Συμπληρώθηκαν αυτές τις μέρες σαράντα χρόνια από εκείνη την 8η Ιουλίου του 1986 που ορκιζόταν για μια εξαετή θητεία –και έπειτα από πολύμηνη ταραχώδη προεκλογική εκστρατεία– ως νέος ομοσπονδιακός πρόεδρος της Αυστρίας ο αμφιλεγόμενος για το πιθανολογούμενο ναζιστικό παρελθόν του, πρώην γενικός γραμματέας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, Κουρτ Βάλντχαϊμ, με την «Υπόθεση» που φέρει το όνομά του να συνταράσσει τότε, νωρίτερα και αργότερα, όχι μόνον την Αυστρία αλλά και την παγκόσμια πολιτική σκηνή. Η ταινία-ντοκιμαντέρ «Το βαλς του Βάλντχαϊμ» της γνωστής Αυστριακής δημιουργού Ρουθ Μπέκερμαν ήταν το 2019 η υποψήφια συμμετοχή της Αυστρίας για το Όσκαρ ξένης ταινίας και πραγματεύεται τα γεγονότα του προεκλογικού αγώνα για τις προεδρικές εκλογές του 1986 στην Αυστρία, στη διάρκεια του οποίου, όπως και αργότερα, κυριάρχησε η συζήτηση για το πιθανολογούμενο ναζιστικό παρελθόν του νικητή των εκλογών και στη συνέχεια, ομοσπονδιακού προέδρου Κουρτ Βάλντχαϊμ από το 1986 μέχρι το 1992, ο οποίος είχε υπάρξει νωρίτερα στη δεκαετία του 1960 Αυστριακός υπουργός Εξωτερικών και κατόπιν, για δύο πενταετείς θητείες, μεταξύ 1971 και 1981, γενικός γραμματέας του ΟΗΕ.
Ο πρώην πρόεδρος της Αυστρίας και πρώην γ.γ. του ΟΗΕ είχε αφήσει την τελευταία του πνοή στις 14 Ιουνίου του 2007, ακριβώς 21 χρόνια μετά τη νίκη του στις προεδρικές εκλογές και την ανάδειξή του στο ύπατο αξίωμα της χώρας του τον Ιούνιο του 1986.
Εκείνη η εκλογή του Κουρτ Βάλντχαϊμ στο προεδρικό αξίωμα της Αυστρίας, αλλά και ο προεκλογικός αγώνας που είχε προηγηθεί σημαδεύτηκαν από ένα κλίμα διεθνούς κατακραυγής για τις αποκαλύψεις γύρω από το πιθανολογούμενο ναζιστικό παρελθόν του –μεταξύ άλλων, ως αξιωματικός της ναζιστικής «Βέρμαχτ» στην Ελλάδα– και τις προσπάθειες από μέρους του για την απόκρυψή του. Ο σχετικός σάλος καταγράφηκε ως «Υπόθεση Βάλντχαϊμ» και οδήγησε την αμερικανική κυβέρνηση τον Απρίλιο του 1987 στην απόφαση να καταχωρίσει το όνομά του στον κατάλογο των ανεπιθύμητων προσώπων στις ΗΠΑ, από τον οποίο δεν διαγράφηκε μέχρι τον θάνατό του.
Συγχρόνως όμως, η εκλογή εκείνη του Κουρτ Βάλντχαϊμ στο ύπατο αξίωμα της χώρας υπήρξε αφορμή και έναυσμα για να ξεκινήσει για πρώτη φορά στην Αυστρία μια έντονη ενασχόληση με τη διαχείριση του παρελθόντος και της αναζήτησης του ρόλου μερίδας του πληθυσμού της στη διάρκεια του ναζιστικού καθεστώτος και του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Μια ενασχόληση που οδήγησε τελικά στην εγκατάλειψη της θεωρίας του ρόλου μόνον του «θύματος» για την Αυστρία και τη συνειδητοποίηση και του ρόλου του «θύτη» για μερίδα του πληθυσμού της, κάτι που είχε παραδεχθεί, σε βαθιά πλέον γεράματα, μόλις το 2006, και ο ίδιος ο Κουρτ Βάλντχαϊμ.
Αυτή η παραδοχή από μέρους του εμπεριέχεται και σε ένα είδος «πολιτικής διαθήκης» που έγραψε ο Κουρτ Βάλντχαϊμ λίγο πριν από τον θάνατό του –την «Τελευταία λέξη», όπως την είχε αποκαλέσει– και στην οποία εκφράζει «βαθιά λύπη» για τον τρόπο με τον οποίο πήρε θέση πάνω στα ναζιστικά εγκλήματα, δηλαδή υπερβολικά αργά και όχι με εξαντλητικό τρόπο, που να μην επιδέχεται παρερμηνείες. Συνολικό συμπέρασμα, ύστερα από σαράντα χρόνια, φαίνεται να είναι σήμερα για τους πολιτικούς αναλυτές ότι ο ίδιος μπορεί να μην υπήρξε «εγκληματίας πολέμου», ωστόσο γνώριζε άριστα, λόγω των θέσεων στις οποίες υπηρετούσε στη ναζιστική «Βέρμαχτ», για τα εγκλήματα πολέμου και προσπάθησε αργότερα να αποκρύψει με κάθε τρόπο αυτή τη «γνώση» του.
