Βεβαιότητες, διλήμματα και ανησυχία

Ο καλλιτεχνικός και πνευματικός κόσμος υποδέχτηκε με την ίδια έκπληξη, ανησυχία και τελικά περισυλλογή την είδηση για το δημοψήφισμα με τον υπόλοιπο ελληνικό λαό. Δεν είναι τυχαίο που πολλοί από αυτούς στους οποίους απευθυνθήκαμε με ένα πρώτο, απλό ερώτημα «Συμφωνείτε με το δημοψήφισμα; Εχετε αποφασίσει τι θα ψηφίσετε; Τι φοβάστε;», αρνήθηκαν να απαντήσουν. Οχι γιατί ήθελαν να αποφύγουν την έκθεση, αλλά γιατί ακόμα δεν είχαν συνειδητοποιήσει σε τι ακριβώς καλούνται την επόμενη Κυριακή να απαντήσουν με την ψήφο τους.

Γιώργος Λούκος

(Πρόεδρος Ελληνικού Φεστιβάλ)

Με την Ευρώπη

Είμαι 100% υπέρ της Ευρώπης. Βλέπω με μεγάλη αγωνία γύρω μου ανθρώπους να λένε μπούρδες τού στιλ «μας έχει βάλει η Ευρώπη το μαχαίρι στον λαιμό». Μα, τους χρωστάμε 300 δισεκατομμυρια. Εμείς τα δημιουργήσαμε, όλες οι προηγούμενες κυβερνήσεις, άσχετα ιδεολογίας, γιατί η διαφθορά είναι υπερκομματική. Φταίνε, δηλαδή, πάντα οι άλλοι και ποτέ εμείς; Το δημοψήφισμα δεν ξέρω πώς θα βοηθήσει τη χώρα. Εύχομαι να πάνε όλα καλά. Οσο για το φεστιβάλ, φυσικά και επηρεάζεται. Εκανα ήδη σύσκεψη με τον καλλιτεχνικό διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου, Στάθη Λιβαθινό, για να εξετάσουμε το πρόβλημα της Επιδαύρου, που δυστυχώς ξεκινά αυτή την Παρασκευή με «Τρωάδες». Τι θα γίνει; Ποιος θα ‘ρθει; Ανάλογο πρόβλημα υπάρχει και στην «Πειραιώς 260». Η παράσταση «Textilen» του Βίκτωρα Αρδίττη κάνει πρεμιέρα την Κυριακή, μέρα του δημοψηφίσματος.

Τάσος Μπουλμέτης

Διλήμματα και ήττες

Είμαι πολύ προβληματισμένος, γιατί ανατρέχοντας στο παρελθόν βλέπω ότι, κάθε φορά που κλήθηκε ο ελληνικός λαός να απαντήσει υπό πίεση σε διχαστικά διλήμματα, ακολούθησαν οδυνηρές εθνικές ήττες.

Γιώργος Αρβανίτης

(διευθυντής φωτογραφίας)

Καθαρή απάντηση από τον λαό

Ακούω έξαλλος πολιτικούς σαν τον Σαμαρά και τον Βενιζέλο, που μας έφεραν στη σημερινή κατάσταση, να μιλάνε ακόμα… Ναι, πιστεύω ότι το δημοψήφισμα είναι απαραίτητο. Οι όροι που βάζουν οι Ευρωπαίοι εταίροι μας είναι δυσβάσταχτοι. Εάν ο Αλέξης Τσίπρας εφαρμόσει τέτοια συμφωνία, θα τον κατασπαράξει ο κόσμος. Πρέπει, λοιπόν, να δοθεί μια καθαρή απάντηση από τον ίδιο τον λαό. Κι αυτό γίνεται μόνο μέσα από ένα δημοψήφισμα. Οσο για το ενδεχόμενο χρεοκοπίας της χώρας και εξόδου από το ευρώ, μα και τώρα που ανήκουμε στην ευρωζώνη, τι κερδίζουμε; Ο κόσμος δεν μπορεί να ζήσει. Με λίγα λόγια, μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα.

Γιώργος Κουμεντάκης

Μεγάλο κενό και θλίψη

Βρέθηκα σήμερα στη Χώρα της Τήνου και είδα ουρές στα ΑΤΜ και έναν κόσμο ανήσυχο, παγωμένο, να τα έχει χαμένα. Αισθάνομαι κι εγώ μέσα μου ένα μεγάλο κενό, που δεν ξέρω πού θα με οδηγήσει. Γιατί δεν μπορώ να πάρω θέση σε ένα δίλημμα που μου βάζουν, όταν δεν συμφωνώ με καμία από τις δύο πλευρές του. Ούτε με την πρόταση των Ευρωπαίων ούτε με την πρόταση που είχε καταθέσει η ελληνική πλευρά, αυτά τα μέτρα των 7,9 δισ. Από την άλλη, έχω και μια τεράστια αγωνία για τη θέση μας στην Ευρώπη, γιατί εκεί νιώθω ότι ανήκουμε. Αν τελικά το δίλημμα που μας βάζει στο δημοψήφισμα η κυβέρνηση, δεν είναι αυτό που υποστηρίζει, αλλά το «ευρώ ή δραχμή», τότε τα πράγματα γίνονται ακόμα χειρότερα. Είναι σαν να προσπαθεί κάποιος να μας αποκόψει από την Ευρώπη χωρίς να ρωτήσει τη γνώμη μας. Και τότε η ανησυχία μου γίνεται θλίψη και κάτι σαν αρρώστια νιώθω μέσα μου.

Δημήτρης Καραντζάς

Καλύτερα χρεοκοπία από το μαρτύριο της σταγόνας

Είμαι απολύτως υπέρ του δημοψηφίσματος, γιατί είμαι υπέρ του διαλόγου που τα χρόνια που ζω δεν θυμάμαι να ‘χει γίνει ποτέ δημόσια. Βεβαίως θεωρώ ότι η απόφαση για μια τέτοια κίνηση άργησε και θέλω να ενημερωθώ καλύτερα για τις προτάσεις. Ομως είναι ευκαιρία οι αρνητές και οι υποστηρικτές να μπορέσουν να αναλάβουν την ευθύνη της απόφασής τους και να μη ρίχνουν το μπαλάκι σε ανάξιους κυβερνώντες. Η αφέλεια ότι ο Τσίπρας και μόνο έκανε χειρότερα τα πράγματα υποτιμά νοήμονες ανθρώπους. Η νοοτροπία μας δεν άλλαξε ποτέ. Το βόλεμά μας δεν μετακινήθηκε όσο είχαμε τρόπο να «τα βγάζουμε πέρα». Δεν άλλαξε εντός ευρώ. Δεν είμαι καθόλου βέβαιος ότι θα αλλάξει στη δραχμή· στην πτώση και στην πτώχευση, αν συνεχίσουμε να μισιόμαστε και να βγάζουμε ο ένας το μάτι του άλλου «οι ημιμαθείς που έχουμε δίκιο» -είτε ως κυβέρνηση είτε ως αντιπολίτευση-, δεν θα αλλάξει τίποτα. Δεν φοβάμαι την παραδοχή της χρεοκοπίας που υπάρχει καιρό και την προτιμώ από το «ξεβρακωμένο» μαρτύριο της σταγόνας για να ‘χω τον μισθό μου στο τέλος του μήνα. Και δεν είμαι πλούσιος. Ούτε πιστεύω σε κάποια παράταξη τη δεδομένη στιγμή.

Ιωάννα Παππά

Με ευθύνη στις επόμενες γενιές

Το ζήτημα είναι μάλλον ηθικό. Ποιος είμαι, πού ανήκω, ποια είναι η προοπτική μου τη δεδομένη χρονική στιγμή; Εχοντας αίσθηση της ευθύνης που φέρω εγώ, ως παλιότερη γενιά γι’ αυτές που θα ακολουθήσουν. Είναι υποτιμητικό για έναν λαό να φοβάται διαρκώς. Οφείλουμε ως άνθρωποι και ως πολίτες τον διχασμό να τον αναγνωρίσουμε ως αντίθεση που υπάρχει ώστε να αποδεχτούμε αυτή την αντίθεση. Με στόχο να γεφυρώσουμε το χάσμα.

Χρήστος Χωμενίδης

Παραλήρημα μεγαλείου

Στοιβαγμένοι μέσα σε ένα σαράβαλο, διασχίζαμε την έρημο. Αλλοι πεινούσαν, άλλοι διψούσαν, άλλοι υπέφεραν από κλειστοφοβία. Ωσπου ο καινούργιος οδηγός μας -αφού απέτυχε παταγωδώς να μας επιβιβάσει σε καινούργιο αυτοκίνητο, όπως μας είχε τάξει για να του δώσουμε το τιμόνι-, ώσπου ο καινούργιος, πάντα χαμογελαστός οδηγός μας, σκαρφίστηκε μια φαεινή ιδέα: «Κατεβείτε από τη σακαράκα!» μας προέτρεψε. «Ελάτε να συνεχίσουμε με τα πόδια! Να ξεπιαστούμε, βρε παιδιά! Να απολαύσουμε τη φύση! Να τραγουδήσουμε και τα ωραία μας τα εμβατήρια!». Παρέλειψε ο οδηγούλης μας να μας ενημερώσει ότι στην έρημο μονάχα οι σκορπιοί και τα ερπετά επιβιώνουν. Ολοι οι υπόλοιποι πεθαίνουν αφυδατωμένοι. Μέσα σε παραλήρημα μεγαλείου από την ηλίαση.

Δήμητρα Γαλάνη

Οχι στον εθνικό διχασμό

Ζούμε σαν λαός σε μία κρίσιμη κι εξαιρετικά μεγάλη, ιστορικά, στιγμή. Καλούμαστε να αποφασίσουμε για τη μοίρα μας, εμείς οι ίδιοι, με δημοκρατικές διαδικασίες. Θα σας πω, λοιπόν, τι θα κάνω εγώ: θα περιμένω να ακούσω, να δω και να διαβάσω πολύ προσεκτικά, να μελετήσω τις προτάσεις της ελληνικής κυβέρνησης σε αντιπαράθεση με τις προτάσεις των δανειστών κι εταίρων μας. Κι αφού μετρήσω τα υπέρ και τα κατά, θα πάω με παρρησία και καθαρή συνείδηση να ψηφίσω όπως όλος ο κόσμος. Το δημοψήφισμα είναι μια δημοκρατική διαδικασία, συνταγματικά κατοχυρωμένη. Κάνω έκκληση σε όσους από εμάς έχουμε δημόσιο λόγο, να είμαστε πάρα πολύ προσεκτικοί στις τοποθετήσεις μας ώστε ο ελληνικός λαός να λάβει με ηρεμία τις αποφάσεις του, όποιες κι αν είναι αυτές. Επίσης, θα απευθυνθώ στους συμπολίτες μου να μην επιτρέψουν σε τίποτα και σε κανέναν τάσεις εθνικού διχασμού. Αυτήν τη στιγμή είμαστε όλοι ένα σώμα, άρα να κλείσουμε τα αυτιά στις παρορμήσεις και τις διχαστικές προκλήσεις. Είμαστε σε υψηλό βαθμό ωριμότητας ώστε να κρίνουμε εμείς για το μέλλον μας.

Σπύρος Γραμμένος

Πιστεύω στα δημο­ψηφίσματα

Πιστεύω στην άμεση δημοκρατία, στα δημοψηφίσματα, στις γειτονιές, στις αλάνες, στις παρέες… Με τρομάζει κάποιες φορές όμως ο φοβισμένος άνθρωπος.