Σκληρές ερωτήσεις για τις παρεμβάσεις στην δικαιοσύνη δέχθηκε ο εκπρόσωπος της κυβέρνησης της Ουγγαρίας από τα μέλη του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που εξετάζουν τις καταγγελίες για παραβίαση των κανόνων του κράτους δικαίου στη χώρα. Οι παραβιάσεις αυτές περιλαμβάνουν την προσπάθεια αποπομπής δικαστή που ασκεί κριτική στην κυβέρνηση, παρεμβάσεις στο έργο των δικαστών και κριτική στο δικαστικό σύστημα.
Η Ουγγαρία βρίσκεται υπόλογη εδώ και πολλά χρόνια για προσπάθεια να υποβαθμίσει την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και για σταδιακή υποχώρηση του κράτους δικαίου, ενώ ενώ δεν είναι η πρώτη φορά που εγκαλείται από το Δικαστήριο της Ε.Ε., στο οποίο έχει προσφύγει ξανά η Κομισιόν για θέματα που σχετίζονται με τον σεβασμό των δικαιωμάτων των προσφύγων, ενώ το Ευρωκοινοβούλιο έχει περάσει ψήφισμα εις βάρος της Βουδαπέστης για έναρξη της διαδικασίας επιβολής ποινών για θέματα που σχετίζονται με το κράτος δικαίου και τις ελευθερίες. Η εφαρμογή του ψηφίσματος έχει παγώσει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, καθώς πολλές χώρες αποφεύγουν να καταδικάσουν ξεκάθαρη την καταφανή παραβίαση από την κυβέρνηση Όρμπαν των αρχών και αξιών της Ε.Ε.
Το δικαστήριο της Ε.Ε. καλείται να λάβει μια απόφαση για το θέμα του σεβασμού της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης στην Ουγγαρία, έπειτα από προσφυγή Σουηδού πολίτη ο οποίος καταδικάστηκε από ουγγρικό δικαστήριο για οπλοχρησία και οπλοκατοχή. Ο Σουηδός πολίτης προσέφυγε με την αιτιολογία ότι δεν του εξασφάλισαν το αυτονόητο δικαίωμα σε δίκαιη δίκη, καθώς δεν του επέτρεψαν την πρόσβαση σε διερμηνεία.
Η υπόθεση έλαβε μεγάλη δημοσιότητα διότι ο πρόεδρος του δικαστηρίου στη Βουδαπέστη, Τσάμπα Βασβάρι, υπέβαλε την προσφυγή του Σουηδού πολίτη στο δικαστήριο της Ε.Ε., εκφράζοντας παράλληλα και ερωτήματα σχετικά με την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης στη χώρα του.
Ο Βασβάρι ρωτούσε αν επιτρέπεται ο πρόεδρος του Δικαστικού Συμβουλίου της χώρας -και στενός σύμμαχος του πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν- μπορεί να αποκτήσει αυξημένες εξουσίες επί των δικαστηρίων και αν το γεγονός ότι οι δικαστές έχουν πολύ χαμηλούς μισθούς τους καθιστά ευάλωτους στην προσπάθεια πολιτικής επιρροής επί των αποφάσεων που εκδίδουν.
Το Ανώτατο Δικαστήριο της Ουγγαρίας εξέδωσε απόφαση ότι η προσφυγή του Βασβάρι στο Δικαστήριο της Ε.Ε. δεν ήταν σύννομη και του υπέβαλε κυρώσεις. Παρά το γεγονός ότι οι κυρώσεις δεν έχουν εφαρμοστεί ποτέ, ασκήθηκε κριτική στην απόφαση, καθώς θα απέτρεπε άλλους δικαστές από το να αντιδράσουν ή να μιλήσουν σε ανάλογες περιπτώσεις.
Ο εκπρόσωπος της ουγγρικής κυβέρνησης, Μίκλος Φέχερ, υποστήριξε ότι το δικαστήριο δεν είναι αρμόδιο να εξετάσει την υπόθεση γιατί οι καταγγελλίες και τα ερωτήματα του δικαστή Βασβάρι δεν σχετίζονται με την καταδίκη του Σουηδού πολίτη, και ισχυριζόμενος ότι «το περιεχόμενό τους είναι υποθετικό».
Ωστόσο, στο δικαστήριο κατέθεσαν εκπρόσωποι της Ολλανδίας και της Σουηδίας, που έθεσαν το ζήτημα της ελευθερίας και ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης στην Ουγγαρία.
Ο Ολλανδός εκπρόσωπος της ολλανδικής κυβέρνησης υποστήριξε ότι πρέπει να διασφαλιστεί ότι θα σταματήσουν οι παρεμβάσεις στο έργο της δικαιοσύνης.
Ωστόσο το δικαστήριο της Ε.Ε. δεν είναι σαφές αν εκτός από την υπόθεση του Σουηδού πολίτη θα εξετάσει τα ερωτήματα του Βασβάρι. Αν το αποφασίσει, τότε οι δικαστές θα πρέπει να ασχοληθούν με πολύ ευαίσθητα νομικά ζητήματα, παρόμοια με υπόθεση που αφορά την Πολωνία και η οποία θα εξεταστεί εντός του έτους. Το ζήτημα του κράτους δικαίου στην Ουγγαρία και την Πολωνία ήταν η αιτία που καθυστέρησε η υιοθέτηση του Ταμείου Ανάκαμψης της Ε.Ε. καθώς είχε συνθεθεί με την εκταμίευση των πόρων.
Η νομική εκπρόσωπος της Σουηδίας κάλεσε το δικαστήριο να μην απορρίψει τα ερωτήματα του δικαστή, υποστηρίζοντας ότι «είναι σχετικές με την υπόθεση και πρέπει να εξεταστούν».
Πάντως η Ουγγαρία φαίνεται ότι έχει τη στήριξη της Κομισιόν, ο νομικός εκπρόσωπος των οποίων χαρακτήρισε τα ερωτήματα περί ανεξαρτησία των δικαστών «μη αναγκαία για την επίλυση της υπόθεσης». Ωστόσο, πρόσθεσε πως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή «συνεχίζει να παρακολουθεί την κατάσταση στην Ουγγαρία και την ανεξαρτησία των δικαστηρίων».
Ο Δικαστήριο της Ε.Ε. θα δώσει μια πρώτη εικόνα για την απόφασή του στις 13 Απριλίου, μετά την εισήγηση του γενικού εισαγγελέα, η οποία αν και δεν είναι δεσμευτική, συνήθως δείχνει προς τα πού θα κατευθυνθεί το δικαστήριο.
