«Ο νικητής αυτών των εκλογών είναι η δημοκρατία, η βούληση του έθνους», είχε διακηρύξει ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν τη βραδιά των αυτοδιοικητικών εκλογών, την περασμένη Κυριακή, επιχειρώντας να στρογγυλοποιήσει τη βαρύτατη ήττα του κυβερνώντος κόμματος AKP στην κάλπη.
Ούτε τρία 24ωρα μετά, το κλίμα που διαμορφώνεται στη γείτονα είναι καταστολής και πόλωσης. Δεδομένου ότι η ξεκάθαρη νίκη των κεμαλιστών του CHP σε παντουρκικό επίπεδο –και δη στα μεγάλα αστικά κέντρα– δεν επιδέχεται αμφισβήτηση, στο «στόχαστρο» μπήκαν οι κουρδικής πλειονότητας επαρχίες.
Προς προφανή τέρψη των εθνικιστών ισλαμιστών –που μαζί με τους συνταξιούχους γύρισαν στον Ερντογάν την πλάτη– συνέβη αυτό που το αριστερό/φιλοκουρδικό DEM (πρώην HDP) φοβόταν εξ αρχής. Παρά την εκλογική επικράτησή του στα νοτιοανατολικά, ο κρατικός μηχανισμός επιχείρησε, αρχίζοντας από την πόλη Βαν, το «ξήλωμα του πουλόβερ».
Υποστηρίζοντας λοιπόν κατόπιν… εκλογικής γιορτής ότι ο τοπικός υποψήφιος δήμαρχος του DEM έχει ποινικό μητρώο, η Επαρχιακή Εκλογική Επιτροπή του Βαν ακύρωσε την Τρίτη την καθαρή νίκη του Αμπντουλάχ Ζεϊντάν, με ποσοστό 55,48%. Ως αντικαταστάτη του όρισε τον ηττημένο υποψήφιο του AKP, ο οποίος εξασφάλισε σχεδόν τις μισές (27,14%) ψήφους. Αργά χθες, η απόφαση αυτή αναιρέθηκε από την Ανώτατη Εκλογική Επιτροπή. Εκανε δεκτή την προσφυγή που κατέθεσε το DEM, με τη στήριξη του κεμαλικού CHP κι ενώ η κατάσταση γινόταν όλο και πιο εκρηκτική στα νοτιοανατολικά της χώρας.
Υποστηρικτές του φιλοκουρδικού κόμματος είχαν βγει διαμαρτυρόμενοι στους δρόμους του Βαν και άλλων πόλεων, μέχρι και στη Σμύρνη. Συγκρούστηκαν με τις δυνάμεις ασφαλείας, που προέβησαν σε 89 συλλήψεις. Ο κυβερνήτης του Βαν –που όπως όλοι οι κυβερνήτες διορίζονται από την τουρκική προεδρία– απαγόρευσε για δύο εβδομάδες τις δημόσιες συγκεντρώσεις, επέβαλε περιορισμό των μετακινήσεων και διέταξε αύξηση των μέτρων αστυνόμευσης στην πόλη.
Χθες, πριν ανακοινωθεί η εκλογική αποκατάσταση του Αμπντουλάχ Ζεϊντάν, οι δυνάμεις ασφαλείας επιτέθηκαν στην ηγεσία του DEM, στελέχη του CHP και αντιπροσωπεία του αριστερού TİP, που συμμετείχαν σε πορεία διαμαρτυρίας στο Βαν. Ταυτόχρονα, αστυνομικοί διέλυσαν με τη βία συγκέντρωση δικηγόρων έξω από κεντρικό δικαστήριο της Κωνσταντινούπολης, χτυπώντας και δημοσιογράφους.
Παρά την ανάκρουση πρύμνας των εκλογικών αρχών ως προς το Βαν, η ανησυχία παραμένει για ακυρώσεις άλλων εκλεγμένων δημάρχων του φιλοκουρδικού DEM, όπως είχε άλλωστε συμβεί και μετά τις δημοτικές εκλογές του 2019.
Τα πνεύματα είναι τεταμένα σε πολλές περιοχές, εν μέσω έτερων αμφισβητήσεων των εκλογικών αποτελεσμάτων.
Στον νομό Σίιρτ, στα νοτιοανατολικά, είχαν μάλιστα αιματηρή κατάληξη αργά το βράδυ της Τρίτης, με έναν νεκρό και τέσσερις τραυματίες από συμπλοκές μεταξύ υποστηρικτών του εκλεγέντος δημάρχου με το AKP και του αντιπάλου του από το μικρό κόμμα DEVA, του Αλί Μπαμπατσάν, πρώην «τσάρου» της οικονομίας επί διακυβέρνησης Ερντογάν.
Οσο συνέβαιναν όλα αυτά, ο Τούρκος πρόεδρος έκανε επικοινωνιακό αντιπερισπασμό στην επώδυνη εκλογική ήττα της Κυριακής, μιλώντας με πολίτες στους δρόμους της Αγκυρας και βγάζοντας μαζί τους σέλφις. Είχε μόλις ολοκληρωθεί τετράωρη συνεδρίαση της Κεντρικής Εκτελεστικής Επιτροπής του AKP στην τουρκική πρωτεύουσα, προς μια πρώτη αποτίμηση του εκλογικού στραπάτσου της 31ης Μαρτίου. Χωρίς διάθεση αυτοκριτικής, ο Ερντογάν επέρριψε ευθύνες στις τοπικές οργανώσεις, στην κεντρική ηγεσία του κόμματος και στους υποψηφίους. Κατηγόρησε στελέχη του AKP για «νόσο της αλαζονείας», ενόσω η κρίση κόστους ζωής πυροδοτεί λαϊκή δυσαρέσκεια.
Φέρεται, δε, να ετοιμάζει ουκ ολίγες υπουργικές «καρατομήσεις». Πολλώ μάλλον μετά και τη χθεσινή δημοσιοποίηση των νέων στοιχείων για τον πληθωρισμό, που σημείωσε ελαφρά αύξηση τον Μάρτιο, στο 68,5% σε ετήσια βάση (από 67,1% τον Φεβρουάριο). Στην πραγματικότητα, εκτιμά η ανεξάρτητη ομάδα οικονομολόγων Enag, «καλπάζει» στο 124,63%.
