Μια συμφωνία με πολλές «γκρίζες ζώνες»

Πολλά είναι τα ερωτήματα που γεννιούνται όσο γίνονται γνωστά τα συμφωνηθέντα για το μεταναστευτικό στις Βρυξέλλες, που για μία ακόμη φορά φαίνεται να αποτυγχάνει να δώσει μια πραγματική λύση στο πρόβλημα. Το αποτέλεσμα της πολύωρης και γεμάτη συγκρούσεις συνόδου είναι γεμάτο αστερίσκους και θολά σημεία, καθώς ό,τι αποφασίστηκε θα γίνει σε «εθελοντική βάση».

Η διατύπωση της συμφωνίας είναι τέτοια ώστε να επιτρέψει σε όλους τους Ευρωπαίους ηγέτες να επιστρέψουν στις χώρες παρουσιάζοντας μια μικρή νίκη. Αναδείχθηκαν για μία ακόμη φορά οι διαιρέσεις εντός της Ένωσης στο μεταναστευτικό, μεταξύ αυτών που επιθυμούν περισσότερη αλληλεγγύη και συνεργασία και των άλλων που αρνούνται να αναλάβουν έστω και μικρό μέρος του βάρους.

Άλλωστε, οι περισσότερες χώρες της Κεντρική Ευρώπης απορρίπτουν κάθε ενδεχόμενο για επανεγκατάσταση περίπου 160.000 προσφύγων που περιμένουν στα κέντρα φιλοξενίας Ελλάδας και Ιταλίας.

Η Ιταλία

Από την άλλη πλευρά είναι η Ιταλία, που ναι μεν απέσυρε το βέτο, αλλά απόλυτα ικανοποιημένη δεν είναι.

Ο υπουργός Εσωτερικών, Ματέο Σαλβίνι, που έχει πρωτοστατήσει στην αντιμεταναστευτική πολιτική της χώρας του, κερδίζοντας με την ακροδεξιά ρητορική του και τις εκλογές, δήλωσε ότι θα ήθελε να δει χειροπιαστές δεσμεύσεις από την πλευρά της Ε.Ε. για το μεταναστευτικό μετά τη συμφωνία, κυρίως για την ενίσχυση των εξωτερικών της συνόρων και την αναζήτηση νέων κέντρων υποδοχής προσφύγων και μεταναστών.

Μέχρι και την τελευταία στιγμή ο Σαλβίνι, είτε μέσω Twitter και του hashtag #stopinvasione τόνιζε ότι τα ιταλικά λιμάνια είναι κλειστά για τους μετανάστες.

Ο πρωθυπουργός Κόντε δήλωσε ικανοποιημένος, γιατί πια η Ιταλία δεν είναι μόνη της, ούτε είναι υποχρεωμένη να φτιάξει «κλειστά κέντρα», όπως συμφωνήθηκε στη σύνοδο, ωστόσο, όπως εκτιμούν τα ιταλικά ΜΜΕ, η δήλωση αυτή δεν είναι τίποτα άλλο παρά μια μπλόφα.

Σύμφωνα με τη Repubblica, αφού η Ιταλία θα είναι υποχρεωμένη να ετοιμάσει τέτοια «κέντρα», θα πρέπει να συνεχίσει να ταυτοποιεί όσους φθάνουν στις ακτές της και μπορεί να τους στέλνει σε άλλες χώρες που «εθελοντικά» θα τους δεχθούν. Οι υπόλοιποι, όπως γίνεται σήμερα, θα πρέπει να φιλοξενούνται εκεί μέχρι την απέλασή τους.

Στην ουσία, η συμφωνία δεν φέρνει κάποια σημαντική αλλαγή σε σχέση με την παρούσα κατάσταση, τουλάχιστον μέχρι την αναθεώρηση του Δουβλίνου, για την οποία οι ηγέτες πάλι αόριστα δεσμεύτηκαν να διαπραγματευτούν «το συντομότερο δυνατόν».

Η Μέρκελ

Η Άνγκελα Μέρκελ την Κυριακή το απόγευμα στην κοινή συνεδρίαση Χριστιανοδημοκρατών-Χριστιανοκοινωνιστών θα αναμετρηθεί ξανά με την κρίση που σοβεί στην κυβέρνησή της με αφορμή το μεταναστευτικό.

«Είμαι αισιόδοξη μετά τη σημερινή ημέρα όσον αφορά το γεγονός ότι μπορούμε τώρα να συνεχίσουμε να εργαζόμαστε, μολονότι μας απομένουν πολλά να κάνουμε για να γεφυρώσουμε τις διαφορετικές απόψεις», δήλωσε η καγκελάριος της Γερμανίας μετά την επίτευξη της συμφωνίας.

Ο Ευρωπαίος επίτροπος για τον Προϋπολογισμό, Γκίντερ Έτινγκερ, μέλος των Χριστιανοδημοκρατών, δήλωσε ότι πια υπάρχουν πολλοί και καλοί λόγοι οι Χριστιανοκοινωνιστές να «αναγνωρίσουν ότι κάναμε ένα μεγάλο βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση».

Τι φέρνει η συμφωνία

Με λίγα λόγια, για να έχουμε μια πιο σαφή εικόνα, συμφωνήθηκαν τα εξής:

• Ενίσχυση των εξωτερικών συνόρων και αύξηση της χρηματοδότησης προς την Τουρκία και τις χώρες της Βόρειας Αφρικής.

• Διερεύνηση της πιθανότητας να δημιουργηθούν «κέντρα αποβίβασης» εκτός της Ε.Ε. για τους μετανάστες που διασώζονται στη θάλασσα, τα οποία «θα δώσουν τέλος στο οικονομικό μοντέλο των παράνομων διακινητών». Ωστόσο, οι αφρικανικές χώρες απορρίπτουν την ιδέα να φιλοξενήσουν τέτοιου είδους χώρους.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Μαρόκου Νάσερ Μπουρίτα γνωστοποίησε ήδη από την Πέμπτη ότι η χώρα του απορρίπτει την ιδέα της δημιουργίας τέτοιων κέντρων υποδοχής εκτός της Ε.Ε. Ο Αλβανός πρόεδρος δήλωσε επίσης κατηγορηματικά αντίθετος.

• Εσωτερικά μέτρα ώστε να εμποδίσουν τη μετακίνηση μεταναστών και προσφύγων εντός των συνόρων της Ε.Ε., χωρίς ωστόσο να εμποδιστεί η συμφωνία Σένγκεν και να μη θιγούν τα δικαιώματα ασύλου.

• Αύξηση των επενδύσεων στην Αφρική, ώστε οι χώρες της να αποκτήσουν «ουσιαστική οικονομική μεταμόρφωση», η οποία θα επιτρέπει στους πολίτες τους να παραμένουν στις πατρίδες τους

• Περισσότερη προσπάθεια για αναμόρφωση της πολιτικής ασύλου της Ε.Ε., με αλλαγές στον κανονισμό του Δουβλίνου, σύμφωνα με τον οποίο οι πρόσφυγε πρέπει να λαμβάνουν άσυλο στην πρώτη χώρα άφιξης.