Την αποπομπή της Τουρκίας από το πρόγραμμα των μαχητικών αεροσκαφών F-35 ανακοίνωσε χθες ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ να επαναλαμβάνει πως εξετάζει τις κυρώσεις που επεξεργάζονται κατά της Άγκυρας, μετά την παραλαβή των πρώτων S-400 από τη Ρωσία.
Ο Ντόναλντ Τραμπ προσπάθησε ωστόσο νωρίτερα να στρογγυλέψει κάπως την κατάσταση, κάνοντας μνεία στις «καλές σχέσεις» με τον Ερντογάν. Παράλληλα, επέρριψε την ευθύνη για το θέμα των S-400 στον προκάτοχό του, Μπαράκ Ομπάμα, καθώς απέτυχε να πουλήσει την καλύτερη εναλλακτική της Αμερικής στους ρωσικούς S-400 – τους πυραύλους Patriot, που κατασκευάζει η εταιρεία Raytheon Co.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους κατά την σύγκληση του υπουργικού συμβουλίου στον Λευκό Οίκο, ο Αμερικανός πρόεδρος είπε χαρακτηριστικά ότι η Τουρκία «εξαναγκάστηκε να αγοράσει ένα διαφορετικό πυραυλικό σύστημα».
«Έχουμε μια κατάσταση όπου η Τουρκία είναι πολύ καλή μαζί μας, και τώρα λέμε στην Τουρκία ότι επειδή στην πραγματικότητα αναγκαστήκατε να αγοράσετε ένα άλλο σύστημα πυραύλων, δεν θα σας πουλήσουμε τα μαχητικά F-35», είπε ακόμη και πρόσθεσε: «Είναι μια πολύ δύσκολη κατάσταση στην οποία έχουν βρεθεί. Και είναι μια πολύ δύσκολη κατάσταση που έχουμε βρεθεί εμείς στις ΗΠΑ».
«Εξαιτίας του γεγονότος ότι η (Τουρκία) αγόρασε ένα ρωσικό πύραυλο, δεν μας επιτρέπεται να τους πουλήσουμε αεροσκάφη αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων. Δεν είναι μια δίκαιη κατάσταση», τόνισε ο Τραμπ, εκφράζοντας απογοήτευση για τις θέσεις εργασίας που θα χαθούν.
«Η Τουρκία έχει ήδη παραγγείλει παραπάνω από 100 F-35 και έχουν σχέδια να αγοράσουν περισσότερα, αλλά επειδή έχουν ένα σύστημα πυραύλων που κατασκευάζεται στη Ρωσία, πλέον τους απαγορεύεται να αγοράσουν παραπάνω από 100 αεροσκάφη», ανέφερε ο Τραμπ.
Μιλώντας από την άλλη πλευρά της πόλης, σχεδόν την ίδια ώρα, ο υποψήφιος υπουργός Άμυνας Μάρκ Εσπερ, στην ακροαματική διαδικασία επικύρωσης του διορισμού του, δήλωσε στα μέλη της Επιτροπής της Γερουσίας ότι η Τουρκία δεν μπορεί να αποκτήσει και τους S-400 και τα F-35. «Μπορείτε να έχετε τους S-400, ή τα F-35», είχε διευκρινίσει μέρες νωρίτερα στον Τούρκο ομόλογό του.
«Η Τουρκία είναι ένας παλιός και σημαντικός σύμμαχος, ωστόσο η επιδίωξη της να αποκτήσει τους S-400 υπονομεύει την ασφάλεια της Τουρκίας και του ΝΑΤΟ» θεωρεί ο Έσπερ, οι απαντήσεις του οποίου κοινοποιήθηκαν με αφορμή την ακρόαση στην επιτροπή του Κογκρέσου που εξετάζει την υποψηφιότητα του.
Εξετάζουν τις κυρώσεις
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, μετά τις δηλώσεις Τραμπ στο υπουργικό συμβούλιο στην ανακοίνωσή του υπογράμμισε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος και ο υπουργός Εξωτερικών Μάικ Πομπέο εξετάζουν τις επιλογές τους για να απαντήσουν στην πρόσφατη αγορά από την Τουρκία των S-400.
Σε δηλώσεις της εξάλλου η εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Μόργκαν Ορτέιγκους, επισήμανε πως όλο το φάσμα των κυρώσεων που προβλέπει ο νόμος CAATSA παραμένει στο τραπέζι των επιλογών που επεξεργάζονται ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και ο υπουργός Εξωτερικών Μάικ Πομπέο, προκειμένου να σταθμίσουν την απάντηση της Ουάσινγκτον απέναντι στην Άγκυρα.
«Νομίζω ότι από αυτό εδώ το βήμα έχουμε καταστήσει αρκετά σαφές το ποιες μπορεί να είναι οι συνέπειες. Και νομίζω ότι είδατε αυτές τις συνέπειες σήμερα, όταν ο πρόεδρος μίλησε για την αδυναμία πλέον της Τουρκίας να έχει τα F-35. Όσον αφορά το ποιες κυρώσεις θα επιλεχθούν, δεν τις ανακοινώνουμε εκ των προτέρων. Αλλά να γνωρίζετε ότι ο υπουργός προφανώς εξετάζει και εργάζεται σε αυτό το θέμα με τον πρόεδρο», σημείωσε η εκπρόσωπος.
Σε ερώτηση για το αν ο Λευκός Οίκος επεξεργάζεται κάποιο ενδεχόμενο πλάνο για μια πιθανή εξαίρεση (waiver) της Τουρκίας από τις επιπτώσεις του CAATSA, η Μόργκαν Ορτέιγκους ξεκαθάρισε ότι η απόφαση που θα ληφθεί θα σέβεται την αμερικανική νομοθεσία.
«Δεν ξέρω σε ποια λύση αναφέρεστε. Πιστεύω ότι όλοι μπορούμε με μια διαδικτυακή αναζήτηση να δούμε τις κυρώσεις CAATSA και να δούμε τις 12 επιλογές που υπάρχουν εκεί και τι μπορεί να γίνει με αυτή τη νομοθεσία. Και νομίζω ότι ο υπουργός και ο πρόεδρος θα λάβουν μια απόφαση με βάση το τι πρέπει να κάνουν σύμφωνα με τον νόμο των ΗΠΑ και μόλις λάβουν αυτή την απόφαση, σίγουρα θα σας ενημερώσουμε όλους».
Υπενθυμίζεται ότι το λεγόμενο «waiver» είναι ένα παράθυρο της νομοθεσίας CAATSA που έχει σχεδιαστεί για να διευκολύνει κυρίως μη νατοϊκές χώρες, όπως η Ινδία, οι οποίες καταβάλλουν προσπάθειες για να απεξαρτηθούν από τις υφιστάμενες εξαρτήσεις που έχουν από τη ρωσική αμυντική βιομηχανία.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ
