Η επί… Μακρόν επιστροφή του άξονα

Aντιμέτωπος με τη ραγδαία πτώση της δημοφιλίας του (έπεσε προ τριημέρου για πρώτη φορά στο 40%, 24 μονάδες κάτω από εκείνην του Ιουνίου και πολύ πίσω από το 59% του όλο και δημοφιλέστερου, de facto αρχηγού της αντιπολίτευσης Ζαν-Λικ Μελανσόν, και το τρομακτικό 51% της Μαρίν Λεπέν) και την αυξανόμενη απογοήτευση πολλών ψηφοφόρων του, ιδίως κεντροαριστερών, ο Εμανουέλ Μακρόν πέρασε χθες στην αντεπίθεση εκφωνώντας βαρυσήμαντη ομιλία για την εξωτερική του πολιτική, και ιδιαίτερα για το όραμά του για την Ευρώπη.

Ενα όραμα που, δυστυχώς για τους πολλούς (και στην Ελλάδα) οπαδούς τού πρώην τραπεζίτη Γάλλου πρόεδρου, ταυτίζεται -όπως θα δούμε- σε μεγάλο βαθμό με τα αντίστοιχα, άκρως αμφιλεγόμενα… παροράματα της Ανγκελα Μέρκελ και του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε για μια Ευρώπη πολλών ταχυτήτων, όπου οι «πρωτοπόρες» ισχυρές χώρες θα τραβάνε μπροστά και οι λοιποί συγγενείς θα τρώνε συμβολικά και κυριολεκτικά τη σκόνη τους!

«Εμπροσθοφυλακή»

Μιλώντας ενώπιον των πρέσβεων της χώρας του στο εξωτερικό, που συγκεντρώθηκαν γι’ αυτόν τον σκοπό στο Μέγαρο των Ηλυσίων, ο Μακρόν ήταν ξεκάθαρος: τάσσεται υπέρ μιας Ευρώπης «πολλών σχημάτων», την οποία θα ωθεί προς τα εμπρός «μια εμπροσθοφυλακή» των πιο πρόθυμων να προχωρήσουν σε ριζικές μεταρρυθμίσεις κρατών-μελών, στην οποία υπονόησε ότι εκτός από τη χώρα του θα συμμετέχουν φυσικά η Γερμανία και οι λιγοστοί «δορυφόροι της», του λεγόμενου σκληρού πυρήνα της ευρωζώνης -Αυστρία, Ολλανδία, Φινλανδία κ.ά.

Οπως είπε χαρακτηριστικά, θέλει την «επανίδρυση» μιας Ευρώπης «με πολλά σχήματα», την οποία να ωθεί προς τα εμπρός μια «πρωτοπορία» χωρών οι οποίες θα θέλουν «να προχωρήσουν πιο μακριά», στη σύγκλιση των οικονομιών αλλά και των εξωτερικών και αμυντικών πολιτικών τους.

Οπως συμπλήρωσε, θα περιμένει λίγες εβδομάδες έως ότου ολοκληρωθούν οι βουλευτικές εκλογές στη Γερμανία, όπου (αυτό δεν το είπε, αλλά εννοείται) όλα δείχνουν πως θα επανεκλεγεί η… συνοδοιπόρος του Μέρκελ, και μετά «η Γαλλία θα κάνει προτάσεις στους εταίρους της για την ενίσχυση της οικονομικής και νομισματικής σύγκλισης, και για τη σύγκλιση των φορολογικών και κοινωνικών πολιτικών μας» -δύο τομείς στους οποίους τα έχει ήδη «βρει σε όλα» με τον πραγματικό υπουργό Οικονομικών της Ε.Ε., τον Σόιμπλε, βάζοντας μάλιστα τον υπουργό του και γνωστό νεοφιλελεύθερο, πρώην σύμβουλο του Βιλπέν και υπουργό του Φιγιόν επί προεδρίας Σαρκοζί, Μπρούνο Λε Μερ, να συνυπογράψει και σχετικό μνημόνιο διμερούς συνεργασίας ήδη από τα τέλη Ιουνίου…

Η ειρωνεία είναι πως για να δικαιολογήσει αυτή τη στροφή σε μια Ευρώπη πολλών ταχυτήτων, σχημάτων κτλ, ο Μακρόν επικαλέστηκε το… Brexit.

Οπως υποστήριξε, σε ένα εκ των πραγμάτων πρωθύστερο και αντιφατικό σχήμα λόγου, που αντικαθιστά το αίτιο με το αποτέλεσμα, το επεισοδιακό διαζύγιο της Βρετανίας με την Ε.Ε. δείχνει πως «όταν η Ευρώπη δεν είναι παρά μια αγορά, απορρίπτεται»!

Στο παρελθόν, είπε, οι χώρες της Ε.Ε. «δεν τολμούσαν ούτε να συνεδριάσουν στο σχήμα της ευρωζώνης για να μη στενοχωρήσουν άλλοι τους Βρετανούς, άλλοι τους Πολωνούς… Αυτό πρέπει να μας υποχρεώσει να γίνουμε περισσότερο καινοτόμοι· οφείλουμε να σκεφτούμε μια Ευρώπη πολλών σχημάτων, να προχωρήσουμε μακρύτερα με όλους αυτούς που επιθυμούν να προχωρήσουν, χωρίς να εμποδίζονται από κράτη που επιθυμούν, και είναι δικαίωμά τους να προχωρήσουν λιγότερο γρήγορα ή λιγότερο μακριά […] Οφείλουμε να βγούμε από ένα δεσμευτικό πλαίσιο στο οποίο θα πρέπει να προχωρήσουμε αύριο με τους “27” ή καθόλου, με τους “19” ή καθόλου. Αυτό δεν είναι αλήθεια, ανέκαθεν προχωρούσαμε με μια πρωτοπορία της επιθυμίας, την οποία ακολουθούσαν μερικοί άλλοι».

Και τόνισε, φυσικά, τον «κεντρικό ρόλο της γαλλογερμανικής συμμαχίας» στη δημιουργία αυτής της «Νέας Ευρώπης», με το αυτόματο τριάρι ή και τεσσάρι σαζμάν…

Τα αφάγωτα «φιλέτα»

Τα παραπάνω, βεβαίως, δεν σημαίνουν ότι Βερολίνο και Παρίσι ταυτίζονται πλήρως -άλλωστε πίσω από τη φαινομενική ομοφωνία των πολιτικών ηγεσιών κρύβονται σκληρότατες επιχειρηματικές αντιπαραθέσεις των εκατέρωθεν τραπεζικών και βιομηχανικών κολοσσών, τα συμφέροντα των οποίων συχνά έρχονται σε μετωπική σύγκρουση, ιδίως όταν το διακύβευμα είναι η εξαγορά «μπιρ παρά» της δημόσιας περιουσίας των μικρότερων κρατών ή η πρωτοκαθεδρία σε στρατηγικής σημασίας κλάδους, όπως η ενέργεια, οι εξοπλισμοί, η φαρμακοβιομηχανία και οι μεταφορές σε συγκεκριμένες αγορές-κλειδιά, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και η Ελλάδα.

Δεν είναι τυχαίο πως ο Μακρόν δεν είπε ούτε χθες λέξη για τις προτάσεις Σόιμπλε περί μετατροπής του ESM σε επενδυτικό/αναπτυξιακό ταμείο, με αντάλλαγμα τον ακόμη αυστηρότερο κεντρικό έλεγχο των εθνικών προϋπολογισμών: μια φαεινή ιδέα που πιθανόν να δημιουργήσει προβλήματα τόσο στο ήδη τρωθέν «πατριωτικό» εγχώριο προφίλ του Γάλλου προέδρου, που αν τη δεχτεί κινδυνεύει να εμφανιστεί σαν… σκυλάκι της Μέρκελ, όσο και στη σχεδιαζόμενη επέλαση των γαλλικών κολοσσών στα εναπομείναντα αφάγωτα ακόμη «φιλέτα» της νότιας και ανατολικής Ευρώπης, αρχής γενομένης από την επίσκεψη του Μακρόν και της πολυμελούς επιχειρηματικής αντιπροσωπείας στα μέρη μας, την ερχόμενη εβδομάδα.

Και σε άμυνα και μετανάστευση ακόμη… δεξιότερα

Το ευρωπαϊκό (παρ-)όραμα Μακρόν δεν περιορίζεται βέβαια στα οικονομικά και τα φορολογικά του κοινά σχέδια με το Βερολίνο, αλλά επεκτείνεται και σε ζητήματα δικαιωμάτων, όπου επίσης ακολουθεί καθαρά δεξιά γραμμή.

Ετσι, μόνο λίγες ώρες μετά την άτυπη σύνοδο κορυφής με τους ηγέτες αφρικανικών κρατών, και… συγκεκριμένα τριών γνωστών δημοκρατικών παραδείσων, όπως η Λιβύη, ο Νίγηρας και το Τσαντ, η οποία είχε σκοπό να σφραγίσει οριστικά το πέρασμα των απελπισμένων προσφύγων και μεταναστών προς τις βορειοαφρικανικές ακτές και την Ευρώπη, ο Μακρόν έθεσε ως βασική προτεραιότητά του τη μεταρρύθμιση του δικαίου του ασύλου και την «προστασία των πολιτών μας» από την ισλαμιστική τρομοκρατία, τονίζοντας πως «δεν πρέπει να αφήσουμε την Ευρώπη να βουλιάξει στη ρουτίνα, ούτε να αφήσουμε την ανάγκη για προστασία στους εθνικιστές όλων των πλευρών».

Πρότεινε «την εμβάθυνση της Ευρώπης της άμυνας», τονίζοντας στους πρέσβεις πως «η ασφάλεια των Γάλλων είναι ο λόγος ύπαρξης της διπλωματίας μας».

Περνώντας σε επιμέρους «καυτά» διεθνή ζητήματα, ο Γάλλος πρόεδρος επανέλαβε τη «δέσμευση» της χώρας του στη «σωστή και δίκαιη» συμφωνία του 2015 για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, διαφοροποιούμενος πλήρως από την αντι-ιρανική αμερικανική πολιτική.

Τόνισε, μάλιστα, πως «η συμφωνία του 2015 είναι αυτή που μας επιτρέπει να έχουμε έναν εποικοδομητικό και απαιτητικό διάλογο με το Ιράν… Δεν υπάρχει εναλλακτική στο καθεστώς της μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων».

Ανακοίνωσε, επίσης, τη διοργάνωση στις 12 Δεκεμβρίου διεθνούς διάσκεψης για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο Παρίσι.

Σε ό,τι αφορά τη συνεχιζόμενη -μετά εξίμισι χρόνια εμφυλίου- συριακή κρίση, ο Μακρόν σημείωσε ότι μια πολυμελής «ομάδα επαφής» για τη Συρία θα συναντηθεί τον Σεπτέμβριο στην έδρα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, ενώ πρόσθεσε ότι η συνεργασία με τη Ρωσία απέφερε «συγκεκριμένα αποτελέσματα» στον περιορισμό της χρήσης χημικών όπλων.

Είπε ακόμη ότι την ερχόμενη άνοιξη σκοπεύει να πραγματοποιήσει περιοδεία στη Μέση Ανατολή, και συγκεκριμένα στο Ισραήλ, στα Παλαιστινιακά Εδάφη, στον Λίβανο και στην Ιορδανία, ώστε «να βοηθήσω την ειρηνευτική διαδικασία στην περιοχή και να προωθήσω τη λύση των δύο κρατών», όπως είπε χαρακτηριστικά.

Για την πυραυλική διαμάχη με τη Βόρεια Κορέα είπε πως μετά τις νέες εξελίξεις η Γαλλία θα παραμείνει αμετακίνητη σε μια αδιάλλακτη πολιτική απέναντι στο βαλλιστικό πρόγραμμα της Βόρειας Κορέας, χαρακτηρίζοντας «ανεύθυνη πράξη» τη χθεσινή εκτόξευση από την Πιονγιάνγκ.

Και τέλος, χαρακτήρισε «δικτατορία που προσπαθεί απεγνωσμένα να επιβιώσει» την κυβέρνηση Μαδούρο, τασσόμενος εμμέσως πλην σαφώς υπέρ της επιβολής κυρώσεων σε βάρος της Βενεζουέλας…