Η επιχείρηση «Ειρήνη» στη Λιβύη βουλιάζει, ενώ η Ε.Ε. «πετάει αετό»

Οι εξελίξεις στην Λιβύη και το στάτους της πολυδιαφημισμένης ευρωπαϊκής επιχείρησης για το εμπάργκο όπλων προς τη χώρα βρέθηκαν στο επίκεντρο της άτυπης συνόδου των υπουργών Άμυνας της Ε.Ε..

Μετά το πέρας της συνάντησης ο Επίτροπος Εξωτερικών Υποθέσεων της Ε.Ε. μίλησε για την επιχείρηση «Irini», όμως έμεινε σε γενικότητες, παρέπεμψε στον ΟΗΕ και απέφυγε να πάρει ξεκάθαρη θέση για το επεισόδιο μεταξύ ελληνικής και τουρκικής φρεγάτας, την περασμένη εβδομάδα.

Ο Ζοζέπ Μπορέλ εξήγησε ότι «η Ε.Ε. ακολουθεί τους κανόνες που έχει θέσει ο ΟΗΕ όταν αποφάσισε το εμπάργκο όπλων. Δηλαδή καλεί τα πλοία να απαντήσουν και να δηλώσουν το φορτίο και το δρομολόγιο τους. Εάν δεν υπάρξει απάντηση τότε παρεμβαίνουν. Εάν υπάρξει απάντηση τότε μεταφέρουν τις πληροφορίες πίσω στον ΟΗΕ, χωρίς άλλη παρέμβαση».

«Στο περιστατικό που έγινε την περασμένη εβδομάδα», είπε, «η φρεγάτα της επιχείρησης κάλεσε το εμπορικό πλοίο με σημαία Ταζμανίας να απαντήσει. Το εμπορικό μεν δεν απάντησε, αλλά απάντησαν για λογαριασμό του οι τουρκικές φρεγάτες που το συνόδευαν, με την Αγκυρα να αναφέρει ότι έχει ναυλώσει η ίδια το πλοίο το οποίο – κατά δήλωσή της- μετέφερε, συνοδεία των πολεμικών της, ιατρικό υλικό στη Λιβύη. Οι εξηγήσεις αυτές μεταβιβάστηκαν αρμοδίως και η ελληνική φρεγάτα αποχώρησε από το σημείο».

Στήριξη στην «Ειρήνη» αλλά…

Παρά την κριτική και τα σημαντικά λάθη, ο εκπρόσωπος της Ε.Ε., Πέτερ Στάνο υποστήριξε ότι η επιχείρηση «Ειρήνη» είναι μέχρι στιγμής αποτελεσματική.

Μιλώντας στο euractiv, ανέφερε ότι μέχρι στιγμής έχουν υπάρξει περισσότερες από 75 περιπτώσεις όπου η «Ειρήνη» σταμάτησε πλοία στο πλαίσιο του εμπάργκο όπλων.

Ο Στάνο, ακόμη, υποστήριξε ότι σε άλλες περιπτώσεις, η επιχείρηση «Ειρήνη» συγκέντρωσε σημαντικά στοιχεία για άλλες υποθέσεις, όπως η προσπάθεια πλοίων να σπάσουν το εμπάργκο μεταφοράς πετρελαίου.

Στην πράξη, πάντως, η επιχείρηση είναι μάλλον αναποτελεσματική, καθώς στα ανοιχτά της Λιβύης πλέει μόνο μία ελληνική φρεγάτα και οι υποσχέσεις Γερμανών και Γάλλων για ναυτική στήριξη έχουν μείνει στα χαρτιά.

Το NATO και οι οριακές ισορροπίες με την Άγκυρα

Ο Ζοζέπ Μπορέλ επισήμανε ότι το ζήτημα της Λιβύης θα είναι στο επίκεντρο της ατζέντας στην αυριανή συνάντηση των υπουργών Άμυνας του ΝΑΤΟ, τη στιγμή που Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αφήνουν να εννοηθεί ότι η Ε.Ε.  μπορεί να τοποθετηθεί ζητώντας τη συμμετοχή του ΝΑΤΟ στην επιχείρηση επιβολής του εμπάργκο όπλων με τη ονομασία «Ειρήνη».

Ο Επίτροπος Εξωτερικών Υποθέσεων, στη σημερινή του ενημέρωση, μίλησε μόνο για «συνεργασία» και όχι για ενεργό συμμετοχή της Συμμαχίας, όμως, όπως μεταδίδει το euractiv, Ευρωπαίος αξιωματούχος είχε πει την Παρασκευή ότι η Ε.Ε. έχει έρθει σε επαφή με το ΝΑΤΟ για να διερευνήσει «ποιές διευθετήσεις πρέπει να γίνουν» με την αντίστοιχη επιχείρηση της Συμμαχίας στην ανατολική Μεσόγειο που έχει την ονομασία «Φύλακας της Θάλλασας» (Sea Guardian).

Σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο, στο πλαίσιο αυτής της επιχείρησης το ΝΑΤΟ έχει διαθέσει δυο πλοία να περιπολούν στη Μεσόγειο για να καταγράφουν τις διελεύσεις, να αποτρέπουν τρομοκρατικές ενέργειες και να προβάλουν την εικόνα της «σταθερότητας» στην περιοχή. «Η Συμμαχία συζητά πώς μπορεί να στηριχθεί η νέα επιχείρηση της Ε.Ε., “Ειρήνη”», είπε αξιωματούχος του ΝΑΤΟ, «καθώς είναι σημαντικό να εφαρμοστεί πλήρως το εμπάργκο όπλων που έχει αποφασίσει ο ΟΗΕ».

Το παράδοξο, φυσικά, έγκειται στον ρόλο της Τουρκίας. Η χώρα είναι μέλος του NATO, όμως λόγω της συμμαχίας της με την κυβέρνηση Σαράτζ, η Άγκυρα, υποστηρίζει θερμά και την αποστολή οπλισμού και στρατιωτών προς την κυβέρνηση της Τρίπολης.

Αυτό αποτελεί και ένα σημαντικό πρόβλημα για το NATO, το οποίο, εφόσον συμμετέχει στην επιχείρηση «Ειρήνη», θα πρέπει να παρακολουθεί πλοία μιας χώρας-μέλους. 

Κι εκτός αυτού, για να αλλάξει ο στόχος της νατοϊκής αποστολής και να στηριχθεί από τη Συμμαχία η επιχείρηση Ειρήνη, χρειάζεται η έγκριση και των 30 χωρών-μελών, πράγμα που σημαίνει ότι η Αγκυρα είναι πολύ πιθανό να θέσει βέτο.

Η Άγκυρα έχει ήδη αντιδράσει αρνητικά στην συγκεκριμένη επιχείρηση, την οποία χαρακτηρίζει προκατειλημμένη, αφού δεν υπάρχει αντίστοιχη εντολή για εφαρμογή του εμπάργκο στα νότια σύνορα της Λιβύης, από όπου πιστεύεται ότι ενισχύονται οι άνδρες του στρατηγού Χάφταρ με όπλα και μισθοφόρους.

Ενίσχυση ζήτησε ο Στεφανής

Την ίδια στιγμή, ο Έλληνας υπουργός Άμυνας, ζήτησε ενίσχυση με ναυτικά μέσα στης ευρωπαϊκής επιχείρησης, καθώς, το μοναδικό πλοίο που πλέι στα λιβυκά ύδατα είναι η ελληνική φρεγάτα «Σπέτσαι».

Ο Αλκιβιάδης Στεφανής, στην παρέμβασή του, επέκρινε τον τουρκικό παρεμβατισμό στη Λιβύη, ενώ αναφέρθηκε στην ανάγκη επίδειξης αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών – μελών της Ε.Ε., ως ουσιώδους παράγοντα για τη διατήρηση της ανθεκτικότητας που πρέπει να επιδείξει η Ένωση, απέναντι στις πολλαπλές προκλήσεις που αντιμετωπίζει, κάνοντας ιδιαίτερη μνεία στην υποκινηθείσα από την Τουρκία, μαζική και οργανωμένη μετακίνηση μεταναστών στα σύνορα του Έβρου, καθώς και την ενορχηστρωμένη εκστρατεία παραπληροφόρησης που την υποστήριζε.