°C -0.1°C / 6.9°C
    3 BF
    49%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    9°C 9.4°C / 10.7°C
    4 BF
    53%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    6°C 5.7°C / 5.7°C
    7 BF
    51%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    12°C 12.1°C / 12.1°C
    3 BF
    62%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    1°C -2.1°C / 3.2°C
    0 BF
    64%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    5°C 0.0°C / 6.2°C
    1 BF
    61%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 5.8°C / 8.8°C
    3 BF
    51%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    7°C 5.0°C / 9.8°C
    3 BF
    51%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    6°C 4.9°C / 6.0°C
    3 BF
    33%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    4°C 2.6°C / 6.4°C
    2 BF
    52%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    0°C -0.2°C / -0.2°C
    2 BF
    60%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μια δικαστική απόφαση με πολλούς... δράκους

  • A-
  • A+
Οσο κι αν φαίνεται απίστευτο, στις μεθοδεύσεις εξαπάτησής του ήταν και ευθείες εισαγγελικές υποσχέσεις πως αν ομολογούσε τα εγκλήματα θα πήγαινε στις αγροτικές φυλακές μόνον για ένα-δύο χρόνια.

Ο Αρίστος Παγκρατίδης, ο γνωστός ως δράκος του «Σέιχ Σου», με τις παλάμες του κρύβει το πρόσωπό του, ακούγοντας τη θανατική ποινή: «Εις θάνατον τετράκις». Αυτή η φωτογραφία είναι το εξώφυλλο του βιβλίου του Κώστα Λογοθέτη.

Οι νικημένοι κρύβουν το πρόσωπό τους. Αυτό, όμως, το κρυμμένο πρόσωπο, απογυμνώνει σήμερα, έπειτα από 50 χρόνια, όλο το σύστημα της εποχής που τον καταδίκασε, μέσα από το βιβλίο του πρώην εισαγγελέα-δικηγόρου Κώστα Λογοθέτη, που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Μπαρμπουνάκη της Θεσσαλονίκης.

Με χαμηλωμένα μάτια, παρακολουθεί τη δίκη. Αυτά τα μάτια που δήλωναν εγκατάλειψη και απόγνωση, καρτερικά περίμεναν τόσα χρόνια έναν εξιλεωτικό προορισμό. Υπήρχε μια λάθος αντίληψη που βόλευε τους πάντες. Πώς γίνεται, λοιπόν, στην ιστορία ύστερα από μισό αιώνα, να σε καταδικάζουν, να σε εκτελούν, όμως να ζεις στις μνήμες! Να ξαναγεννιέσαι μέσα από την τέχνη, τη λογοτεχνία, το θέατρο.

Είναι γνωστό το βιβλίο του Θωμά Κοροβίνη «Αρίστος», που έγινε θεατρική παράσταση (παίζεται επί 3 χρόνια), με την εξαιρετική σκηνοθεσία του Γιώργου Παπαγεωργίου και τις θαυμάσιες ερμηνείες των ηθοποιών Φιλαρέτης Κομνηνού, Γιάννη Λεάκου Ιωάννη Αθανασόπουλου.

Επιτέλους η αλήθεια!

Ο Αρίστος δεν μπορεί να αποχωρήσει από τον θάνατο, όμως δεν υποχωρεί. Είναι αλλού αλλά και εδώ. Αυτό το βιβλίο είναι η απολογία που δεν του επέτρεψαν. Οι φωνές των συνηγόρων που εκφόβιζαν. Η οργή και ο πόνος της μάνας που δεν μπόρεσε να τον θάψει. Η ασυλία όσων των καταδίκασαν τελειώνει μέσα απ’ αυτό το βιβλίο που έχει πλήθος ντοκουμέντων, εγγράφων, πρακτικών δίκης, φωτογραφιών κ.λπ. Ενα μικρό απόσπασμα του βιβλίου, που καταδεικνύει σε ποιες παραμέτρους βασίστηκαν για την απόφαση, είναι:

«[…] κατά την κύρια ανάκριση των εγκλημάτων του 1959, άνθρωποι επικαλούμενοι μεταφυσικές ιδιότητες και ικανότητες (“μέντιουμ” και τα σχετικά) ευθέως δήλωναν πως “μάντευαν” τον δράστη, περιέγραφαν τα χαρακτηριστικά του και μερικοί απ’ αυτούς, ζητούσαν και την αμοιβή της επικήρυξής του, κατηγορηματικά διαβεβαιώνοντας την αποτελεσματικότητα των οραμάτων τους. Για παράδειγμα, με αίτησή του “δεόντως χαρτοσεσημασμένην” ο Αναστάσιος Ρόζος, κάτοικος Θεσσαλονίκης, με αίτησή του στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Θεσσαλονίκης, ανακοινώνει πως μετά από υπνωτισμό το πνεύμα του είδε όλα τα χαρακτηριστικά αλλά και το ονοματεπώνυμο του δράστη. Ζητεί δε εξ αιτίας της πρόβλεψής του αυτής να του δοθεί αμοιβή ύψους 300.000 δραχμών…»

Ο Κώστας Λογοθέτης

Ομως, ο Κ. Λογοθέτης απαντά άφοβα, ξεκάθαρα, έντιμα, αρετές που τον χαρακτηρίζουν και ως άνθρωπο όχι μόνο ως νομικό.

● Κύριε Λογοθέτη, έχουν γραφτεί πολλά, έχουν κυκλοφορήσει βιβλία, ρεπορτάζ, έρευνες, ακόμα παίζεται και θεατρικό έργο για την υπόθεση Παγκρατίδη. Γιατί τώρα αυτό το βιβλίο;

Ολες οι προηγούμενες αναφορές στην υπόθεση εστιάζουν στην κοινωνική της κυρίως παράμετρο. Το απροστάτευτο δηλαδή φτωχόπαιδο που εύκολα έγινε το εξιλαστήριο θύμα που πλήρωσε με τη ζωή του την ανάγκη σύλληψης του «δράκου».

Η καταδίκη του όμως έγινε από τη Δικαιοσύνη, μια λειτουργία δηλαδή που υποτίθεται πως ελέγχει τα αποδεικτικά στοιχεία, αποδέχεται τα αληθινά και απορρίπτει τα προκλητικώς ψευδή. Ηδη δε σεις απαντήσατε στο δεύτερο σκέλος του ερωτήματός σας.

Πράγματι, μετά τόσες δεκαετίες, στο συλλογικό υποσυνείδητο είναι καταγεγραμμένη ως μία απίστευτη αδικία και ως εκτέλεση ενός αθώου. Και αναλογιστείτε πως επί δεκαετίες αποκρύπτεται το συγκλονιστικότερο στοιχείο:

Η καταδικαστική απόφαση δεν ήταν ομόφωνη, αλλά ένας δικαστής της σύνθεσης, με ένα πολυσέλιδο σκεπτικό, πλήρως κονιορτοποίησε ολόκληρο το αστυνομικό και δικαστικό οικοδόμημα που στήθηκε στις πλάτες του άτυχου «Αρίστου» για να ικανοποιηθούν πρόσκαιρες πολιτικές και αστυνομικές στοχεύσεις, έναντι των οποίων η ζωή ενός ανυπεράσπιστου φτωχόπαιδου δεν είχε καμία αξία.

● Ποιες ήταν οι συγκεκριμένες πράξεις που δημιούργησαν την παραπάνω πεποίθηση;

Ηταν η πλήρης δικαστική αδιαφορία για την κακοποίηση του υπόπτου, αστυνομικοί που «συμφωνούν» με τη μοναδική αυτόπτη μάρτυρα να αναγνωρίσει τον «δράκο», εισαγγελείς που συμπράττουν σε στημένες αναπαραστάσεις, δικαστήριο που επίμονα και μεθοδικά αρνείται ακόμα και να ακούσει τα απαλλακτικά για τον κατηγορούμενο στοιχεία ή να ικανοποιήσει αυτονόητα αιτήματα των συνηγόρων του, αλλά και οι μετά τη δίκη (επίσης άγνωστες) εκδικητικές διώξεις των ίδιων των συνηγόρων του, είναι ελάχιστες από τις γραπτές πλέον αποδείξεις του πώς η Δικαιοσύνη με ίδιες πράξεις και παραλείψεις οδήγησε την υπόθεση σ’ αυτήν την τραγωδία.

Στο σημείο αυτό αξίζουν δύο λόγια παραπάνω. Πρώτη φορά στη Δικαιοσύνη (εύχομαι και τελευταία) παρατηρήθηκε, πρόεδρος δικαστηρίου να χτυπά το κεφάλι του με τα χέρια του όταν κάποια ερώτηση των συνηγόρων ευνοούσε τον κατηγορούμενο, διακόπτοντας τη δίκη να δικάζει επί τόπου τον συνήγορο για δήθεν ασέβεια στο δικαστήριο, να απαγορεύει ανάγνωση εγγράφων της δικογραφίας που αμέσως κατέρριπταν κάποιες από τις κατηγορίες και να εξεγείρεται όποτε άκουγε για την κακομεταχείριση του κατηγορουμένου ή τις στημένες αναπαραστάσεις.

Τέλος, το κυριολεκτικά απίστευτο ήταν και η μετά τη δίκη καταμήνυση ενός των συνηγόρων προσωπικά από τον πρόεδρο του δικαστηρίου, ο οποίος (δικηγόρος) και τιμωρήθηκε από ποινικό δικαστήριο, αναγκαζόμενος τελικά να μετεγκατασταθεί στην Αθήνα. Αποτέλεσμα των πρωτοφανών αυτών ενεργειών ήταν να εξαπλωθεί για χρόνια ένα κύμα φόβου για όποιον αποτολμούσε να προσεγγίσει την υπόθεση. Δεν σας αποκρύπτω, κυρία Νικολαΐδου, πως ακόμα και τώρα, δεκαετίες ολόκληρες μετά τα γεγονότα, κάποιες φορές άκουσα και εγώ τη φράση «Πού πας να μπλέξεις τώρα μ’ αυτήν την ιστορία;».

Μαρτύρια

● Απ’ όσα γνωρίζετε, ο Παγκρατίδης αντιστεκόταν και με ποιον τρόπο;

Αντιστεκόταν στο ελάχιστο μέτρο που μπορούσε να το κάνει ένα αδύναμο άτομο, αντιμέτωπο με τον παντοδύναμο τότε αστυνομικό μηχανισμό. Πώς θα μπορούσε να αντιδράσει στο μαρτύριο της δίψας και της ορθοστασίας επί πέντε ημέρες στη Γενική Ασφάλεια των χρόνων εκείνων; Και μόνο εάν δείτε την εικόνα του όταν τον «σέρνουν» οι χωροφύλακες στον ανακριτή, θα καταλάβετε πολλά.

● Πού υπηρετούσατε τότε;

Κατά τη διάρκεια της δίκης δεν υπηρετούσα ακόμα στο Δικαστικό Σώμα στο οποίο εισήλθα το 1981. Απλά, από τότε με είχε συνταράξει η υπόθεση που εξελισσόταν.

● Τη ζωή του την υπολόγιζαν σαν κάτι το ευτελές. Ζητιάνευε ακόμα και μερικές σταγόνες νερό.

Δυστυχώς η κοινωνία ανέχθηκε να βιάζεται αυτό το παιδί από 10 χρόνων για ένα πιάτο φαγητό, μια τυρόπιτα ή ένα ποτήρι νερό. Ποιος, λοιπόν, θα έδινε αξία σ’ ένα παιδάκι που το προσωνύμιό του ήταν «γουρούνα», αφού τις περισσότερες φορές στα σκουπίδια αναζητούσε την τροφή του;

Εδώ ο ίδιος ο εισαγγελέας στη δίκη για το ορφανοτροφείο, στην αγόρευσή του επί λέξει ανέφερε «[…] Διά πρώτη φορά εις τα δικαστικά χρονικά ενεφανίσθη άνθρωπος τόσον σάπιος όσον ο Παγκρατίδης. Δεν υπάρχει διαστροφή η οποία να είναι άγνωστος εις το βρωμερόν του σώμα. Δεν υπάρχει ανωμαλία η οποία δεν εκέντρισε την άρρωστη ψυχή του […]».

Σάπιο, λοιπόν, το παιδί των 10 χρόνων, όταν υπήρχαν καταθέσεις μαρτύρων, προφανώς ευυπολήπτων, του τύπου «…Τον πήρα μία μέρα και τον πήγα προς το Ρετζίκι και εκεί στο βουνό του έκανα τη δουλειά, του έδωσα δε 15 δραχμές. Από τότε πολλές φορές τον έπαιρνα και του έκανα τη δουλειά, κάθε δε φορά του έδινα 15-20 δραχμές […] άλλες 2-3 φορές στα εβραϊκά μνήματα […]».

● Πίστευε ότι θα τον εκτελούσαν;

Οσο κι αν φαίνεται απίστευτο, στις μεθοδεύσεις εξαπάτησής του ήταν και ευθείες εισαγγελικές υποσχέσεις πως αν ομολογούσε τα εγκλήματα θα πήγαινε στις αγροτικές φυλακές μόνον για ένα-δύο χρόνια. Πολύ αργότερα, όταν πια τον έμπλεξαν στα δίχτυα που λέγαμε, κατάλαβε ότι οδεύει στην εκτέλεση, αλλά ήταν πια πολύ αργά.

● Η ανάγκη πολλές φορές μάς μαθαίνει να υποφέρουμε, ν’ αντέχουμε.

«Φαινομενικά και σωματικά ο Παγκρατίδης άντεξε την ταλαιπωρία αυτή. Ηδη όμως στην εικόνα του εξωφύλλου του βιβλίου, φαίνεται η απόγνωσή του τη στιγμή που ακούει το «εις θάνατον τετράκις». Η ίδια απελπισία φαίνεται και στην απεγνωσμένη προσπάθειά του να στείλει απ’ τη φυλακή στο δικαστήριο τα δακτυλικά του αποτυπώματα (αφού προηγουμένως μελάνωσε τα χέρια του πάνω σε μία κόλλα χαρτί) όταν η Δικαιοσύνη αρνήθηκε να τα εξετάσει. Πόση άραγε θα ήταν η αντοχή του, όταν το δικαστήριο απέρριψε το αίτημα σύγκρισης των δακτυλικών του αποτυπωμάτων (που ήταν διαφορετικά από τα ευρεθέντα στον τόπο ενός εκ των εγκλημάτων), πόση θα ήταν η απογοήτευσή του όταν στη δικαστική απόφαση αναφέρεται πως δεν είχαν σημασία οι διασταυρώσεις των ομάδων αίματος που βρέθηκε σε άλλα εγκλήματα απ’ αυτό του Παγκρατίδη.

Πολύ αργότερα και μετά την εκτέλεσή του εξηγήθηκε πια και η απόλυτη απόγνωσή του. Οταν συνελήφθη στη Θεσσαλονίκη άλλος εγκληματίας, κατά την απολογία του στην Γενική Ασφάλεια, μετά την εξιστόρηση της πρόσφατης εγκληματικής του δραστηριότητας, άρχισε μεθοδικά να απολογείται και για τα εγκλήματα του Παγκρατίδη. Οι δύο υπομοίραρχοι-προανακριτές του, έκπληκτοι, διακόπτοντας την απολογία του, επεκοινώνησαν με τους προϊσταμένους τους οι οποίοι, προφανώς ενημερώνοντας και αυτοί κάποια ανώτατα κλιμάκια, αμέσως διέταξαν τη διακοπή της απολογίας και το κλείσιμο της δικογραφίας.

Είναι η μοναδική –ίσως και στα παγκόσμια αστυνομικά χρονικά– περίπτωση ανακρινομένου που θέλει να ομολογήσει εγκλήματα και τον αποτρέπει η αστυνομία. Οι δύο αυτοί αξιωματικοί, μετέπειτα υποστράτηγοι της ΕΛ.ΑΣ., μη αντέχοντας το ασήκωτο βάρος των γεγονότων, ονομαστικά επιβεβαίωσαν ο μεν ένας γραπτώς με επιστολή του σε συνάδελφο δικηγόρο, ο δε δεύτερος προφορικά σε εμένα την αλήθεια του απίστευτου περιστατικού.

Η κρίση

● Η κακοτυχία του φαίνεται ήταν πιο δυνατή από τη ζωή, γι’ αυτό τον συνέτριψε.

Η κακοτυχία του σε όλη σχεδόν τη ζωή του ήταν προφανής. Οταν όμως η ιστορία αυτή έφθασε στη Δικαιοσύνη, θα περίμενε κανείς να μην υπάρχει πια κακή ή καλή τύχη, αλλά απλά, απλούστατα, μια ψύχραιμη και δίκαιη κρίση. Δεν ξέρω αν αυτό ήταν η τελευταία κακοτυχία του, πάντως τέτοια κρίση δεν υπήρξε. Και αυτό προφανώς τον συνέτριψε. Ακόμα προφανέστερη είναι η άδικη κατανομή των καλών και κακών στιγμών στη ζωή του ανθρώπου, εντελώς ανεξάρτητα από την εμπλοκή με τη Δικαιοσύνη.

● Ποιο είναι το κίνητρο για να αγοράσει κάποιος αυτό το βιβλίο;

Το ενδιαφέρον για το βιβλίο, μπορεί να έχει δύο κίνητρα. Από τη μία την προσέγγιση της άγνωστης μέχρι τώρα δικαστικής διαδικασίας και από την άλλη μια ιδιότυπη αποκατάσταση της μνήμης ενός ανθρώπου, που άρχισε τη ζωή του σαν χαμίνι του δρόμου, αλλά δεν έπαυσε να είναι άνθρωπος, που του άξιζε ένα διαφορετικό τέλος από μια άδικη εκτέλεση.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
Αύριο ξεκινά η δίκη για απαγωγή και σεξουαλική κακοποίησης της 10χρονης Μαρκέλλας
Η δίκη της πολύκροτης υπόθεσης που ήταν προγραμματισμένο να αρχίσει σήμερα θα ξεκινήσει αύριο, γιατί ο συνήγορος της κατηγορούμενης ζήτησε ολιγοήμερη διακοπή αλλά το δικαστήριο απέρριψε το αίτημα και...
Αύριο ξεκινά η δίκη για απαγωγή και σεξουαλική κακοποίησης της 10χρονης Μαρκέλλας
ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
Δεκαοχτώ χρόνια κάθειρξη σε 63χρονο που κακοποιούσε σεξουαλικά ανήλικη ανιψιά του
Ομόφωνα το Μικτό Ορκωτό Εφετείο Θεσσαλονίκης καταδίκασε σε 18 χρόνια κάθειρξη έναν 63χρονο, ο οποίος κακοποιούσε σεξουαλικά την ανήλικη ανιψιά του, ενώ παράλληλα βιντεοσκοπούσε και φωτογράφιζε τις πράξεις του.
Δεκαοχτώ χρόνια κάθειρξη σε 63χρονο που κακοποιούσε σεξουαλικά ανήλικη ανιψιά του
ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
Θεσσαλονίκη: Για αρπαγή και βιασμό της 11χρονης παραπέμπεται η 34χρονη
Εντός των επόμενων μηνών αναμένεται να διεξαχθεί η δίκη στο Κακουργιοδικείο, με βασική κατηγορούμενη την 34χρονη που είναι προφυλακισμένη και συγκατηγορούμενο ως συνεργό έναν 41χρονο.
Θεσσαλονίκη: Για αρπαγή και βιασμό της 11χρονης παραπέμπεται η 34χρονη
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η χαρακτηριστικότερη περίπτωση «γυναικοκτονίας» και η... αθώωση του δράστη
Η περίπτωση μίας γυναικοκτονίας και η αθώωση του δράστη μετά τη σκηνοθετημένη εικόνα που έδωσε στο δικαστήριο πείθοντας τους ενόρκους.
Η χαρακτηριστικότερη περίπτωση «γυναικοκτονίας» και η... αθώωση του δράστη
ΝΗΣΙΔΕΣ
Κυνήγι μαγισσών
Οι αντάρτες του ΕΛΑΣ, με τις μάχες που έδωσαν στο Δερβένι, στο Σέδες, στον Φοίνικα συνετέλεσαν καταλυτικά ώστε να έρθει μια ώρα αρχύτερα η ώρα της ελευθερίας στην υπόδουλη από τους ναζί Μακεδονία.
Κυνήγι μαγισσών

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας