Οι «Κυπραίες», μια εξαιρετικά επίκαιρη ματιά στο Κυπριακό

Σήμερα μαζί με την «Αυγή» της Πέμπτης κυκλοφορεί και το ντοκιμαντέρ «Κυπραίες» της Βασιλικής Κατριβάνου και της Μπ. Αζούζ.

Μια εξαιρετικά επίκαιρη ματιά στο Κυπριακό μέσα από τις κρυμμένες ιστορίες Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων γυναικών: ο διχασμός, το τραύμα, η επαναπροσέγγιση, η επιθυμία γυναικών, και από τις δύο πλευρές, να ζήσουν ξανά μαζί περιγράφουν και την εσωτερική, συνειδησιακή πορεία που πρέπει να διαγραφεί στο μυαλό των ανθρώπων και των δύο κοινοτήτων προκειμένου η όποια λύση προκύψει από τις διαπραγματεύσεις να έχει τη δυνατότητα να γίνει αποδεκτή από τους δύο λαούς οι οποίοι, αν η όποια λύση είναι πραγματικά βιώσιμη, δυνητικά θα γίνουν ένας. 

Ένα σπουδαίο ντοκιμαντέρ, το οποίο η Βασιλική ξεκίνησε ως μεταπτυχιακή της εργασία στην Επίλυση Συγκρούσεων, για το Portland State University, στο οποίο έκανε το μεταπτυχιακό της. 

Η εστίαση στις γυναίκες, οφείλεται στο γεγονός ότι παρότι υπήρχαν πολλές γυναίκες ακτιβίστριες, δεν υπήρχε γυναικεία εκπροσώπηση στα κέντρα αποφάσεων ούτε στον δημόσιο διάλογο.

Παράλληλα, όπως μας λέει η Βασιλική, ήθελε να διερευνήσει τα έμφυλα χαρακτηριστικά του εθνικισμού και του μιλιταρισμού που είναι πολύ έντονα: οι άντρες είναι οι «ικανοί και λογικοί» να εκπροσωπήσουν το έθνος, οι «πολεμιστές». Αντίθετα, οι γυναίκες εκπροσωπούν την ιδιωτική σφαίρα, είναι οι «συναίσθηματικές», υπεύθυνες για τη βιολογική και κοινωνική αναπαραγωγή του έθνους· έχουν το ρόλο της μάνας, και σε περίοδο πολέμου αποτελούν τα θύματα ή τα λάφυρα.

Ξέρουμε ότι σε χωριά της επαρχίας Κηρύνειας πολλές Ελληνοκύπριες βιάστηκαν από Τούρκους στρατιώτες, και μετά οι άντρες τους έλεγαν: – Εκεί που πήγε ο Τούρκος δεν ξαναπηγαίνω, και τις εγκατέλειψαν.

Στο ντοκιμαντέρ οι άνθρωποι έχουν τη δυνατότητα να πουν τις ιστορίες τους, να μοιράζονται μεταξύ τους μνήμες που δεν είχαν μέχρι τότε ακουστεί, να συμμετάσχουν και να εμπλουτίσουν τον δημόσιο διάλογο, πέρα από τον παγιωμένο τρόπο που αυτός διεξάγεται.

Βασικός στόχος της ταινίας είναι να συνδράμει στον διάλογο μέσα σε κάθε κοινότητα και ανάμεσα στις κοινότητες. Δεν υποκαθιστά την ακτιβιστική και πολιτική δράση, αλλά μπορεί να βοηθήσει στο σχετίζεσθαι, την κατανόηση των δυναμικών της σύγκρουσης, να καταλάβουν οι δύο πλευρές καλύτερα τη θέση και την εμπειρία του άλλου, ανεξάρτητα από το αν συμφωνούν ή διαφωνούν.

Όταν η Βασιλική έδειξε την ταινία σε ένα τμήμα του Πανεπιστημίου της Λευκωσίας σε Ελληνοκύπριους φοιτητές, 20-22 ετών, οι φοιτητές στην κουβέντα που είχαν, έλεγαν ότι ότι θέλουν να ζήσουν μαζί με τους Τουρκοκύπριους αλλά φοβούνται.

Ξέρουν ότι ο φόβος αυτός οφείλεται στην εθνικιστική τους παιδεία και την προπαγάνδα, αλλά αισθάνονται εγκλωβισμένοι μέσα σ’ αυτήν. Πολλοί παραδέχτηκαν ότι έχουν Τουρκοκύπριους φίλους μέσω του facebook, αλλά δεν περνούν το check point για να τους συναντήσουν.