Ο Μπορέλ πάει Ουκρανία, Ουάσιγκτον καλεί Ευρώπη

Διήμερη επίσκεψη στην Ουκρανία ξεκινά ο Ύπατος Εκπρόσωπος της Ε.Ε. για την Εξωτερική Πολιτική, Ζοζέπ Μπορέλ, εν όψει της σημαντικής συνάντησης μεταξύ Αμερικανών και Ρώσων αξιωματούχων στη Γενεύη την επόμενη εβδομάδα. Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) ήταν πρόθυμη να τονίσει τη σημασία του γεγονότος ότι η Ουκρανία είναι η πρώτη επίσκεψη του Μπορέλ στο εξωτερικό το 2022. Αλλά η Ευρώπη έχει βρεθεί στο περιθώριο μιας διπλωματικής διελκυστίνδας που διεξάγεται όλο και περισσότερο από την Ουάσιγκτον και τη Μόσχα.

Ο Μπορέλ θα επισκεφθεί το ανατολικό μέτωπο -όπου αυτονομιστές που υποστηρίζονται από τη Ρωσία πολεμούν τις ουκρανικές κυβερνητικές δυνάμεις, σε έναν πόλεμο που έχει στοιχίσει τη ζωή σε περισσότερους από 13.000 ανθρώπους από το 2014- σηματοδοτώντας την πρώτη επίσκεψη ενός ύπατου εκπροσώπου της Ε.Ε. στη ζώνη των συγκρούσεων. Στη συνέχεια θα μεταβεί στο Κίεβο για να συναντηθεί με κυβερνητικούς αξιωματούχους.

Ουάσιγκτον καλεί Ευρώπη

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Άντονι Μπλίνκεν πραγματοποίησε τη Δευτέρα τηλεφωνική επικοινωνία με τους υπουργούς Εξωτερικών των λεγόμενων «Εννέα του Βουκουρεστίου». Η ομάδα αυτή περιλαμβάνει τα ανατολικότερα μέλη του ΝΑΤΟ και είναι όλα μέλη της ΕΕ -Βουλγαρία, Τσεχία, Εσθονία, Πολωνία, Ρουμανία, Λετονία, Λιθουανία, Σλοβακία και Ουγγαρία- η τελευταία ένδειξη προσέγγισης από την κυβέρνηση Μπάιντεν.

Ο Μπορέλ επισκέπτεται την Ουκρανία πριν από μια σημαντική εβδομάδα διπλωματικής δραστηριότητας μεταξύ της Ρωσίας και της Δύσης, με επικεφαλής τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ρώσοι και Αμερικανοί αξιωματούχοι πρόκειται να συναντηθούν στη Γενεύη στις 9 και 10 Ιανουαρίου, με επικεφαλής την αναπληρώτρια υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Γουέντι Σέρμαν, και τον Ρώσο αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών, Σεργκέι Ριαμπκόφ.

Θα ακολουθήσει συνεδρίαση του Συμβουλίου ΝΑΤΟ-Ρωσίας στις 12 Ιανουαρίου, ενώ αργότερα μέσα στην εβδομάδα θα ακολουθήσει συνεδρίαση του ΟΑΣΕ.

Τα ρωσικά αιτήματα πυροδοτούν συζήτηση στο ΝΑΤΟ

Ο κατάλογος αιτημάτων της Ρωσίας που παρουσιάστηκε τον Δεκέμβριο -συμπεριλαμβανομένου του αιτήματος να ακυρώσει το ΝΑΤΟ ουσιαστικά μια υπόσχεση του 2008 ότι η συμμαχία θα επεκταθεί- μπορεί ειρωνικά να ενθάρρυνε περισσότερες χώρες να εξετάσουν το ενδεχόμενο ένταξης στο ΝΑΤΟ. Στην παραδοσιακή του ομιλία την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, ο Φινλανδός πρόεδρος Σαούλι Νιινίστο, δήλωσε ότι η χώρα του θα υποβάλει αίτηση για ένταξη «εάν το αποφασίσουμε εμείς οι ίδιοι».

Η Φινλανδία, η οποία μοιράζεται σύνορα 1.300 χιλιομέτρων με τη Ρωσία, είναι μία από τις έξι χώρες της Ε.Ε. που δεν είναι μέλη του ΝΑΤΟ. Και ενώ οι απειλές της Ρωσίας έχουν αναζωπυρώσει μια συζήτηση στο εσωτερικό της χώρας σχετικά με τα οφέλη της ένταξης στη συμμαχία, οι πιο πρόσφατες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι δεν υπάρχει ακόμη πλειοψηφία υπέρ αυτού.

Η στάση της Φινλανδίας σχετικά με την επικείμενη δήλωση Ε.Ε.-ΝΑΤΟ που συζητείται επί του παρόντος από τους Ευρωπαίους διπλωμάτες χρειάζεται χρόνο. Η Γαλλία έχει θέσει την άμυνα της Ε.Ε. στο επίκεντρο των προτεραιοτήτων της για την εξάμηνη θητεία της στο τιμόνι του Συμβουλίου της προεδρίας της Ε.Ε., η οποία ξεκίνησε αυτή την εβδομάδα. 

Είναι ενδεικτικό ότι ο Νιινίστο έκανε αναφορά στις αμυντικές δυνατότητες της Ε.Ε. στην πρωτοχρονιάτικη ομιλία του, λέγοντας ότι η Ε.Ε. «δεν πρέπει να αρκεστεί απλώς στον ρόλο του τεχνικού συντονιστή ή στις κυρώσεις» απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα. «Η κυριαρχία αρκετών κρατών-μελών, επίσης της Σουηδίας και της Φινλανδίας, έχει αμφισβητηθεί από το εξωτερικό της Ένωσης. Αυτό καθιστά την Ε.Ε. εμπλεκόμενο μέρος», δήλωσε.