Συμφωνία για το εμπάργκο στο ρωσικό πετρέλαιο επιτεύχθηκε τελικά στη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες, καθώς οι ηγέτες κατέληξαν σε πολιτική συμφωνία, αλλά οι λεπτομέρειες και το νομικό κείμενο θα «κλείσουν» οι μόνιμοι αντιπρόσωποι των «27» τις επόμενες μέρες, ενώ σήμερα συνεχίζεται η συζήτηση για την ενέργεια, η οποία ξεκίνησε χθες. Επισιτιστική κρίση και άμυνα είναι δύο ακόμα ζητήματα που θα απασχολήσουν τους ηγέτες της Ε.Ε.
«Συμφωνία για την απαγόρευση εξαγωγής ρωσικού πετρελαίου στην ΕΕ. Αυτό καλύπτει αμέσως περισσότερα από τα 2/3 των εισαγωγών πετρελαίου από τη Ρωσία, κόβοντας μια τεράστια πηγή χρηματοδότησης για την πολεμική της μηχανή. Μέγιστη πίεση στη Ρωσία να τερματίσει τον πόλεμο» σημείωσε τη νύχτα ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ.
Μαζί με τη Γερμανία και την Πολωνία, που αν και χώρες που προμηθεύονται το ρωσικό πετρέλαιο με αγωγούς θα συμμετέχουν από το 2023 και μετά στο ευρωπαΪκό εμπάργκο, αναμένεται να περικοπούν οι εισαγωγές κατά 90%.
Σύμφωνα με τα όσα προβλέπονται στο κείμενο συμπερασμάτων, ο Ούγγρος Πρωθυπουργός Βικτόρ Ορμπάν πείστηκε να συναινέσει στην ομόφωνη συμφωνία με έναν ειδικό «μηχανισμό» έκτακτης ανάγκης για την περίπτωση αιφνίδιας διακοπής της ροής του ρωσικού πετρελαίου. «Η Επιτροπή θα παρακολουθεί και θα υποβάλλει τακτικά εκθέσεις στο Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή των μέτρων αυτών για τη διασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού στην ενιαία αγορά της ΕΕ και την ασφάλεια του εφοδιασμού», αναφέρουν τα συμπεράσματα.
Πιο συγκεκριμένα, στα συμπεράσματα της Συνόδου αναφέρονται τα εξής:
- Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δεσμεύεται να εντείνει τις πιέσεις προς τη Ρωσία και τη Λευκορωσία για να ανακόψει τον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί όλες τις χώρες να ευθυγραμμιστούν με τις κυρώσεις της ΕΕ. Οποιαδήποτε προσπάθεια καταστρατήγησης των κυρώσεων ή ενίσχυσης της Ρωσίας με άλλα μέσα πρέπει να σταματήσει.
- Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφωνεί ότι η έκτη δέσμη κυρώσεων κατά της Ρωσίας θα καλύπτει το αργό πετρέλαιο, καθώς και τα προϊόντα πετρελαίου, που παραδίδονται από τη Ρωσία στα κράτη μέλη, με προσωρινή εξαίρεση για το αργό πετρέλαιο που παραδίδεται με αγωγό.
- Ως εκ τούτου, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί το Συμβούλιο να την οριστικοποιήσει και να την εγκρίνει χωρίς καθυστέρηση, διασφαλίζοντας την εύρυθμη λειτουργία της ενιαίας αγοράς της ΕΕ, τον θεμιτό ανταγωνισμό, την αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών και τους ισότιμους όρους ανταγωνισμού, επίσης όσον αφορά τη σταδιακή εξάλειψη της εξάρτησής μας από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα. Σε περίπτωση αιφνίδιων διακοπών του εφοδιασμού, θα θεσπιστούν μέτρα έκτακτης ανάγκης για να διασφαλιστεί η ασφάλεια του εφοδιασμού. Εν προκειμένω, η Επιτροπή θα παρακολουθεί και θα υποβάλλει τακτικά εκθέσεις στο Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή των μέτρων αυτών για τη διασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού στην ενιαία αγορά της ΕΕ και την ασφάλεια του εφοδιασμού.
- Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα επανέλθει στο θέμα της προσωρινής εξαίρεσης για το αργό πετρέλαιο που παραδίδεται με αγωγούς το συντομότερο δυνατό.
Επίσης, οι «27» συμφώνησαν σε βοήθεια για την Ουκρανία, καταρχάς οικονομική, ύψους 9 δισ. ευρώ.
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να παρέχει στήριξη στην Ουκρανία με σκοπό την αντιμετώπιση των ανθρωπιστικών αναγκών, της ρευστότητας και της ανοικοδόμησης», αναφέρουν τα συμπεράσματα των Ευρωπαίων ηγετών.
Στρατιωτική βοήθεια
Η Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει επίσης προσηλωμένη στο να συνεχίσει να ενισχύει την ικανότητα της Ουκρανίας να υπερασπίζεται την εδαφική της ακεραιότητα και κυριαρχία. Εν προκειμένω, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χαιρετίζει την έκδοση της πρόσφατης απόφασης του Συμβουλίου να αυξήσει τη στρατιωτική στήριξη προς την Ουκρανία στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Διευκόλυνσης για την Ειρήνη.
Οικονομική στήριξη
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χαιρετίζει την έκδοση της απόφασης για την αναστολή των εισαγωγικών δασμών σε όλες τις ουκρανικές εξαγωγές προς την Ευρωπαϊκή Ένωση για ένα έτος.
Πολιτική στήριξη
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σημειώνει την προετοιμασία των γνωμοδοτήσεων της Επιτροπής σχετικά με την αίτηση προσχώρησης στην ΕΕ της Ουκρανίας, καθώς και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας και της Γεωργίας, και θα επανέλθει στο θέμα αυτό κατά τη σύνοδό του τον Ιούνιο.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της θα εντείνουν τις προσπάθειές τους να προσεγγίσουν τρίτες χώρες προκειμένου να υποστηρίξουν την Ουκρανία σε όλες αυτές τις διαστάσεις, να αντιμετωπίσουν την ψευδή ρωσική αφήγηση και τη χειραγώγηση των πληροφοριών και να αποτρέψουν την παράκαμψη και την καταστρατήγηση των κυρώσεων.
Επιπτώσεις στις γειτονικές χώρες
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις επιπτώσεις του πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας στις γειτονικές χώρες και τα Δυτικά Βαλκάνια. Τονίζει την ανάγκη να παρασχεθεί κάθε σχετική στήριξη στη Δημοκρατία της Μολδαβίας καθώς αντιμετωπίζει τις αλληλένδετες ενεργειακές και οικονομικές κρίσεις, καθώς και τη μεταναστευτική πίεση που προκύπτει από τον πόλεμο. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναλαμβάνει την έκκλησή του για τερματισμό της καταστολής στη Λευκορωσία και υπενθυμίζει το δημοκρατικό δικαίωμα του λαού της Λευκορωσίας σε νέες, ελεύθερες και δίκαιες εκλογές.
Επίσης, οι ηγέτες καταδίκασαν αποφασιστικά τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και κάλεσαν τη Ρωσία να σταματήσει αμέσως τις αδιάκριτες επιθέσεις της κατά αμάχων και πολιτικών υποδομών και να αποσύρει αμέσως και άνευ όρων όλα τα στρατεύματα και τον στρατιωτικό εξοπλισμό της από ολόκληρο το έδαφος της Ουκρανίας εντός των διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων της. «Οι φρικαλεότητες που διαπράττουν οι ρωσικές δυνάμεις και τα δεινά και η καταστροφή που προκαλούνται είναι ανείπωτα.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί τη Ρωσία να επιτρέψει την άμεση ανθρωπιστική πρόσβαση και την ασφαλή διέλευση όλων των ενδιαφερόμενων πολιτών. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αναμένει να τηρηθεί πλήρως το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης της Γενεύης σχετικά με τη μεταχείριση των αιχμαλώτων πολέμου. Καλεί επίσης τη Ρωσία να επιτρέψει αμέσως την ασφαλή επιστροφή των ουκρανών ατόμων που απομακρύνθηκαν με τη βία στη Ρωσία».
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χαιρέτισε το θάρρος και την αποφασιστικότητα του ουκρανικού λαού και της ηγεσίας του στον αγώνα τους για την υπεράσπιση της κυριαρχίας, της εδαφικής ακεραιότητας και της ελευθερίας της χώρας τους. «Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι αμετακίνητη στη δέσμευσή της να βοηθήσει την Ουκρανία να ασκήσει το εγγενές δικαίωμά της στην αυτοάμυνα κατά της ρωσικής επίθεσης και να οικοδομήσει ένα ειρηνικό, δημοκρατικό και ευημερούν μέλλον. Στο πλαίσιο αυτό, θα συνεχίσει να συνεργάζεται στενά με τους διεθνείς εταίρους», αναφέρεται στα συμπεράσματα.
Σημαντική είναι η παράγραφος για την απόδοση Δικαιοσύνης για τον πόλεμο: το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαινεί όλους όσοι συμβάλλουν στη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων και στη διερεύνηση εγκλημάτων πολέμου και άλλων σοβαρότατων εγκλημάτων και υποστηρίζει το εντατικό έργο του Εισαγγελέα του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου στο πλαίσιο αυτό. Χαιρετίζει επίσης το έργο που επιτελεί ο Γενικός Εισαγγελέας της Ουκρανίας με την οικονομική υποστήριξη και την υποστήριξη για την ανάπτυξη ικανοτήτων από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της. Χαιρετίζει τη σύσταση κοινής ομάδας έρευνας που συντονίζεται από την Eurojust, της οποίας ο ρόλος έχει ενισχυθεί, καθώς και τη συνεχιζόμενη επιχειρησιακή υποστήριξη που παρέχει η Europol. Η Ρωσία, η Λευκορωσία και όλοι οι υπεύθυνοι θα λογοδοτήσουν για τις πράξεις τους σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
