Γιατί δεν μπορούμε να προβλέψουμε τον νικητή

Οι δημοσκόποι δύσκολα θα προβλέψουν τον νικητή των αμερικανικών εκλογών, καθώς σύμφωνα με ρεπορτάζ του πρακτορείου Reuters, υπάρχουν τέσσερις «άγνωστοι Χ» στην εξίσωση που προσπαθούν να λύσουν εν όψει της κρίσιμης 8ης Νοεμβρίου. Και κάθε ένας από αυτούς θα μπορούσε να καθορίσει το τελικό αποτέλεσμα της ψηφοφορίας.

Πρόκειται για τη δεδομένη χαμηλή δημοτικότητα και των δύο υποψηφίων, πράγμα που συμβαίνει πρώτη φορά στην Ιστορία των ΗΠΑ, η επιρροή που μπορεί να έχουν οι ίδιες οι δημοσκοπήσεις στους ψηφοφόρους την ώρα της κάλπης, η υπάρξη περισσότερων συνδέσεων κινητής τηλεφωνίας από σταθερής και η αύξηση της διεξαγωγής δημοσκοπήσεων μέσω διαδικτύου.

Αν και τα αποτελέσματα των μέχρι τώρα μετρήσεων δίνουν σαφές προβάδισμα στην υποψήφια των Δημοκρατικών Χίλαρι Κλίντον έναντι του Ρεπουμπλικάνου Ντόναλντ Τραμπ, οι δημοσκόποι μιλούν για μεγάλη πρόκληση στις φετινές προεδρικές εκλογές, που όπως σημειώνουν δεν μπορούν με κανένα τρόπο να συγκριθούν με αυτές του 2012 ή του του 2008.

Επίσης, εκτιμούν ίσως η αποχή από τις κάλπες να φτάσει σε επίπεδα ρεκόρ, της τάξης του 48%.

Σύμφωνα με τον Κλιφ Ζάκιν, επίτιμο διδάκτορα του Πανεπιστημίου Rutger του Νιου Τζέρσι και πρώην πρόεδρο της Αμερικανικής Ένωσης Εταιρειών Δημοσκοπήσεων, είναι πού δύσκολο να μαντέψει κανείς ποιος θα προτιμήσει να μείνει σπίτι αντί να πάει να ψηφίσει.

«Πάντα ήταν δύσκολο να δώσεις κίνητρο στο αμερικανικό εκλογικό σώμα και αυτό το έργο είναι ακόμη δυσκολότερο το 2016», σημειώνει.

Ο ρόλος των δημοσκοπήσεων

Σύμφωνα με κοινωνιολόγους, οι δημοσκοπήσεις μπορούν να αποδυναμώσουν τη δυναμκή ενός υποψηφίου που προηγείται, διότι οι οπαδοί του, αυξάνοντας την πεποίθηση ότι η νίκη θα είναι δική τους -στην παρούσα φάση της Χίλαρι Κλίντον- ίσως εφησυχάσουν και δεν πάνε να ψηφίσουν.

Και φυσικά να ενισχύσουν τον αντίπαλό του, οι οπαδοί του οποίου μπορεί να κινητοποιηθούν περισσότερο.

Τα κινητά τηλέφωνα

Η επικράτηση των κινητών τηλεφώνων έναντι της σταθερής τηλεφωνίας επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό το έργο των δημοσκόπων.

Και αυτό γιατί μειώνεται ο αριθμός των διαθέσιμων να απαντήσουν σε δημοσκοπήσεις ατόμων, για δύο λόγους: κοστίζει κατά 30-50% ακριβότερα στις εταιρείες να συγκεντρώσουν πραγματικά τυχαίο δείγμα και δεν υπάρχει πλήρης κεντρικός κατάλογος αριθμών κινητής τηλεφωνίας. 

Οι διαδικτυακές έρευνες

Πολλές εταιρείες διεξάγουν έρευνες on-line, πράγμα που τους επιτρέπει να συγκεντρώνουν στοιχεία με χαμηλό κόστος και με απεριόριστο σχεδόν τυχαίο δείγμα.

Ωστόσο, επειδή οι συμμετέχοντες στις έρευνες αυτές το κάνουν εθελοντικά, υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο κατηγορίες πολιτών να μένουν εκτός της διαδικασίας και να μην εκπροσωπούνται οι απόψεις τους.

Οι δημοσκόποι χρησιμοποιούν στατιστικά μοντέλα υπολογισμού, με αναγωγές στο σύνολο του πληθυσμού, την πείρα τους, αλλά και τη διαίσθησή τους για να οδηγηθούν σε συμπεράσματα, πολύ συχνά με εξαιρετικά αποτελέσματα -άλλες φορές πάλι όχι.

Ωστόσο τίποτα δεν μπορεί να εξασφαλίσει ότι αυτήν τη φορά θα πετύχουν στο έργο τους.