• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 4.6°C / 10.0°C
    0 BF
    85%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    5°C 2.7°C / 6.6°C
    1 BF
    65%
  • Πάτρα
    Βροχοπτώσεις μέτριας έντασης
    10°C 9.0°C / 11.6°C
    2 BF
    91%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    5°C 4.9°C / 4.9°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 1.9°C / 2.9°C
    0 BF
    81%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    3°C 2.1°C / 5.7°C
    2 BF
    68%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    -1°C -1.5°C / -0.6°C
    1 BF
    80%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 8.6°C / 11.2°C
    2 BF
    98%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 9.3°C / 10.5°C
    4 BF
    75%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 5.9°C / 9.9°C
    4 BF
    71%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    11°C 11.1°C / 14.6°C
    5 BF
    63%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    9°C 9.0°C / 9.0°C
    4 BF
    67%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 12.4°C / 12.4°C
    4 BF
    79%
  • Λάρισα
    Αυξημένες νεφώσεις
    4°C 2.9°C / 4.9°C
    2 BF
    82%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 3.9°C / 9.5°C
    1 BF
    86%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 1.8°C / 10.8°C
    2 BF
    71%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    8°C 5.0°C / 10.2°C
    1 BF
    72%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    5°C 4.9°C / 4.9°C
    2 BF
    60%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C 2.8°C / 6.7°C
    1 BF
    81%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    0°C -0.2°C / -0.2°C
    1 BF
    91%

Ο Γκουίντο Τονέλι στο CERN

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η κοσμολογική ιδιαιτερότητα

  • A-
  • A+
Ο συγγραφέας Guido Tonelli μας καλεί να εγκαταλείψουμε όλες τις προκαταλήψεις που συνδέονται με τον λανθασμένο, αλαζονικό και εγωιστικό αυτοπροσδιορισμό μας ως κέντρο του σύμπαντος

Συμπληρώνεται φέτος μια δεκαετία από όταν εκπρόσωποι δύο πολυπληθών, ανεξάρτητων μεταξύ τους, επιστημονικών ομάδων (ATLAS και CMS) προχώρησαν στις πρώτες ανακοινώσεις για την ανακάλυψη του σωματιδίου Χιγκς που συγκλόνισαν τον χώρο της Φυσικής και συνέγειραν το ευρύτερο κοινωνικό ενδιαφέρον.

Τα αποτελέσματα αυτά επαληθεύτηκαν σε επαναληπτικά πειράματά το 2012 και αργότερα στον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων (LHC) του ερευνητικού κέντρου CERN στη Γενεύη. Επιτεύχθηκε έτσι ένας από τους βασικούς στόχους και διακαείς πόθους της Φυσικής των τελευταίων δεκαετιών, καθώς το σωματίδιο αυτό συνδέεται άμεσα με τη συγκρότηση της ύλης και των βασικών ιδιοτήτων της όπως η μάζα.

Επικεφαλής της ομάδας CMS είναι ο διακεκριμένος Ιταλός φυσικός, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Πίζας Γκουίντο Τονέλι (γεν. το 1950), βραβευμένος για την προσφορά του από την Ιταλική Εταιρεία Φυσικής το 2013 και από τον πρόεδρο της Ιταλικής Δημοκρατίας το 2014.

Με μακρά και μάχιμη παρουσία στον χώρο της Φυσικής Υψηλών Ενεργειών και των Στοιχειωδών Σωματιδίων, ο Γκουίντο Τονέλι περιγράφει αυτή τη συγκλονιστική πορεία στο βιβλίο του «Γένεση, η μεγάλη ιστορία της προέλευσης του κόσμου» (μετάφραση Μαρία Οικονομίδου, εκδόσεις Διόπτρα, 2020).

Τα δύο πρώτα εισαγωγικά κεφάλαια του βιβλίου («Η μεγάλη αφήγηση της δημιουργίας» και «Εν αρχή ην το κενό») ίσως θα έπρεπε να διαβαστούν από όλους, ιδιαίτερα από όσους χρειάζονται μια σύντομη, περιεκτική και απολαυστική περιήγηση στη σύγχρονη Φυσική, τους προβληματισμούς, τις μεθόδους, τις στοχεύσεις της.

Ο συγγραφέας μάς καλεί να εγκαταλείψουμε όλες αυτές τις προκαταλήψεις που συνδέονται με τον λανθασμένο, αλαζονικό και εγωιστικό αυτο-προσδιορισμό μας ως κέντρο του σύμπαντος. Αντίστοιχα μας καλεί να εγκαταλείψουμε κάθε ελπίδα για την ύπαρξη τάξης και κανονικότητας: αυτό μόνο περιοριστικά μπορεί να λειτουργήσει, στενεύοντας αντί να διευρύνει την αντιληπτική μας ικανότητα.

Τέλος, μας καλεί να απο-δεχθούμε την υπόστασή μας σε μια μάλλον απομακρυσμένη, αλλά σχετικά ήρεμη γωνιά του σύμπαντος, να αντιληφθούμε τη μηδαμινότητά μας, αλλά ταυτόχρονα και το μεγαλείο του γεγονότος ότι είμαστε σε θέση να αναστοχαστούμε ακριβώς πάνω σε αυτό, ως μέρη ενός διαρκώς μεταβαλλόμενου, διαστελλόμενου, δυναμικού σύμπαντος.

Για να το κάνουμε αυτό πρέπει να ακολουθήσουμε τη συναρπαστική πορεία που διάνυσε η Φυσική κατά τον 20ό αιώνα, με την ανάπτυξη αφενός της Κβαντικής Φυσικής για τη μελέτη του πολύ μικρού (άτομα, μόρια και στοιχειώδη σωματίδια) και αφετέρου της Αστροφυσικής και της Γενικής Θεωρίας της Σχετικότητας για τη μελέτη του πολύ μεγάλου, του σύμπαντος στην ολότητά του.

Αυτοί οι δύο εκ διαμέτρου αντίθετοι δρόμοι, κατά ένα παράδοξο, θα έλεγε κάποιος διαλεκτικό, τρόπο συγκλίνουν ώστε αφενός να αποκαλυφθούν τα μυστικά της συγκρότησης της ύλης, αφετέρου να απαντηθούν τα βασικά κοσμολογικά ερωτήματα στον πυρήνα των οποίων ασφαλώς βρίσκεται το πώς, υπό ποιες συνθήκες και μέσα από ποιους μηχανισμούς δημιουργήθηκε και εξελίχθηκε το σύμπαν σε αυτό που αντικρίζουμε και διερευνούμε σήμερα.

Για τη διαστολή του σύμπαντος θα πρέπει να επιστρέψουμε στη δεκαετία του 1920 όταν ο Τζορτζ Λεμέτρ αρχικά διατύπωσε και στη συνέχεια ο Εντγουιν Χαμπλ επιβεβαίωσε το φαινόμενο της μετατόπισης προς το ερυθρό (red shift) της ακτινοβολίας που εκπέμπεται από τα άστρα των μακρινών γαλαξιών, κάτι που συνεπάγεται ότι οι γαλαξίες αυτοί απομακρύνονται, άρα το Σύμπαν διαστέλλεται. Στη συνέχεια θα πρέπει να διαβούμε τα βήματα που οδηγούν στη διατύπωση της θεωρίας της Μεγάλης Εκρηξης (Big Bang) με βάση την οποία το σύμπαν δημιουργήθηκε από μια κατάσταση αδιανόητα υψηλής πυκνότητας και θερμότητας.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Θεωρίας της Σχετικότητας η κατάσταση αυτή θα πρέπει να αντιστοιχεί σε ένα μοναδικό ιδιόμορφο σημείο (singularity), στο οποίο αρχικά συγκεντρώνονται τα πάντα και λόγω μιας διαταραχής που προβλέπεται από την Αρχή της Απροσδιοριστίας του Χάιζενμπεργκ, ξετυλίγεται μια εκρηκτική δυναμική της οποίας η ηχώ εντοπίζεται ομοιόμορφα ακόμα και σήμερα, σε κάθε σημείο του Σύμπαντος υπό τη μορφή της κοσμικής μικροκυματικής ακτινοβολίας υποβάθρου (CBM).

Ο συγγραφέας μάς καλεί να δεχθούμε πως ό,τι αντιλαμβανόμαστε γύρω μας έχει προέλθει από το κενό (το οποίο διαχωρίζει από το τίποτα), μια κατάσταση μηδενικής ενέργειας, ορμής, στροφορμής και ηλεκτρικού φορτίου και στη συνέχεια σε επτά κεφάλαια (καθόλου τυχαίος ο αριθμός) περιγράφει βήμα προς βήμα τη δημιουργία των πρώτων σωματιδίων, τη συνεχή διαστολή και πτώση θερμοκρασίας του Σύμπαντος, τη δημιουργία αστρικών σωμάτων, γαλαξιών, αστρικών και πλανητικών συστημάτων και βέβαια την εμφάνιση ζωής.

Μια συναρπαστική περιήγηση στα διανοητικά άλματα που έγιναν τα τελευταία εκατό χρόνια στον χώρο της Φυσικής, προδιαγράφοντας ταυτόχρονα τα μελλοντικά εξίσου σημαντικά βήματα και κατακτήσεις.

*(Ph.D)2, αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής Φυσικής - Υπολογιστικής Ιατρικής, Τμήμα Ιατρικής, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Η σκοτεινή πλευρά του Κόσμου
Ο Νταβίντ Ελμπάζ με το έργο του έχει συμβάλει στην έρευνα της σκοτεινής ύλης-ενέργειας και είναι ένας ικανότατος εκλαϊκευτής της επιστήμης, συγγραφέας πολυάριθμων επιστημονικών άρθρων και δύο μυθιστορημάτων.
Η σκοτεινή πλευρά του Κόσμου
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ολοι θέλαμε να χορεύουμε
Το βιβλίο του Ιταλού συγγραφέα Αλμπέρτο Γκαρλίνι «Ολοι θέλουν να χορεύουν» ανασύρει από τη μνήμη μας εκείνη την περίεργη και μεταβατική δεκαετία του ’80.
Ολοι θέλαμε να χορεύουμε
ΝΗΣΙΔΕΣ
Aγιασμοί και παγανιστικές εκδηλώσεις
Τόσο στη λαογραφία των μεσογειακών χωρών όσο και στις βορειότερες χώρες ο εορτασμός των Θεοφανίων γίνεται με τρόπο πανηγυρικό, θορυβώδη και βαθιά παγανιστικό. Σε όλη την Ελλάδα, εκτός από το καθιερωμένο ρίξιμο...
Aγιασμοί και παγανιστικές εκδηλώσεις
ΝΗΣΙΔΕΣ
Τεχνοκαπιταλιστικά αντίδοτα
Οι περίφημες έρευνες «διεπαφής εγκεφάλου-υπολογιστή» προγραμματίζονται έτσι ώστε να απελευθερωθεί το μυαλό από τους περιορισμούς «ακόμα και του υγιούς σώματος».
Τεχνοκαπιταλιστικά αντίδοτα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας