Την ώρα που οι εθνικιστικές εντάσεις αλλά και οι γεωπολιτικές κόντρες και τα «πλασαρίσματα» μεταξύ των ισχυρών παικτών αναζωπυρώνονται (και) στα Βαλκάνια, η χθεσινή επίσκεψη του Βλαντίμιρ Πούτιν στο… μονίμως αμφιταλαντευόμενο μεταξύ Ανατολής και Δύσης Βελιγράδι αποκτά εκ των πραγμάτων διαστάσεις που ξεπερνούν ένα τυπικό διπλωματικό ταξίδι.
Κάτι που φάνηκε άλλωστε και από την υποδοχή… ροκ σταρ που επιφύλαξαν στον Ρώσο ηγέτη δεκάδες χιλιάδες Σέρβοι πολίτες, από την ώρα που πάτησε το πόδι του στη σερβική πρωτεύουσα και ιδιαίτερα το απόγευμα, όταν επισκέφτηκε εν μέσω κωδωνοκρουσιών έναν ορθόδοξο ναό.
Πολλοί Σέρβοι, μάλιστα, ταξίδεψαν με λεωφορεία, τρένα και Ι.Χ. στο Βελιγράδι ειδικά για να δουν και να χειροκροτήσουν από μακριά τον Ρώσο πρόεδρο – περιλαμβανομένων και αρκετών από το Κόσοβο και τη Βοσνία, όπου για ευνόητους λόγους ο Πούτιν αντιμετωπίζεται περίπου ως από μηχανής… σωτήρας!
Από την αρχή ώς το τέλος, το πρόγραμμα της επίσκεψης (όπως οργανώθηκε από το κυβερνών κόμμα και προσωπικά από το Σέρβο πρόεδρο Αλεξάνταρ Βούτσιτς) ήταν σχεδιασμένο για να τονίσει την ιστορική και θρησκευτική σχέση και συγγένεια αλλά και το κοινό μέλλον των δύο λαών.
Ετσι, προτού καν προσγειωθεί το προεδρικό αεροσκάφος, με το που μπήκε στον σερβικό εναέριο χώρο, έσπευσαν να το συνοδεύσουν τιμητικά ένα σμήνος από ρωσικά μαχητικά Mig-29, που πρόσφατα χάρισε η Μόσχα στο Βελιγράδι – ένα δώρο που πιθανότατα αποτελεί αντίδωρο για τη δέσμευση της Σερβίας να μην προσπαθήσει να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ, όπως η… οσονούπω Βόρεια Μακεδονία.
Στη συνέχεια, οι δύο πρόεδροι κατέθεσαν στεφάνι στο μνημείο των Σοβιετικών στρατιωτών που σκοτώθηκαν το 1944 κατά την επιχείρηση απελευθέρωσης του Βελιγραδίου από τους Γερμανούς. Και το απόγευμα, μετά από έναν πρώτο γύρο κατ’ ιδίαν συνομιλιών, ακολούθησε η επίσκεψη στον Αγιο Σάββα, για τις απαραίτητες κατανυκτικές, ορθόδοξες φωτογραφίες και σταυροκοπήματα…
Το πραγματικό ενδιαφέρον
Το «ζουμί» της επίσκεψης, φυσικά, βρίσκεται στον οικονομικό και ιδιαίτερα στον ενεργειακό τομέα. Οπως ανακοινώθηκε, κατά την επίσκεψη Πούτιν στο Βελιγράδι θα υπογραφούν συνολικά 21 συμφωνίες που αφορούν τους τομείς ενέργειας, υποδομών, εμπορίου, νέων τεχνολογιών, πολιτισμού και τουρισμού.
Από αυτές, αναμφισβήτητα η σημαντικότερη είναι η διασύνδεση της Σερβίας στον αγωγό Turkish Stream που, όπως είπε ο Πούτιν σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Politica, θα μεταφέρει το φυσικό αέριο «μέσω Βουλγαρίας – Σερβίας – Ουγγαρίας σε διαμετακομιστικό κέντρο της Αυστρίας, και από εκεί στην Κεντρική Ευρώπη».
Με άλλα λόγια, ο Πούτιν –που πρωτίστως αγωνιά για τη συνεχή επέκταση των Δυτικών, και ιδίως του ΝΑΤΟ, στη ρωσική περιφέρεια και τις παραδοσιακές σφαίρες επιρροής στα Βαλκάνια και την ανατολική Ευρώπη– επιχειρεί τη σύσφιγξη των σχέσεων μέσω του νέου δικτύου αγωγών, που άλλωστε έχει σχεδιαστεί ακριβώς για να παρακάμπτει την ώς τώρα βασική «μεσάζοντα», την Ουκρανία…
To γκάζι δεν είναι η μόνη μεγάλη δουλειά που υπόσχεται ο Πούτιν στους «αδελφούς» Σέρβους. Η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη συμμετοχή της στον εκσυγχρονισμό του σιδηροδρομικού δικτύου της Σερβίας, ενώ ήδη από χθες συμφώνησε να προσφέρει στη Σερβία προνομιακό καθεστώς για την εξαγωγή αγροτικών προϊόντων που θα αφορά και τις χώρες της Ευρασιατικής Ενωσης (Ρωσία, Λευκορωσία, Καζαχστάν, Αρμενία και Κιργιστάν), στην οποία από χθες εντάχθηκε επισήμως και το Βελιγράδι.
Είπαμε όμως, ο μεγάλος πονοκέφαλος του «τσάρου» και ο πραγματικός λόγος του ανανεωμένου… φλερτ του με τα Βαλκάνια είναι η σταδιακή «περικύκλωση» της Ρωσίας από χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ.
Στη συνέντευξή του στην Politica, ο Πούτιν επανέλαβε ότι δεν έχει αντίρρηση για την ενταξιακή πορεία της Σερβίας προς την Ευρωπαϊκή Ενωση, αλλά κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι ασκούν πιέσεις προς τη Σερβία και άλλες βαλκανικές χώρες (όπως η Β. Μακεδονία) για να ενταχθούν στο Βορειοατλαντικό Σύμφωνο, με σκοπό «την ενδυνάμωση της κυριαρχίας τους στην περιοχή» – πιέσεις που εύλογα χαρακτήρισε «αποσταθεροποιητικό παράγοντα» για τα Βαλκάνια.
Ειδικά για τους Αλβανόφωνους κυβερνώντες το Κοσσυφοπεδίο, ο Πούτιν είπε χθες ότι «δυστυχώς, το τελευταίο διάστημα πήραν μια σειρά προκλητικές πρωτοβουλίες, που όξυναν σοβαρά την κατάσταση. Πρωτίστως έχω υπόψη μου την ανακοίνωση για τη δημιουργία του λεγόμενου στρατού του Κοσσυφοπεδίου», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Ρώσος πρόεδρος, συμπληρώνοντας ότι η απόφαση αυτή παραβιάζει την απόφαση 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ…
«Γνωρίζουμε ότι η Ε.Ε. διαμεσολαβεί στην επίλυση σειράς ζητημάτων. Αλλά δυστυχώς ελάχιστα υλοποιούνται. Για παράδειγμα, πρέπει να δημιουργηθούν σερβικοί δήμοι στο Κοσσυφοπέδιο, αλλά δεν δημιουργείται τίποτα. Προβλέπεται ακόμη η παρουσία Σέρβων αστυνομικών όπως και συνοριακών φρουρών στην επικράτεια του Κοσσυφοπεδίου. Πού είναι όλα αυτά; Τίποτα απ’ όλα αυτά δεν υπάρχει»…
