Με ποιες μεθόδους οι κάθε λογής εταιρείες προσπαθούν να μας πείσουν να αγοράσουμε τα προϊόντα τους; Τουλάχιστον μέχρι σήμερα η παραδοσιακή έρευνα αγοράς βασίζεται σε ερωτήσεις, έχει ωστόσο μια έντονη αδυναμία, όπως τονίζει στις στήλες Τεχνολογίας του BBC ο Καρλ Βονγκ, ένας κορυφαίος επαγγελματίας που έχει εργαστεί στη βιομηχανία έρευνας αγοράς για περισσότερα από 20 χρόνια.
Ειδικότερα υποστηρίζει ότι οι άνθρωποι δεν μπορούν να απαντήσουν σε μερικές ερωτήσεις ειλικρινά επειδή απλώς δεν γνωρίζουν τα δικά τους βαθιά υποκείμενα κίνητρα. «Είμαστε όλοι επηρεασμένοι από δεκάδες πράγματα και καταστάσεις με αποτέλεσμα να μην είμαστε ικανοί ή πρόθυμοι να σκεφτούμε σωστά κατά τη λήψη μιας απόφασης αγοράς ή όταν απαντήσουμε σε μια ερώτηση σχετικής έρευνας».
Οπως εξηγεί το άρθρο, αυτό το «κενό» στην κατανόησή μας καλύπτεται από έναν κόσμο πλούσιο σε δεδομένα που δημιουργεί μάζες πληροφοριών σχετικά με τις εσωτερικές μας επιθυμίες μέσω της παρακολούθησης των cookies και μιας σειράς άλλων ενδείξεων που αφήνουμε πίσω καθώς «ταξιδεύουμε» σε ιστότοπους που μας ενδιαφέρουν. Ετσι οι ερευνητές της αγοράς μπορούν να έχουν πρόσβαση σε τεράστιες ποσότητες αποθηκευμένων δεδομένων χρησιμοποιώντας υπηρεσίες χαμηλού κόστους cloud computing, οι οποίες προσφέρουν επεξεργασία και αποθήκευση δεδομένων.
Αυτή η επανάσταση που τροφοδοτείται από την τεχνολογία ρίχνει φως στο πώς κρύβουμε τις εσωτερικές μας παρορμήσεις από εμάς τους ίδιους, για παράδειγμα γιατί ελκόμαστε από ορισμένα δημόσια πρόσωπα, προσωπικότητες και διασημότητες.
H Colourtext, μια ειδική εταιρεία για την ανάλυση δεδομένων καταναλωτών, επισημαίνει ότι «οι άνθρωποι αφήνουν πάντα πίσω τους ψηφιακά ίχνη». Η εταιρεία έχει μελετήσει μοτίβα ειδήσεων, χρησιμοποιώντας την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) και το cloud computing και μπόρεσε να δει ξεκάθαρα τα «χνάρια» που άφησαν οι άνθρωποι που είδαν 100.000 δελτία ειδήσεων στο Διαδίκτυο.
Η εν λόγω τεχνική παρήγαγε εντυπωσιακά αποτελέσματα, όπως για παράδειγμα πώς γίνονται αντιληπτές μορφές από το ευρύ κοινό προσωπικοτήτων, όπως ο Μπόρις Τζόνσον και η Μέγκαν Μαρκλ. Κι αυτό συμβαίνει, τονίζει το δημοσίευμα, επειδή η δύναμη των πολύ μεγάλων δεδομένων αναλύει εξονυχιστικά όλες τις παραδοσιακές κατηγορίες που χρησιμοποίησε η βιομηχανία έρευνας αγοράς για να καθορίσει το γούστο μας.
Ενδελεχής έρευνα στις συνήθειες ανάγνωσης 18 διαφορετικών διαδικτυακών ειδησεογραφικών ιστοτόπων στο Ηνωμένο Βασίλειο, συμπεριλαμβανομένου του BBC News Online, αποκάλυψε για παράδειγμα ότι μια ομάδα ανθρώπων διάβαζαν για τις διασημότητες και στην κορυφή της λίστας τους είναι η Μέγκαν Μάρκλ. Διάβαζαν επίσης για τον Μπόρις Τζόνσον, ο οποίος έχει πολύ ευρύτερη εμβέλεια από την πολιτική». Και εξετάζοντας ενδελεχώς τα δεδομένα στο Cloud με τη βοήθεια Τεχνητής Νοημοσύνης διαπίστωσαν ότι για πολλούς ο Βρετανός πρωθυπουργός θεωρείται, εκτός από πολιτικός, και διασημότητα όπως η Μαρκλ. Το άρθρο τονίζει ακόμη ότι πλέον οι ερευνητές της αγοράς μπορούν να κατανοήσουν την ανθρώπινη συμπεριφορά, όπως ποτέ άλλοτε, με τις νέες τεχνολογικές μεθόδους.
«Ακόμη και οι εκφράσεις του προσώπου καταναλωτών στη θέα ενός προϊόντος μπορούν τώρα να τεθούν κάτω από ένα μικροσκόπιο ανάλυσης δεδομένων για πρώτη φορά», λέει ο Βονγκ, ο οποίος εργάζεται για την αμερικανική εταιρεία λογισμικού Medallia. Οπως εξηγεί, η τεχνολογία του «μετρά ένα πρόσωπο σε πολλά σημεία, με διαφορετικά μοτίβα να αναδύονται ανάλογα με τα συναισθήματα που εκφράζει». Αυτά τα πρότυπα αλλάζουν με την ηλικία, το φύλο και τη φυλή. «Φορτώνεις» στο λογισμικό της AI χιλιάδες παραδείγματα αυτών των προτύπων και αυτό μαθαίνει να προσδιορίζει τι αισθάνεται καταναλωτικά ένα άτομο.
Το άρθρο του BBC αναφέρει ως χαρακτηριστικό παράδειγμα των νέων πρωτοποριακών μεθόδων έρευνας αγοράς την Del Taco,την αλυσίδα εστιατορίων γρήγορου φαγητού των ΗΠΑ, η οποία ζήτησε από τον Βονγκ να ευθυγραμμίσει τα νέα μενού της με τα σχόλια των πελατών. Η ομάδα του κ. Wong εφάρμοσε μια έρευνα που επέτρεψε στους επισκέπτες του Del Taco να απαντήσουν σε ερωτήσεις μέσω βίντεο στα smartphones τους. «Καταγράψαμε αυτό το βίντεο και αναλύσαμε ώρες σχολίων από πελάτες, τη γλώσσα που χρησιμοποιούν και τα συναισθήματά τους που εξέφραζαν καθώς μιλούσαν. Στη συνέχεια όλα αυτά τα δεδομένα μεταφέρθηκαν στο cloud για ανάλυση, το οποίο αποκάλυψε τα υποκείμενα συναισθήματα που ένιωθαν οι πελάτες, καθώς ερωτήθηκαν για το γεύμα τους με το εξειδικευμένο λογισμικό να αξιοποιεί κάθε ασυνείδητο παράγοντα μέσω ενδείξεων, όπως ο τόνος της φωνής και η έκφραση του προσώπου.
Συμπερασματικά οι έρευνες αγοράς, που γίνονται πλέον κυρίως μέσω Διαδικτύου, μπορεί να μην εισβάλλουν στο σπίτι μας με ερωτηματολόγια, αλλά οι νέες τεχνολογίες τούς επιτρέπει να εισβάλλουν στο μυαλό μας.
