Αλυσίδα πρόσβασης από την παραλία στη θάλασσα

Στην ακτή των Νέων Επιβατών, έξω από τη Θεσσαλονίκη, είναι για ακόμη μια χρονιά εγκατεστημένο το seatrac, μια καινοτόμος ειδική ράμπα που διευκολύνει την πρόσβαση και τη μετακίνηση ατόμων με κινητικά προβλήματα στη θάλασσα.

Αυτή η ιδέα, που ξεκίνησε πριν από χρόνια, το 2009, από τον Ιγν. Φωτίου, τον Γ. Σωτηριάδη (που τώρα είναι μεταδιδακτορικός ερευνητής) και τον Β. Κωστόπουλο (καθηγητή που επέβλεπε το πρόγραμμα seatrac), εξελίσσεται τώρα σε βασική αλυσίδα προσβασιμότητας για τους ανθρώπους με κινητικά προβλήματα που θέλουν να έχουν πρόσβαση στις παραλίες και στη θάλασσα.

Η αρχική καινοτομία του seatrac υλοποιήθηκε και έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή σε παραλίες σε όλη την Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Αλλά, όπως χαρακτηριστικά λέει ο Ιγνάτιος Φωτίου, ένας από τους δημιουργούς του seatrac, «η μία καινοτομία φέρνει την άλλη» και καθώς μια ιδέα υλοποιείται, δημιουργείται μια νέα που πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή.

Οταν υπάρχουν ιδέες, καταργούνται τα όρια

«Η ιδέα του seatrac ξεκίνησε πριν από σχεδόν δέκα χρόνια, όταν συναντηθήκαμε με τον τότε αντινομάρχη Πατρών και χρήστη αναπηρικού αμαξιδίου, Γεράσιμο Φεσσιάν. Ο Γεράσιμος έψαχνε να βρει τρόπο να έχει πρόσβαση στη θάλασσα. Στη διάρκεια της συνάντησής μας είχα στο μυαλό μου ότι θα γυρίσω στο γραφείο, θα ψάξω στο Ιντερνετ και θα βρω κάτι ανάλογο που έχει κατασκευαστεί για να το προσαρμόσουμε στις παραλίες της Αχαΐας. Εκπληκτος διαπίστωσα πως δεν υπήρχε τίποτε. Κι έτσι αποφασίσαμε να το κατασκευάσουμε», διηγείται ο κ. Φωτίου.

Με σπουδές Μηχανολόγου Μηχανικού και Αεροναυπηγικής στο Πανεπιστήμιο της Πάτρας, ο Ιγν. Φωτίου και οι συνεργάτες του αποφάσισαν να προχωρήσουν.

Ετσι, το 2012 δημιούργησαν την ΤΟΒΕΑ ΕΠΕ, εταιρεία-τεχνοβλαστός του Πανεπιστημίου Πατρών. Σκοπός της είναι ο σχεδιασμός, η κατασκευή και η προώθηση μηχανολογικών εφαρμογών που έχουν στόχο τη βελτίωση της ζωής των ανθρώπων με αναπηρία.

Το seatrac, εγκατεστημένο πλέον σε περισσότερες από 50 παραλίες σε όλη την Ελλάδα, είναι μια παγκόσμια πατέντα και… ταξιδεύει με επιτυχία στο εξωτερικό.

«Το 2017 εγκαταστάθηκαν συνολικά 61 μηχανήματα. Τα περισσότερα στην Ελλάδα, αλλά και σε Κύπρο και Ιταλία. Στόχος μας είναι να επεκτείνουμε το δίκτυο αυτό σε όλο τον κόσμο. Υπάρχει ενδιαφέρον που αυξάνεται συνεχώς» λέει ο Ιγνάτιος Φωτίου.

Πώς λειτουργεί

Είναι δύσκολο να συνειδητοποιήσει κάποιος που δεν έχει πρόβλημα κίνησης, τα εμπόδια που συναντά ένα άτομο με αναπηρία ή περιορισμένη κινητικότητα προκειμένου να έχει αυτόνομη πρόσβαση στη θάλασσα.

Αυτή είναι και η κύρια ιδέα του seatrac: να δώσει στα άτομα με αναπηρία την ευκαιρία να απολαύσουν μια απλή δραστηριότητα όπως το κολύμπι χωρίς άλλη βοήθεια.

Η ομάδα έφτιαξε έναν αυτόνομο μηχανισμό αποτελούμενο από ράγες, πάνω στις οποίες κινείται ένα ειδικά διαμορφωμένο κάθισμα και ο χρήστης πατώντας ένα κουμπί στο τηλεχειριστήριό του μεταφέρεται από την παραλία στο νερό σε ασφαλές βάθος.

Μόλις τελειώσει το μπάνιο του, επιβιβάζεται στην καρέκλα και πάλι πατώντας ένα κουμπί επιστρέφει στη στεριά.

Το seatrac είναι ενεργειακά αυτόνομο, καθώς τροφοδοτείται από ηλιακό πάνελ, ενώ δεν αποτελεί μόνιμη εγκατάσταση. Αυτό σημαίνει ότι τοποθετείται από την εταιρεία στην παραλία στις αρχές του καλοκαιριού και απομακρύνεται το φθινόπωρο.

Αλυσίδα πρόσβασης στην παραλία και στο υγρό στοιχείο

Το seatrac ήταν ο πρώτος βασικός κρίκος σε μια αλυσίδα καινοτόμων λύσεων που απλώνεται από την παραλία μέχρι τη θάλασσα.

Μια ιδέα που υλοποιήθηκε, έγινε μια ολοκληρωμένη πρόταση που βρήκε ευήκοα ώτα, στηρίχτηκε, χρηματοδοτείται και αναμένεται να φέρει τα πρώτα αποτελέσματα:

Η πρόταση που παρουσιάζεται και χρηματοδοτείται από τα ΕΠΑνΕΚ-ΕΣΠΑ δεν προσφέρει μόνο αυτόνομη πρόσβαση ΑμεΑ και ατόμων με κινητικά προβλήματα σε θάλασσες και παραλίες, αναπτύσσει και έναν τουρισμό ειδικών απαιτήσεων που ταυτίζεται με τη θάλασσα, και την Ελλάδα.

Αποκτά έτσι η βαριά βιομηχανία του ελληνικού τουρισμού μια επιπρόσθετη αξία, που υπηρετεί όχι μόνο τις απαιτήσεις των πελατών της, αλλά και την αρχή των ίσων δικαιωμάτων σε όλους.

Περίπου το 15% του παγκόσμιου πληθυσμού (περισσότεροι από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι), αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα αναπηρίας, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.

Στην ευρωπαϊκή ήπειρο υπολογίζεται ότι υπάρχουν 138,6 εκατ. άνθρωποι με ανάγκες προσβασιμότητας, ενώ ο αριθμός τους μέχρι το 2020 υπολογίζεται ότι θα φτάσει τα 156,4 εκατ.

Η πρόταση της ΤΟΒΕΑ στοχεύει στην προσέλκυση τουριστών αυτής της κοινωνικής ομάδας.

Η συγκεκριμένη πρόταση προβλέπει την κατασκευή εγκαταστάσεων και υποδομών που θα αφορούν την ψυχαγωγία και την άθληση ατόμων με κινητικές αναπηρίες ή περιορισμένης κινητικότητας.

Στην κατηγορία ανήκουν όχι μόνο ΑμεΑ αλλά και ηλικιωμένοι, εγκυμονούσες, άνθρωποι με μειωμένη κινητικότητα.

Το δικαίωμα πρόσβασης των ατόμων αυτών δεν εξαντλείται μόνο στη δυνατότητα να κυκλοφορούν ανεμπόδιστα στα δημόσια κτίρια.

Ολοι έχουν δικαίωμα πρόσβασης στην ψυχαγωγία, τον αθλητισμό, τον τουρισμό, τη θάλασσα, τα θαλάσσια λουτρά…

«Η βασική αλυσίδα προσβασιμότητας περιλαμβάνει σχέδιο ολοκληρωμένης και αυτόνομης πρόσβασης στην παραλία. Μια μη μόνιμη συναρμολογούμενη διάταξη για αυτόνομη πρόσβαση ΑμεΑ στη θάλασσα όπως το seatrac δεν απαιτεί συνοδό και τα υλικά της εναρμονίζονται απόλυτα με το περιβάλλον. Στην αλυσίδα προσβασιμότητας περιλαμβάνονται χημική τουαλέτα για ΑμεΑ και ντουσιέρα που θα τους επιτρέπει να μη βρέχουν το αναπηρικό τους αμαξίδιο. Η αλυσίδα προσβασιμότητας “ξεδιπλώνεται” σε τουριστικές περιοχές της χώρας που έχουν ανεπτυγμένες υποδομές, ξενοδοχειακές μονάδες και σημεία αναψυχής. Η αλυσίδα ολοκληρώνεται με ένα πακέτο τηλεμετρίας και ήδη υπάρχει συνεργασία με την ελληνική καινοτόμο εταιρεία irida lab, η οποία ειδικεύεται στην τεχνητή νοημοσύνη και την εικόνα υπολογιστή (computer vision). Μέσω των εφαρμογών που ήδη αναπτύσσονται οι χρήστες της αλυσίδας προσβασιμότητας θα μπορούν σε ειδική ιστοσελίδα ή και στο κινητό τους μέσω συγκεκριμένης εφαρμογής, να έχουν εικόνα της παραλίας και της θάλασσας πριν φτάσουν εκεί. Ετσι θα αποφεύγεται άσκοπη ταλαιπωρία, καθώς μια τρικυμισμένη θάλασσα καθίσταται ακατάλληλη για όσους έχουν προβλήματα κίνησης. Το μεγαλύτερο από τα προβλήματα που έπρεπε να επιλυθούν στην καινοτόμο αυτή εφαρμογή, ήταν η επιλογή και η μετάδοση της εικόνας live, χωρίς την καταγραφή φυσικών προσώπων. Η εφαρμογή που συμπληρώνει το πακέτο της αλυσίδας προσβασιμότητας στις παραλίες, ολοκληρώνεται τις επόμενες ημέρες» εξηγεί ο κ. Φωτίου.

▪ Σήμερα στη βασική ομάδα της εταιρείας ΤΟΒΕΑ ΕΠΕ εργάζονται εννέα άτομα, με κύριο στόχο να κάνουν παραλίες, θάλασσες, νερά προσβάσιμα σε όλους, με βασικό μότο: «Οσο υπάρχουν ιδέες, τόσο θα καταργούνται τα εμπόδια»

Δύο εκατ. ευρώ σε δώδεκα δήμους

Η πρόταση έχει ενταχθεί στη δράση «Δημιουργία Ολοκληρωμένων Τουριστικών Προσβάσιμων Θαλάσσιων Προορισμών» του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα και Καινοτομία» (ΕΠΑνΕΚ).

Ηδη 12 δήμοι της χώρας ενισχύθηκαν με συνολικά 2 εκατομμύρια ευρώ για έργα υποδομών που θα εξασφαλίζουν αυτόνομη πρόσβαση σε θάλασσες και παραλίες για τα ΑμεΑ και άλλες κατηγορίες ατόμων με περιορισμένη κινητικότητα.

Τα έργα αφορούν την προμήθεια και εγκατάσταση μη μόνιμων συναρμολογούμενων υποδομών για αυτόνομη πρόσβαση των ΑμεΑ και άλλων ατόμων με περιορισμένη κινητικότητα (έγκυοι, υπερήλικες, τραυματίες κ.ά.) σε παραλίες και θαλάσσιους χώρους κολύμβησης, καθώς και την τοποθέτηση βοηθητικών εγκαταστάσεων, όπως λυόμενα αποδυτήρια, φορητοί χώροι υγιεινής κ.ά.

Για τα έργα αυτά χρηματοδοτούνται οι Δήμοι Κατερίνης, Αλμυρού, Ηλιδας, Αγιάς, Φιλιατών, Ηγουμενίτσας, Γλυφάδας (Νομού Αττικής), Αρταίων, Σιθωνίας, Κομοτηνής, Χίου και Λοκρών.

Ο συνολικός προϋπολογισμός της δράσης, η οποία σχεδιάστηκε σε συνεργασία με το Γραφείο Κοινωνικών Πολιτικών της Γενικής Γραμματείας του πρωθυπουργού, αρχικά ήταν 5 εκατ. ευρώ, αλλά λόγω της μεγάλης απορροφητικότητας τριπλασιάστηκε και ανέρχεται πλέον στα 15 εκατ. ευρώ, ώστε να καλυφθεί η αυξημένη ζήτηση από τους φορείς.