Νέες κάλπες, νέος διχασμός

Προ μηνός το Μαυροβούνιο δέχτηκε πρόσκληση για ένταξη στο ΝΑΤΟ. Λίγο νωρίτερα, στα τέλη Οκτωβρίου, το Κόσοβο υπέγραψε συμφωνία σύνδεσης με την Ε.Ε., ως πρώτο σταθμό στη μακρά, όσο και ασταθή πορεία του προς την εν ευθέτω χρόνω ένταξη στην ευρωπαϊκή «οικογένεια».

Στη Σερβία, που τον Δεκέμβριο άνοιξε 2 από τα 35 κεφάλαια των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ε.Ε. για την οικονομία και την εξομάλυνση των σχέσεων με το Κοσσυφοπέδιο, ο πρωθυπουργός Αλεξάνταρ Βούτσιτς προκήρυξε αιφνιδίως την περασμένη Κυριακή πρόωρες εκλογές, επικαλούμενος την ανάγκη δημοσιονομικής σταθεροποίησης ως «εισιτήριο» στον δρόμο προς τις Βρυξέλλες.

Κι από χθες τα ξημερώματα στην ίδια…. φιλοευρωπαϊκή τροχιά μπήκε -θεωρητικά- και η ταραγμένη ΠΓΔΜ με την προκήρυξη πρόωρων εκλογών στις 24 Απριλίου: εν προκειμένω στο πλαίσιο εφαρμογής της διακομματικής συμφωνίας του περασμένου Ιουλίου, που επιτεύχθηκε με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ και της Ε.Ε. και στοχεύει στην άρση του πολύμηνου πολιτικού αδιεξόδου.

Συνδυαστικά, αυτή η καραμπόλα εξελίξεων αντανακλά κατά πολλούς αναλυτές την επιδίωξη της Ε.Ε., και κατ’ επέκταση της Δύσης, να περιορίσει τη ρωσική επιρροή στα Βαλκάνια: μια γεωστρατηγικής σημασίας περιοχή, που προωθείται ως καίριος κόμβος στον επανασχεδιασμό της ενεργειακής τροφοδοσίας της Ευρώπης.

Καθοριστικές στην αναδιαμόρφωση αυτών των λεπτών γεωπολιτικών ισορροπιών -στις οποίες η μεταναστευτική-προσφυγική κρίση δείχνει πλέον να λειτουργεί ως ανεξάρτητος καταλύτης- θεωρούνται οι εξελίξεις στη Σερβία, όπου το τοπίο δεν έχει ακόμη ξεκαθαρίσει, και φυσικά στην ΠΓΔΜ, όπου η πολιτική ένταση κάθε άλλο παρά καταλαγιάζει.

Κάλπες «στον αέρα»;

Σε μια κίνηση που η σοσιαλδημοκρατική αξιωματική αντιπολίτευση της ΠΓΔΜ (SDSM) χαρακτηρίζει πολιτικό τακτικισμό του Νίκολα Γκρούεφσκι, αλλά ο ίδιος την αποδίδει στα συμπεφωνημένα του Ιουλίου, ο πρωθυπουργός της ΠΓΔΜ άνοιξε στα τέλη της περασμένης εβδομάδας τον δρόμο για πρόωρες εκλογές, παρά το ναυάγιο στο οποίο είχαν καταλήξει οι τελευταίες διακομματικές συνομιλίες.

Στα μισά λοιπόν της θητείας του ο Γκρούεφσκι υπέβαλε παραίτηση, η οποία και επικυρώθηκε αργά το βράδυ της Τρίτης από τη σκοπιανή Βουλή, χάρη στην ισχυρή πλειοψηφία που διαθέτουν τα κόμματα του κυβερνητικού συνασπισμού, υπό το εθνικιστικό κόμμα του, το VMRO-DPMNE.

Λίγο μετά τα μεσάνυχτα, το σώμα ενέκρινε τη νέα υπηρεσιακή κυβέρνηση, που θα οδηγήσει τη χώρα στις κάλπες της 24ης Απριλίου, με επικεφαλής τον 36χρονο Εμιλ Ντιμιτρίεφ: γενικό γραμματέα του VMRO-DPMNE και στενό συνεργάτη του Γκρούεφσκι, ο οποίος βρίσκεται «γαντζωμένος» στον πρωθυπουργικό θώκο από το 2006.

Καταγγέλλοντας ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για ελεύθερες και δίκαιες εκλογές -για τις οποίες έχει θέσει ως προϋπόθεση την εκκαθάριση των εκλογικών καταλόγων και την ψήφιση ρυθμιστικού πλαισίου για την ανεξαρτησία των εγχώριων ΜΜΕ (κάτι που θεωρείται πρακτικά σχεδόν αδύνατο, δεδομένης της διάλυσης της Βουλής στις 24 Φεβρουαρίου)- το SDSM απείχε της ψηφοφορίας και ανακοίνωσε ότι θα μποϊκοτάρει τις εκλογές του Απριλίου.

Στο αέρα βρίσκεται και η προβλεπόμενη συμμετοχή δύο μελών του στην υπηρεσιακή κυβέρνηση Ντιμιτρίεφ. Αντίθετα, υπέρ των πρόωρων εκλογών σε δύο μήνες τάχθηκαν τα δύο μεγαλύτερα αλβανικά κόμματα στη χώρα: το συγκυβερνών DUI του Αλί Αχμέτι και το αντιπολιτευόμενο DPA του Μεντούχ Θάτσι.

Το προφανές τώρα ερώτημα είναι εάν η χώρα θα οδηγηθεί στις κάλπες μέσα σε κλίμα διχασμού, ανάλογο με εκείνο του περασμένου έτους, όταν φιλοκυβερνητικοί και αντικυβερνητικοί διαδηλωτές είχαν σχηματίσει αντίπαλα στρατόπεδα στους δρόμους των Σκοπίων, μετά τις καταγγελίες του SDSM για εκτεταμένη διαφθορά στους κόλπους της κυβέρνησης -συμπεριλαμβανομένου ενός οργίου τηλεφωνικών υποκλοπών σε βάρος 2.000 ατόμων, μεταξύ αυτών πολιτικοί, αξιωματούχοι της αστυνομίας, δικαστικοί, δημοσιογράφοι και ξένοι διπλωμάτες.

Τότε, η ηγεσία των Σκοπίων είχε απαντήσει με την απαγγελία κατηγοριών σε βάρος του ηγέτη του SDSM, Ζόραν Ζάεβ, για «προδοσία», «κατασκοπία» και «απόπειρα αποσταθεροποίησης» της χώρας. Τώρα, ο Νίκολα Γκρούεφσκι αρκείται να κατηγορεί τον βασικό πολιτικό του αντίπαλο ότι αναζητά δικαιολογίες, μπροστά στη βέβαιη ήττα του στην κάλπη.

Στα αυτιά των Σκοπιανών, εν τω μεταξύ, ακόμη αντηχεί η δήλωση-προειδοποίηση του Ευρωπαίου επιτρόπου Διεύρυνσης, Γιοχάνες Χαν, ότι βρίσκονται όλοι μαζί σε κρίσιμο σταυροδρόμι, ενώπιον μιας «πολύ σοβαρής κατάστασης, που έχει επιπτώσεις τόσο στην οικονομία της χώρας, όσο και στην ευρω-ατλαντική προοπτική της».