«Στη Χιλή, το να ζητάς αξιοπρέπεια σου κοστίζει ένα μάτι», έγραφε ένα πλακάτ. Σχεδόν ενάμιση μήνα μετά την έναρξη των μαζικών αντικυβερνητικών διαδηλώσεων στη χώρα και την άγρια αστυνομική καταστολή που μέχρι στιγμής έχει αφήσει πίσω της 23 νεκρούς και πάνω από 2.800 τραυματίες, εκατοντάδες άνθρωποι πραγματοποίησαν μια ξεχωριστή διαδήλωση την Πέμπτη, έξω από τη Λα Μονέδα, το προεδρικό μέγαρο.
Οι περισσότεροι είχαν σκεπασμένο το ένα τους μάτι με επίδεσμο. Τραυματίες από πλαστικές σφαίρες και θραύσματα δακρυγόνου. Αλλοι είχαν καλύψει τα μάτια τους σε ένδειξη συμπαράστασης στους τραυματισμένους διαδηλωτές.
Οι συγκεντρώσεις μπροστά στο προεδρικό μέγαρο θα συνεχιστούν έως ότου ο Πινιέρα «αναλάβει την ευθύνη για την καταστολή του λαού της Χιλής», δήλωσε η διοργανώτρια της διαμαρτυρίας Μάρτα Βαλδές Ρεκαμπάρεν, ο 17χρονος γιος της οποίας έχασε μεγάλο μέρος της όρασής του στο αριστερό μάτι όταν τον χτύπησε δακρυγόνο στις 18 Οκτωβρίου, μέρα έναρξης των διαδηλώσεων.
Πριν από λίγες μέρες, μια νεαρή γυναίκα, η Φαβιόλα Καμπιγιάι, έχασε και τα δυο της μάτια από ρίψη δακρυγόνου στο πρόσωπο την ώρα που περίμενε στη στάση το λεωφορείο για να πάει στη δουλειά της.
Μια φωτογραφία της Φαβιόλα από το νοσοκομείο, με το μισό της πρόσωπο μπαταρισμένο με ματωμένο επίδεσμο, έκανε τον γύρο του διαδικτύου και προκάλεσε μεγάλη οργή, η οποία και πυροδότησε την πρώτη διαδήλωση των τραυματιών.
Σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Χιλής, 232 άνθρωποι έχουν τραυματιστεί στα μάτια. Τουλάχιστον 50 θα χρειαστούν προσθετικούς οφθαλμούς λόγω ολοκληρωτικής βλάβης.
Στο μεταξύ, ο δεξιός πρόεδρος Σεμπαστιάν Πινιέρα, ύστερα από ένα διάλειμμα ηπιότητας και συγκατάβασης που οδήγησε πριν από δύο εβδομάδες στη σύναψη συμφωνίας με τα κόμματα της αντιπολίτευσης για διεξαγωγή δημοψηφίσματος με αντικείμενο την αλλαγή του Συντάγματος, άρχισε να ανεβάζει και πάλι τους τόνους.
«Η αστυνομία», είπε πριν από λίγες μέρες, είναι αντιμέτωπη με έναν «ισχυρό και αδυσώπητο εχθρό, που δρα με επαγγελματικό σχεδιασμό και απεριόριστη μοχθηρία». Προέτρεψε δε τους νεοσύλλεκτους σε αστυνομική σχολή που επισκέφθηκε να ενεργούν αποφασιστικά, χωρίς «δισταγμούς και ημίμετρα» όταν βρίσκονται αντιμέτωποι με «κουκουλοφόρους, πλιατσικολόγους και βάνδαλους».
Παράλληλα, προανήγγειλε νομοσχέδιο που θα δίνει στον στρατό το πράσινο φως να παρεμβαίνει για τη φύλαξη καίριων υποδομών, χωρίς να είναι απαραίτητη η κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης.
Κι ενώ συμβαίνουν αυτά στους δρόμους και στο προεδρικό μέγαρο, προχθές έδωσε την ετήσια έκθεσή της η Οικονομική Επιτροπή για τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική (CEPAL), που εδρεύει στο Σαντιάγο της Χιλής.
Σύμφωνα με τη συγκεκριμένη επιτροπή, που ανήκει στον ΟΗΕ, ο αριθμός των φτωχών στην περιοχή θα αυξηθεί φέτος κατά 6 εκατομμύρια. Συνολικά στη Λατινική Αμερική 185 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σε συνθήκες φτώχειας, τα 66 εκ των οποίων σε συνθήκες ακραίας φτώχειας.
Η έκθεση αναφέρει ότι μεταξύ 2002 και 2014 επιτεύχθηκε σημαντική υποχώρηση της φτώχειας και της ακραίας φτώχειας, καθώς και διαφόρων δεικτών κοινωνικής ανισότητας.
«Αυτή η διαδικασία», σημειώνεται, «δεν σχετιζόταν μόνο με μια ευνοϊκότερη οικονομική συγκυρία, αλλά και με ένα πολιτικό πλαίσιο, καθώς η εξάλειψη της φτώχειας και η μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων, αλλά και οι στόχοι για διεύρυνση της κοινωνικής ενσωμάτωσης και επέκταση της κοινωνικής προστασίας κατέλαβαν για πρώτη φορά τόσο μεγάλο χώρο στην πολιτική ατζέντα πολλών χωρών της Λατινικής Αμερικής».
Μια απάντηση στο ερώτημα γιατί ξεσηκώνεται ο κόσμος στη Χιλή, στο Εκουαδόρ, στην Κολομβία και αλλού.
