Αντιδράσεις για τις καταδίκες σε θάνατο για τη δολοφονία Κασόγκι

Η διεθνής κοινότητα αντέδρασε με καταγγελίες και επικρίσεις στην ετυμηγορία του σαουδαραβικού δικαστηρίου όσον αφορά τη δολοφονία του δημοσιογράφου Τζαμάλ Κασόγκι τον Οκτώβριο του 2018 στην Κωνσταντινούπολη. Το δικαστήριο καταδίκασε σε θάνατο πέντε από τους 11 κατηγορούμενους, έδωσε μεγάλε ποινές κάθειρξης σε άλλους τρεις ενώ απάλλαξε τρία άτομα. Ωστόσο, κανείς από τους ηθικούς αυτουργούς και εντολείς της δολοφονίας δεν τιμωρήθηκε για το ειδεχθές έγκλημα. Η ετυμηγορία αθωώνει στενούς συμβούλους του πρίγκιπα διαδόχου της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν.

Το δικαστήριο του Ριάντ απέρριψε τις κατηγορίες εναντίον του Σαούντ αλ Καχτάνι, στενού συμβούλου του πρίγκιπα διαδόχου, ενώ ο δεύτερος στην ιεραρχία της σαουδαραβικής υπηρεσίας Πληροφοριών, ο στρατηγός Άχμεντ αλ Ασίρι, αθωώθηκε.

Οι δύο άνδρες ήταν βασικοί ύποπτοι για τον φόνο. Τούρκοι αξιωματούχοι είχαν αναφέρει επανειλημμένα ότι η εντολή για τον φόνο του Κασόγκι δόθηκε από τον στενό κύκλο του πρίγκιπα Σαλμάν. Επίσης, πηγές που έχουν γνώση της υπόθεσης είχαν επισημάνει ότι πολλοί από τους κατηγορούμενους είχαν αποκαλύψει ότι ακολούθησαν εντολές του στρατηγού Ασίρι, χαρακτηρίζοντάς τον «επικεφαλής» της επιχείρησης.

Μόνη εξαίρεση στις αντιδράσεις, οι ΗΠΑ, σταθερός σύμμαχος της Σαουδικής Αραβίας, με τη βασιλική οικογένεια να έχει στενούς δεσμούς με την οικογένεια Τραμπ.

Επικριτής της βασιλικής οικογένειας της Σαουδικής Αραβίας, με την οποία στο παρελθόν είχε στενές σχέσεις, ο Κασόγκι στραγγαλίστηκε και στη συνέχεια μια ομάδα 15 ανδρών που είχε μεταβεί στην Κωνσταντινούπολη από το Ριάντ, τεμάχισε το πτώμα του, σύμφωνα με Τούρκους αξιωματούχους. Τα λείψανα του δημοσιογράφου δεν έχουν βρεθεί ακόμη.

Είναι προφανής ο στόχος της Σαουδικής Αραβίας με την ετυμηγορία του δικαστηρίου να κλείσει την υπόθεση και να δώσει λύση σε μια από τις χειρότερες διπλωματικές του κρίσεις που αμαύρωσε την εικόνα πρίγκιπα διαδόχου, ο οποίος πιστεύεται ότι έδωσε την εντολή για τη δολοφονία, και έφερε στη δημοσιότητα τον απολογισμό του βασιλείου στο θέμα των ανθρώπινων δικαιωμάτων.

Ωστόσο, η υπόθεση κινδυνεύει να εξακολουθήσει να δημιουργεί πονοκεφάλους στο Ριάντ, ενώ προσπαθεί να προωθήσει μια καλύτερη εικόνα πριν από τη διεξαγωγή της συνόδου της G20 στο Ριάντ.

Σφοδρές αντιδράσεις

Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών εκτίμησε ότι η ετυμηγορία «πόρω απέχει από το να απαντά στις προσδοκίες της χώρας μας και της διεθνούς κοινότητας».

«Το σαουδαραβικό δικαστήριο ανακοίνωσε μια σκανδαλώδη ετυμηγορία έπειτα από μήνες μυστικών ακροάσεων για τη δολοφονία του Τζαμάλ Κασόγκι», έγραψε στο Twitter από την πλευρά του o διευθυντής επικοινωνίας της τουρκικής προεδρίας Φαχρετίν Αλτούν.

Η Ανιές Καλαμάρ, ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ για τις εκτελέσεις με συνοπτικές διαδικασίες, δήλωσε ότι ο φόνος του Κασόγκι ήταν «μια εξωδικαστική εκτέλεση» για την οποία «ευθύνεται» η Σαουδική Αραβία. «Απολογισμός: οι χειρώνακτες είναι ένοχοι, καταδικάστηκαν σε θάνατο. Οι εγκέφαλοι όχι μόνο είναι ελεύθεροι, αλλά σχεδόν δεν τους άγγιξε η έρευνα και το δικαστήριο. Είναι το αντίθετο της δικαιοσύνης. Πρόκειται για παρωδία», συμπλήρωσε.

«Μια δίκη κεκλεισμένων των θυρών σε μια απόλυτη μοναρχία χωρίς κανονική διαδικασία δεν είναι ούτε δίκαιη ούτε διαφανής», σχολίασε η Ταμάρα Κόφμαν Γουίτς του Brookings Institution.

Οι ΗΠΑ πάντως κινήθηκαν σε αντίθετη κατεύθυνση. 

Υψηλόβαθμος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η απόφαση του σαουδαραβικού δικαστηρίου αποτελεί «ένα σημαντικό βήμα ώστε να πληρώσουν όσοι ευθύνονται για το φρικτό αυτό έγκλημα. Ενθαρρύναμε τη Σαουδική Αραβία να ακολουθήσει μια δίκαιη και διαφανή δικαστική διαδικασία και συνεχίζουμε να το κάνουμε», πρόσθεσε, ζητώντας μόνο  «περισσότερη διαφάνεια» από το Ριάντ.

Βέβαια, υπήρξαν και Αμερικανοί πολιτικοί που επέκριναν την ετυμηγορία. «Οποιαδήποτε σοβαρή βελτίωση των διμερών μας σχέσεων απαιτεί δικαιοσύνη και υπευθυνότητα», δήλωσε ο γερουσιαστής Άνγκους Κινγκ.

«Μεταξύ της μυστικότητας που περιέβαλε τη διαδικασία και του γεγονότος ότι δεν φαίνεται να έχει ληφθεί υπόψη ο ρόλος στη δολοφονία του βασικού συμβούλου του πρίγκιπα διαδόχου, του Σαούντ αλ Καχτάνι (…) η ετυμηγορία δεν μοιάζει να πληροί τα κριτήρια», πρόσθεσε.