Μαθήματα φωτογραφίας από έναν βραβευμένο φωτογράφο

Ο Richard Koci Hernandez είναι διεθνώς αναγνωρισμένος, πολυβραβευμένος φωτογράφος τόσο στο φωτορεπορτάζ όσο και στα multimedia.

Πρόσφατα κυκλοφόρησε το βιβλίο του με τίτλο «The Principles of Multimedia Journalism: Packaging Digital News» (Routledge, 2015). Εργαζόταν στη «San Jose Mercury News» επί 15 χρόνια και έχει κάνει πολλές δημοσιεύσεις σε σημαντικά έντυπα, όπως «The New York Times», «Wired», «The New Yorker», «Time», «Newsweek», «The Los Angeles Times», «USA Today».

Θεωρείται ένας από τους 100 σημαντικότερους διαδικτυακούς φωτογράφους και ένας από τους 25 πιο σημαντικούς καθηγητές που η δουλειά του επηρεάζει την αιθητική της σύγχρονης φωτογραφίας.

Εχει κερδίσει δύο βραβεία Πούλιτζερ για τα πρότζεκτ «The Latino Diaspora» και «California Youth Prison System» καθώς και άλλα σημαντικά βραβεία.

Διδάσκει ως επισκέπτης καθηγητής στη Σορβόνη και το 2011 πήρε τον τίτλο του Assistant Professor of New Media at the Graduate School of Journalism στο UC Berkeley.

● Πόσο επηρεάστηκε η δομή και η ουσία της φωτογραφίας από την ψηφιακή εποχή; Ποια είναι η γνώμη σου για τη χρήση φίλτρων και το Hipstamatic; Υπάρχει διαχωρισμός μεταξύ καλλιτεχνικής φωτογραφίας και φωτοδημοσιογραφίας;

Προσωπικά δεν πιστεύω πως η δομή και η ουσία της φωτογραφίας έχουν επηρεαστεί από την ψηφιακή εποχή.

Θεωρώ ότι η συχνότητα με την οποία λαμβάνονται και διαδίδονται οι φωτογραφίες, καθώς και ο γενικός «εκδημοκρατισμός» της φωτογραφίας, είναι σίγουρα στην πρώτη γραμμή της αλλαγής.

Δεν είμαι ενάντια στη χρήση φίλτρων ή σε εφαρμογές όπως το Hipstamatic, επειδή ο οποιοσδήποτε έχει εξασκηθεί στη φωτογραφία της εποχής πριν από τα κινητά και την ψηφιακή τεχνολογία γνωρίζει πως η χρήση φίλτρων και η επεξεργασία που τα φίλτρα του instagram και αυτές οι εφαρμογές για κινητά δημιουργούν είναι κάτι που μπορεί να δημιουργηθεί με φίλτρα στους φακούς, συγκεκριμένα είδη αναλογικού φιλμ και άλλες τεχνικές σκοτεινού θαλάμου.

Ετσι, ειλικρινά, δεν είναι κάτι καινούργιο στη φωτογραφία. Μόνο μια ψηφιοποίηση προϋπαρχουσών διαδικασιών.

● Θεωρείσαι ένας από τους σημαντικότερους (influential communication professors) καθηγητές που επηρεάζουν τον κόσμο της επικοινωνίας και συγκεκριμένα της φωτογραφίας. Τι είναι αυτό που διαφοροποιεί τη δουλειά σου και ασκεί τόση επίδραση σε πολλούς καλλιτέχνες;

Ευχαριστώ για τη φιλοφρόνηση. Αυτή είναι ίσως η δυσκολότερη ερώτηση που πρέπει να απαντήσω, αλλά νομίζω ότι η τόλμη ή, πιο ρεαλιστικά, η προσεκτική μου αισιοδοξία στο να «αγκαλιάζω» τις νέες τεχνολογίες και τα εργαλεία με την ικανότητα να πουν ιστορίες, διατηρούν την τέχνη μου φρέσκια και ελπίζω να εμπνέει τους άλλους, όπως τόσοι και τόσοι έχουν εμπνεύσει εμένα με τις ίδιες ιδιότητες.

● Θυμάμαι κάποιες φωτογραφίες σου στο instagram που δεν τις βλέπω πια. Για ποιο λόγο τις κατέβασες;

Αυτή είναι πολύ καλή ερώτηση. Περίπου δύο χρόνια πριν, έκανα μια εκκαθάριση στο προφίλ μου του instagram.

Ας πούμε ότι δεν ήταν κάτι περισσότερο από μια κοινή ανοιξιάτικη φασίνα.

Θέλω να πω ότι δεν ένιωθα άνετα με το να έχω αναρτημένο ό,τι έχω τραβήξει. Εβλεπα τη δουλειά μου σαν «εποχική» και διαρκώς εναλλασσόμενη και έβλεπα το πόσο υπέροχο θα ήταν να ξεκαθαρίσω το παλιό και να αφήσω να μπει λίγος φρέσκος αέρας.

Ετσι, διέγραψα όλες τις προηγούμενως αναρτημένες φωτογραφίες μου και ξεκίνησα εκ νέου.

Ηταν υπέροχο συναίσθημα και υποψιάζομαι πως όταν νιώσω πως το προφίλ μου στο instagram τεθεί πάλι σε αταξία, θα επαναλάβω τη διαδιακασία.

● Μπορεί το μέσο, αν αυτό είναι ένα κινητό, να διηγηθεί μια ιστορία (photo essay); Εχω υπόψη μου το «Everyday in Africa» του Peter DiCampo, από την άλλη όμως το κινητό μπορεί να αντεπεξέλθει σε χαμηλές συνθήκες φωτισμού ή σε γρηγοράδα για τις ανάγκες της φωτοδημοσιογραφίας;

Πιστεύω πως η απάντηση είναι «ναι», όχι ακριβώς βασισμένη στη γνώμη μου, αλλά βασισμένη στις οπτικές αποδείξεις που έχουμε.

Υπάρχουν πολλοί φωτοδημοσιογράφοι που δουλεύουν με το κινητό. Σε πολύ δύσκολες δημοσιογραφικά καταστάσεις το κινητό τηλέφωνο μπορεί να γίνει πολύ αποτελεσματικό εργαλείο.

Κινητές συσκευές έχουν χρησιμοποιηθεί για να καλυφθούν Ολυμπιακοί Αγώνες, εμπόλεμες ζώνες, πολιτικές καμπάνιες και πολλά άλλα.

Σίγουρα οι συσκευές αυτές σε χαμηλό φωτισμό μπορούν να έχουν περιορισμούς, αλλά νομίζω πως σιγά σιγά βλέπουμε να αλλάζει αυτό με τους νέους αισθητήρες και την τεχνολογία.

● Θα μας μιλήσεις για το National Geographic Book on iPhone photography;

Ναι. Ηταν το πνευματικό τέκνο του φωτογράφου Carsten Peter, τακτικού συνεργάτη του περιοδικού «Natgeo».

Ηταν τιμή μου που μου ζητήθηκε να συμμετάσχω στο πρότζεκτ του βιβλίου το οποίο ήταν και το αποκορύφωμα της δουλειάς μου με το iPhone.

● Μη χρησιμοποιείς το τηλέφωνό σου. Οι άνθρωποι δεν είναι έτοιμοι να απαντήσουν. Χρησιμοποίησε την ποίηση! Jack Kerouac. Είναι οι άνθρωποι έτοιμοι να δουν και να κατανοήσουν το έργο σου; Ποιος είναι ο ρόλος της σύγχυσης στη δουλειά σου;

Δεν θα το πήγαινα τόσο μακριά λέγοντας «την ποίηση». Και θα πρόσθετα τη δική μου φράση εδώ που θα ήταν: «Μη χρησιμοποιείς το τηλέφωνό σου. Χρησιμοποίησε το μάτι σου!»

Αλλά ένας από τους κινητήριους παράγοντές μου είναι να προσπαθώ πάντα να δημιουργώ μια αίσθηση μυστηρίου στη φωτογραφία μου.

Σίγουρα νομίζω πως η ιδέα της σύγχυσης ή αβεβαιότητας πηγαίνουν χέρι με χέρι με την αίσθηση μυστηρίου.

● Less is more?

Οχι, less is less και έτσι μου αρέσει. Είμαι μεγάλος θαυμαστής του μινιμαλισμού.

● Παρατηρώ ότι σε πολλές φωτογραφίες σου πρωταγωνιστούν άνθρωποι με καπέλο, γιατί;

Αυτή είναι μια μεγάλη ιστορία που μου πήρε χρόνια να καταλάβω κι εγώ ο ίδιος.

Αλλά για να μπούμε κατευθείαν στο θέμα, η συνεχής αναζήτησή μου για άντρες με καπέλα είναι μέρος του δικού μου ψυχολογικού φορτίου, της προσπάθειάς μου να βρω και να συνδεθώ με τον πατέρα μου.

● Θα ήθελες να κάνεις ένα workshop στην Ελλάδα για τη διεύρυνση του mobile photography;

Φωτογραφίζοντας με το κινητό

● Μπορείς να μας δώσεις μερικά tips για mobile photography;

 Τα πάντα έχουν να κάνουν με το φως. Φωτογραφίζοντας στο σωστό φως –νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα– υπάρχει περίπτωση η πιο «βαρετή» κατάσταση να μετατραπεί στην πιο θεαματική.

 Μην χρησιμοποιείτε ποτέ το ζουμ του κινητού. Είναι απαίσιο και το πρώτο βήμα για μια ανεπιτυχή φωτογραφία. Αν θέλετε να βγάλετε κοντινό, ζουμάρετε με τα πόδια σας! Πλησιάστε και οι εικόνες σας βελτιώνονται.

 Κλειδώστε τον βαθμό έκθεσης και εστίασης. Οι φωτογραφίες σας θα βελτιωθούν 100%.

Με την προκαθορισμένη εφαρμογή της μηχανής, μπορείτε να χτυπήσετε ελαφρά και να κρατήσετε την οθόνη, ώστε να τη ρυθμίσετε όπου θέλετε την έκθεση και την εστίαση.

Οταν το κουτάκι «αναβοσβήσει», κλειδώνει. Μπορείτε επίσης να χρησιμοποιήσετε και άλλες εφαρμογές όπως την ProCamera για να ρυθμίσετε και να κλειδώσετε την έκθεση και την εστίαση ξεχωριστά.

 Μην ακούτε τον εσωτερικό σας κριτή. Δείτε αν μπορείτε να περάσετε μια μέρα φωτογραφίζοντας κάθε φορά που η φωνούλα μέσα σας λέει «θα ήθελα να βγάλω μια φωτογραφία».

 Επεξεργαστείτε, επεξεργαστείτε, επεξεργαστείτε! Συγκρατηθείτε από το να μοιράζεστε τα πάντα.

Αναρτήστε μόνο τα καλύτερα και το κοινό σας θα αυξηθεί. Δεν χρειάζεται να δούμε όλα τα 10.000 από τα άσχημα παιδιά σας.

Εγώ προσπαθώ να διαλέγω τα λιγότερο άσχημά μου. Είναι δύσκολο να επιλέξεις και πολύ προσωπικό.

 Η τεχνική ικανότητα είναι υπερτιμημένη στον κόσμο της φωτογραφίας με κινητό.

Αντ’ αυτού, εξασκήστε τη δύναμη της παρατήρησης. Μάθετε να κοιτάτε και να βλέπετε βαθιά.

 Τα φίλτρα δεν αντικαθιστούν την καλή ματιά. Ποτέ δεν το έκαναν, ποτέ δεν θα το κάνουν!

Εξακολουθείτε να χρειάζεστε τα βασικά. Ψάξτε τη στιγμή, το φως και το θέμα.

Αν επιλέξετε να προσθέσετε σέπια, ασπρόμαυρο ή κάποιο άλλο φίλτρο με νοσταλγία ή κάποιο δημιουργικό αργότερα [με μια εφαρμογή όπως το Instagram ή το Hipstamatic], είναι εντάξει, αλλά να θυμάστε ότι ακόμη κι αν βάλετε κραγιόν στο γουρούνι, θα εξακολουθεί να είναι γουρούνι. Και αν πρόκειται για δημοσιογραφία, τότε οι φωτογραφίες δεν πρέπει να έχουν φίλτρα.

 Φωτογραφίστε από το ύψος του γοφού για καλύτερες λήψεις. Κρατήστε το τηλέφωνο στο ύψος της μέσης και πατήστε.

Οι φίλοι και η οικογένειά σας δεν θα ξέρουν τι κάνετε. Να είστε ύπουλοι.

Τη στιγμή που θα καταλάβουν ότι τους φωτογραφίζετε, οι εικόνες θα γίνουν λιγότερο ειλικρινείς.

Θα βγάλετε πολλές κακές λήψεις, αλλά όταν θα βγάλετε μία καλή, θα θελήσετε να την κρεμάσετε στον τοίχο! «Να φωτογραφίζετε με την καρδιά σας».

Τοποθετήστε τον αντίχειρά σας στο κουμπί λήψης και φέρτε το τηλέφωνό σας κοντά στην καρδιά και φωτογραφίστε.

 Βάλτε στον εαυτό σας ασκήσεις και προθεσμίες. Βγάλτε 20 φωτογραφίες του ίδιου πράγματος από διαφορετικές γωνίες.

Θ’ αρχίσετε να βλέπετε τον κόσμο διαφορετικά, ακόμα κι αν είναι για να περπατήσετε γύρω από ένα μπολ με φρούτα στο τραπέζι της κουζίνας σας και να παρατηρήσετε πώς πέφτει το φως πάνω του από διαφορετικές γωνίες.

 Πρέπει να ξέρετε τι θέλετε να δείτε πριν καν το δείτε. Κάντε μια λίστα από πράγματα που θέλετε να φωτογραφίσετε σήμερα και βρείτε τα!

Αν γνωρίζετε τη δουλειά μου, τότε θα ξέρετε ότι το υπ’αριθμόν 1 πράγμα στη λίστα μου είναι οι άντρες με καπέλα fedora!

Ή με οποιοδήποτε άλλο καπέλο! Εκτός από καπέλα του μπέιζμπολ, αυτά δεν μετράνε.

 Μελετήστε άλλους φωτογράφους. Ξοδεύω ένα «αρρωστημένο» μέρος χρόνου κοιτάζοντας φωτογραφίες.

Είναι ο μόνος τρόπος να γίνετε καλύτεροι κατά την ταπεινή μου άποψη.

Ο αγαπημένος μου είναι ο Roy Decavara, είμαι ευτυχής που ανακαλύψα τη Vivian Maier, υπάρχουν τόσο πολλοί, βρείτε τον αγαπημένο σας!

 Να είστε πάντα έτοιμοι. Θέλετε να βεβαιωθείτε πως όταν το μυαλό και η καρδιά λένε «φωτογράφισε», δεν θα έχετε δικαιολογίες όπως «αχ η κάμερά μου ήταν στην τσάντα, στην τσέπη μου» ή προς Θεού, δεν την είχατε μαζί.

Είναι ένας από τους βασικούς λόγους που αγαπώ τη φωτογραφία με κινητό – η κάμερα είναι πάντα μαζί μου.

 Βρείτε τoν στο instragram: Richard Koci Hernandez @koci

⌘ The interview with Richard Koci Hernandez in english

 Η γκαλερί της «Εφ.Συν» στο instagram: @efsyn_newspaper