Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Φθίνουσα ομορφιά, αβέβαιο μέλλον

Ενα παγόβουνο καθώς λιώνει σε μία από τις φωτογραφίες της

Museum of Fine Arts, Boston, 2019
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Φθίνουσα ομορφιά, αβέβαιο μέλλον

  • A-
  • A+
Κινητικά γλυπτά, βιντεοεγκαταστάσεις και φωτογραφίες αναδεικνύουν σε μια έκθεση στο πρωτοποριακό μουσείο της ανατολικής ακτής των ΗΠΑ τα ευαίσθητα τοπία της Ανταρκτικής Χερσονήσου. Εκεί όπου ταξίδεψε η Georgie Friedman καταγράφοντας βιωματικά τα θραύσματα των παγόβουνων και της φύσης, που στενάζει από την άνοδο της θερμοκρασίας και την ανθρωπογενή αλλαγή του κλίματος παγκοσμίως.

Επιμένει ο πρόεδρος Τραμπ στην αγορά της Γριλανδίας παρά την αντίδραση της νόμιμης κυβέρνησής της πως «ΔΕΝ ΠΩΛΕΙΤΑΙ» και τον χλευασμό των Δανών, καθώς εκείνος βλέπει στρατηγικό ενδιαφέρον στους θαλάσσιους δρόμους που ανοίγονται στον Βορρά, πολύτιμη γη προς εκμετάλλευση και ένα υπέδαφος-θησαυρό να περιμένει τις αμερικανικές εταιρείες να το κατακερματίσουν.

Παραλογισμό χαρακτήρισε η Δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρέντρικσεν την αγορά του μεγαλύτερου νησιού του κόσμου μας από τις ΗΠΑ, καθώς για τους Δανούς, από το 1979, η Γριλανδία είναι αυτόνομη περιοχή που ανήκει αποκλειστικά στους κατοίκους της και από το 2009, με μεγαλύτερη αυτονομία μάλιστα, εκμεταλλεύεται μόνη της ως χώρα τους πλούσιους φυσικούς πόρους της.

Ομως ο Αμερικανός πρόεδρος δεν δίστασε να επανέλθει με το σύνηθες αποκρουστικό τρολάρισμά του μέσω twitter, βάζοντας με photoshop τον χρυσό κιτς ουρανοξύστη του στο γραφικής ομορφιάς τοπίο του νησιού και «τιτιβίζοντας» ειρωνικά: «Υπόσχομαι ότι δεν θα το κάνω αυτό στη Γριλανδία!».

Τι να πει κάποιος λοιπόν για τον μεγιστάνα των αμερικανικών ακινήτων που δεν σταματά να αντιδρά όχι ως πρόεδρος μιας υπερδύναμης αλλά ως ο δισεκατομμυριούχος με τις πολλές κτηματομεσιτικές συναλλαγές που διέκρινε μια νέα ευκαιρία για επωφελείς εμπορικές μπίζνες; Ερχεται να μας θυμίσει πως ζούμε σε χρόνους παγκοσμιοποίησης και σε συνθήκες ολοκληρωτικού καπιταλισμού όπου όλα γίνονται θυσία στο όνομα του κέρδους.

Ας βάλουμε βέβαια στο μυαλό μας κάτι βασικό: πως στο νησί που βρίσκεται βόρεια του Αρκτικού Κύκλου και έχει πληθυσμό μόλις 56.000 κατοίκους, το 81% της έκτασής του καλύπτεται από πάγο. Μόνο στα νοτιοδυτικά, βρύα, λειχήνες και νανώδη φυτά προσπαθούν να τροφοδοτήσουν τον κύκλο της ζωής, που περιλαμβάνει ταράνδους, πολικές αρκούδες, λύκους, αρκτικές αλεπούδες, πολικούς λαγούς, υδρόβια αποδημητικά πουλιά και περιτριγυρίζεται μόνο από παγωμένες θάλασσες γεμάτες με κήτη, φάλαινες και φώκιες.

Ενας προστατευόμενος ως κόρη οφθαλμού βιότοπος όπου η κάθε επένδυση πρέπει να γίνεται με γνώμονα την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.

Θέλει να ξεχνά ο πρόεδρος Τραμπ το λιώσιμο των πάγων, την υπερθέρμανση του πλανήτη, την κλιματική αλλαγή που βιώνουμε όλοι μας σε κάθε γωνιά του κόσμου, για την οποία έχουν φροντίσει οι αμερικανικές βιομηχανίες αλλά και ο τρόπος ζωής των εκατομμυρίων πολιτών της χώρας του εκτοξεύοντας ρύπους σε γη, αέρα και θάλασσα, κάνοντας υπέρμετρη χρήση ορυκτών καυσίμων που γεμίζουν τον πολύτιμο ζωογόνο αέρα του μπλε πλανήτη μας με διοξείδιο του άνθρακα, μεθάνιο, υποξείδιο του αζώτου και φθοριούχα αέρια. Ολα υπεύθυνα για την καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντός μας.

Οι φωνές αντίδρασης παγκοσμίως πολλές, ακόμα και μέσα στις ΗΠΑ, για το έγκλημα που συντελείται μεθοδικά. Καλλιτέχνες και άνθρωποι με ευαισθησίες και οικολογική συνείδηση προσπαθούν μέσα από τα έργα τους να αφυπνίσουν συνειδήσεις.

Τη δυναμική της φωνή ενώνει και η Georgie Friedman (1974), η οποία προσφέρει στο κοινό την ευκαιρία να απολαύσει την ομορφιά του φυσικού κόσμου μας, αλλά φροντίζει επίσης να δείχνει παραστατικά και το αβέβαιο μέλλον ενός πλανήτη που υπερθερμαίνεται.

Με το έργο της, που αποτελείται από κινητικά γλυπτά, βιντεοεγκαταστάσεις, προβολές και φωτογραφίες, εξερευνά με πάθος τις ανθρωπογενείς αλλαγές του κλίματος και τις επιπτώσεις αυτής της παγκόσμιας κλιματικής κρίσης.

Αυτό το καλοκαίρι και μέχρι 16 Σεπτέμβρη, το μεγάλο πρωτοποριακό Μουσείο Καλών Τεχνών (MFA) στη Βοστόνη βγάζει κραυγή για την κλιματική αλλαγή μέσα από μια μεγάλη έκθεση της Αμερικανίδας δημιουργού στην γκαλερί 268 του δεύτερου ορόφου.

Με τίτλο «Georgie Friedman: Fragments of Antarctica» (Θραύσματα της Ανταρκτικής) αναδεικνύει και καταγράφει βιωματικά τα ευαίσθητα τοπία της Ανταρκτικής Χερσονήσου, που στενάζει υπό το βάρος των ρύπων και της αύξησης της θερμοκρασίας.

Η Friedman πήρε μια υποτροφία ταξιδιού το 2017 από τη Σχολή του Μουσείου Καλών Τεχνών στο Πανεπιστήμιο Tufts και ταξίδεψε στην Ανταρκτική Χερσόνησο ζώντας την καλλιτεχνική εμπειρία να τεκμηριώσει την ερημική ομορφιά της πολικής περιοχής. Κατά τη διάρκεια της αποστολής της, «σκιαγράφησε» το περιβάλλον, αποτύπωσε την ψυχή της φύσης, κατέγραψε βίντεο και φωτογράφησε τοπία, τα οποία παρουσιάζονται στην έκθεση του μουσείου.

Στο δύο καναλιών βίντεο καταγράφονται γιγαντιαία παγόβουνα που επιπλέουν στη θάλασσα, ζευγάρια ασυνήθιστων θαλασσογραφιών που δημιουργούν μια αίσθηση αστάθειας και σε προσκαλούν να «ευθυγραμμίσεις» τον ορίζοντα. Στέκεσαι αποσβολωμένος κοιτώντας την καταστροφή στον ασταθή κόσμο μας και αναζητώντας λύση.

Σκέψεις-Ερινύες σε κατακλύζουν για έναν «πλανήτη-Τιτανικό», που θα «βυθιστεί» κάτω από τους ρυπογόνους δείκτες και το αναμενόμενο «φαινόμενο του θερμοκηπίου».

Οι φωτογραφίες της που καλύπτουν τους λευκούς τοίχους προκαλούν την αίσθηση της κλίμακας των τεράστιων παγόβουνων και οι πανοραμικές απόψεις τους κατακερματίζονται και γίνονται ηφαιστειακά βουνά, παγετώνες, παγόβουνα και φυσικά «λείψανα» που σου δημιουργούν την αίσθηση της φθίνουσας ομορφιάς καθώς το αβέβαιο μέλλον έρχεται.

Εντυπωσιακά όμως είναι και τα κινητικά γλυπτά, αυτές οι λεπτές μεταλλικές κατασκευές που αιωρούνται πάνω από τα κεφάλια των θεατών. Απεικονίζουν ευρηματικά και παραστατικά τόσο τα ορατά τμήματα των παγόβουνων όσο και το 90% του κάθε παγόβουνου που είναι συνήθως βυθισμένο κάτω από την επιφάνεια του νερού.

Ετσι, οι επισκέπτες αποκομίζουν την αίσθηση του πραγματικά τεράστιου μεγέθους των παγόβουνων, του ανεξέλεγκτου όγκου που ταξιδεύει στα παγωμένα νερά και λιώνει. Το βάρος στις πλάτες και στη συνείδηση του κόσμου, μεγάλο. Η ευθύνη απέναντι στην πληγωμένη φύση και τις επόμενες γενιές, ακόμη μεγαλύτερη.

Προβληματισμός. Πώς θα πρέπει να αλλάξει η ζωή μας ατομικά και συλλογικά για να σταματήσει η καταστροφή που έρχεται. Πολιτική πίεση στους ηγέτες για άμεσες αποφάσεις και κανόνες προστασίας του κόσμου μας για να αντιστρέψουμε την πορεία του αβέβαιου μέλλοντός μας, του δικού μας και των παιδιών μας.

Η έκθεση παρουσιάζει με συγκλονιστικό τρόπο τα θραύσματα μιας συρρικνούμενης ηπείρου, θέτοντας ερωτήματα για τον εύθραυστο κόσμο μας με τις λεπτές ισορροπίες και την ανάγκη να δημιουργηθεί ένα κίνημα προστασίας της φύσης μέσα από την οικολογία, τη συνεργασία και την αλληλεγγύη των λαών.

Οι επισκέπτες προβληματίζονται για τη σχέση τους με τον φυσικό κόσμο μας και καλούνται να πάρουν άμεσα θέση απέναντι στο περιβάλλον που βρίσκεται υπό απειλή λόγω των αλλαγών που προωθούνται παγκοσμίως από κυβερνήσεις και οικονομικούς παράγοντες με μόνο στόχο το κέρδος από τις επενδύσεις τους, δίχως να λαμβάνονται μέτρα προστασίας για το φυσικό κάλλος και για τη φύση που προσπαθεί μάταια να επουλώσει τις πληγές που της ανοίγουμε.


📍 «Georgie Friedman: Fragments of Antarctica», Μουσείο Καλών Τεχνών (MFA), Βοστόνη. Μέχρι 16 Σεπτέμβρη. ● Στο κανάλι της στο vimeo

ΝΗΣΙΔΕΣ
Βουτιά σε μια θεαματική εναλλακτική πραγματικότητα
Αυτήν την εποχή οι επισκέπτες του Μουσείο Moco στο Αμστερνταμ μπορούν να απολαύσουν στους ολόλευκους τοίχους του μια αναδρομική έκθεση του εξαιρετικού Αμερικανού δημιουργού Daniel Arsham (1980).
Βουτιά σε μια θεαματική εναλλακτική πραγματικότητα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Τα πολλά πρόσωπα της μοναδικής Μαρία Λάσνιγκ
Με 200 έργα, το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Stedelijk της ολλανδικής πρωτεύουσας παρουσιάζει τη συνεχή έμπνευσή της για πάνω από εβδομήντα χρόνια προσφοράς της φεμινίστριας Αυστριακής καλλιτέχνδας στον εικαστικό...
Τα πολλά πρόσωπα της μοναδικής Μαρία Λάσνιγκ
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το εικονογραφικό σύμπαν του Χουάν Μιρό
Αυτή την εποχή το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Νέας Υόρκης παρουσιάζει την έκθεση «Joan Miró: Birth of the World», που διερευνά την ανάπτυξη του εικονογραφικού σύμπαντός του Καταλανού δημιουργού.
Το εικονογραφικό σύμπαν του Χουάν Μιρό
ΝΗΣΙΔΕΣ
Στο Μουλέν Ρουζ συντροφιά με σούπερ σταρ
«Toulouse-Lautrec and the Stars of Paris», μια έκθεση στο Μουσείο Καλών Τεχνών στη Βοστόνη, με 200 υποβλητικές αφίσες, εκτυπώσεις και πίνακες ζωγραφικής που μας παρασύρουν στην κουλτούρα της διασκέδασης του...
Στο Μουλέν Ρουζ συντροφιά με σούπερ σταρ
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η Αιώνια Πόλη αποκαλύπτεται στην Πόλη των Αγγέλων
Μια μεγάλη έκθεση, από τις μόνιμες συλλογές του μεγαλύτερου μουσείου στις δυτικές Ηνωμένες Πολιτείες, του Μουσείου Τέχνης της Κομητείας του Λος Αντζελες, διερευνά τη Ρώμη ως τόπο, ιδέα, κέντρο καλλιτεχνικής...
Η Αιώνια Πόλη αποκαλύπτεται στην Πόλη των Αγγέλων
ΝΗΣΙΔΕΣ
Αντισταθείτε!...
Αντάρτες, επαναστάτες συνείδησης, καταπιεσμένοι, τυραννική εξουσία, η καρδιά του σκότους, θάνατος. Οι εφιάλτες στην τέχνη της Sue Coe απλώνονται στις αποθήκες του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης στο Λονγκ Αϊλαντ...
Αντισταθείτε!...

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας