Αδελφοκτόνοι εμφύλιοι επί σκηνής

Δύο κορυφαίες αντιπολεμικές τραγωδίες του Ευριπίδη, τις «Φοίνισσες» και τις «Τρωάδες», σε σκηνοθεσία των Γιάννη Τράντα και Στέφανου Κυριακίδη αντίστοιχα, παρουσιάζει σε ενιαία παράσταση με τίτλο «Ευριπίδης εν πολέμω»  το πρόγραμμα Διεθνές Εργαστήριο Αρχαίου Δράματος, που εμψυχώνεται από το Κέντρο Κλασικού Δράματος και Θεάματος (ΚΕΔΡΑ) του Παντείου και το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, όπου θα γίνει απόψε η πρεμιέρα για να ακολουθήσουν η Θήβα τη Δευτέρα και η Χαλκίδα την Παρασκευή.

Τα δύο έργα ερμηνεύουν με ψυχή και πολύ μεράκι, σε ενιαίο δίωρο πρόγραμμα, δύο θίασοι που προέκυψαν από τα εργαστήρια του προγράμματος στα οποία συμμετείχαν 45 σπουδαστές, νέοι επαγγελματίες και ερασιτέχνες ηθοποιοί, οι οποίοι είχαν την ευκαιρία να αναπτύξουν τη θεωρητική τους κατάρτιση, αλλά και την καλλιτεχνική τους έκφραση. Η διάθεσή τους ανεβασμένη για να αποδώσουν τα μέγιστα στα πρώτα τους βήματα.

Πρόκειται για παραστάσεις με διαφορετικό ύφος, αλλά κοινή έγνοια των δημιουργών είναι να καινοτομήσουν, μένοντας όμως πιστοί στον λόγο και τη θεατρική σοφία του αρχαίου ποιητή. Οπως ακριβώς αυτά εμφανίζονται και στις «Τρωάδες», έργο που διακηρύσσει ότι κάθε πόλεμος, όπως αυτός μεταξύ Ελλήνων και Τρώων, είναι ουσιαστικά εμφύλιος, και τις «Φοίνισσες», που αποτελεί αριστουργηματική σύνοψη του Θηβαϊκού κύκλου και καταγγελία των εμφύλιων αδελφοκτόνων συγκρούσεων. Ουσιαστικά για να αναδειχθεί το αντιπολεμικό ύφος και η αντιμιλιταριστική διδαχή τους.

Ο εμπνευστής και επιστημονικός υπεύθυνος του όλου εγχειρήματος, ο οποίος μάλιστα μετέφρασε από το πρωτότυπο τα δύο κείμενα, Γιάγκος Ανδρεάδης, τονίζει ότι «κάθε νέα προσπάθεια κατάδυσης στο αρχαίο δράμα είναι και μια αναζήτηση της χαμένης αλήθειας πίσω από αυτό που παριστάνει την πραγματικότητα» και ότι «κάθε θέατρο ουσίας, στην Ευρώπη, την Ασία ή αλλού, είναι –με τον ένα ή τον άλλο τρόπο– και θέατρο πολιτικό».

Για το οικουμενικό έργο του Ευριπίδη ο καθηγητής και σκηνοθέτης ξαναγυρίζει μεταξύ άλλων και «στην περίφημη διατύπωση του Αριστοτέλη “ώσπερ ημείς” που αποδίδει στα Πρόσωπα του Ευριπίδη. “Οπως και εμείς” σημαίνει κατά τη γνώμη μου ότι ανεβάζει επί σκηνής κατ’ εξοχήν “ανθρώπους των παθών” και με την λέξη πάθη εννοώ εδώ τόσο την ερωτική επιθυμία με τις μεταμορφώσεις και τις παραμορφώσεις της όσο και τις άλλες ενορμήσεις, όπως θα έλεγε η ψυχανάλυση, τις “κινήσεις της ψυχής” και ακόμη τα “πάθια και τους καημούς”, τα παθήματα. Με τη σημείωση ότι αυτό το όπως ημείς έχει κατά τη γνώμη μου και μια πικρή γεύση γιατί γράφει και σε όλη τη διάρκεια του στυγερού Πελοποννησιακού Πολέμου».

Πολιτισμική αντίσταση

Στη σημερινή εποχή της κρίσης είναι σημαντικό ότι ο κύκλος των εκπαιδευτικών και καλλιτεχνικών σεμιναρίων και εργαστηρίων, που γίνονταν κάθε εβδομάδα από τον Ιανουάριο μέχρι τον Μάιο εκ περιτροπής στο Ιδρυμα Κακογιάννη και το Πολιτιστικό Κέντρο της Θήβας, ήταν ανοιχτός και δωρεάν, όπως και οι προηγούμενες αντίστοιχες δράσεις του ΚΕΔΡΑ με αντικείμενο το αρχαίο ελληνικό δράμα.

Και φέτος οι συμμετέχοντες έγιναν αποδέκτες ενός θησαυρού γνώσεων μέσα σε μια αισιόδοξη και ελπιδοφόρα ατμόσφαιρα, που σε κάνει να νιώθεις ότι δεν έχουν τελειώσει όλα, όταν συγκροτούνται τέτοιες εστίες πολιτισμικής αντίστασης.

Οι συντελεστές, διακεκριμένοι ηθοποιοί, σκηνοθέτες, δραματουργοί, μουσικοί, χορογράφοι και άλλοι άνθρωποι του θεάτρου, παρουσίασαν εισηγήσεις και παραδειγματικές ερμηνείες.

Ανάμεσα σε αυτούς δίδαξαν και αντάλλαξαν ιδέες με τους σπουδαστές οι Δήμος Αβδελιώδης, Γιάγκος Ανδρεάδης, Ιόλη Ανδρεάδη, Σπύρος Βραχωρίτης, Βασιλική Καρακώστα, Στέφανος Κυριακίδης, Ηρακλής Λογοθέτης, Κώστας Μητράκας, Κωνσταντίνος Πουλής, Νίκος Τουλιάτος, Κώστας Χαριτάτος και Δήμητρα Χατούπη.

Μεταξύ άλλων οι θεματικές ενότητες του εργαστηρίου περιελάμβαναν δραματουργική ανάλυση με αναφορές στην ανθρωπολογία, τη μουσική και την παραστασιολογία έργων του Θηβαϊκού κύκλου, τα πρόσωπά του, το χορικό και τον ρόλο του μαντατοφόρου. Επίσης, τον διάλογο ανάμεσα στην τραγωδία και την τελετουργία, τον κινηματογράφο, το καρναβάλι, ενώ συζητήθηκαν η πρόσληψη του αρχαίου δράματος στην Ελλάδα, η υποδοχή του σήμερα, αλλά και η σχέση του ελληνικού με το κινεζικό θέατρο.

Στην τελευταία φάση του προγράμματος τον Σεπτέμβριο θα πραγματοποιηθεί ένα εργαστήριο αφιερωμένο στην Οπερα του Πεκίνου, για το οποίο θα έρθουν στην Ελλάδα δάσκαλοι της Κεντρικής Ακαδημίας Δράματος της κινεζικής πρωτεύουσας, καλεσμένοι του ΚΕΔΡΑ, του ΙΜΚ και με την ενίσχυση της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας.

Απόψε στις 20.30, Ιδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, Πειραιώς 206, τηλ. κρατήσεων: 210-3418550, τιμή εισιτηρίου: 10 ευρώ.

Δευτέρα 17 Ιουλίου στις 20.30, Θέατρο Μοσχοποδίου, Θήβα, τηλ. κρατήσεων: 22620-23393, τιμή εισιτηρίου: 10 ευρώ.

Παρασκευή 21 Ιουλίου στις 20.30, Πολιτιστικός Χώρος Αυλιδείας Αρτέμιδος, Χαλκίδα, τηλ.: 6944-917912.

Περισσότερες πληροφορίες για τις επόμενες παραστάσεις που θα ανακοινωθούν προσεχώς στην ιστοσελίδα του ΚΕΔΡΑ.