«Μιλάνε για αλλαγή καθεστώτος και πάλι», θα λέγαμε παραφράζοντας τον Μπρεχτ σχετικά με τα εκρηκτικά γεγονότα των τελευταίων ημερών. Τι κι αν η έξωθεν επιβολή της «δημοκρατίας» με πολέμους ή με στήριξη αμφίβολης ποιότητας πολιτικών αντιπάλων δεν πήγε ποτέ καλά ούτε για τις χώρες που την υπέστησαν, αλλά ούτε και για τους εμπνευστές της; Οι ανεγκέφαλοι πολεμοκάπηλοι ξαναχτυπούν κι αυτή τη φορά επιδιώκουν αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν.
Αυτή τη φορά, δεν είναι οι ΗΠΑ που δίνουν το πρόσταγμα, αλλά το μαντρόσκυλό τους στη Μέση Ανατολή, ο καταζητούμενος για εγκλήματα πολέμου Μπενιαμίν Νετανιάχου. Και πάλι, όχι άμεσα. Αν και οι περισσότεροι αναλυτές συμφωνούν στο ότι αυτός είναι ο απώτερος στόχος του, ο ίδιος είπε ότι τώρα είναι μια καλή ευκαιρία για τους Ιρανούς να ξεσηκωθούν και να ανατρέψουν το καθεστώς των Αγιατολάδων.
Γνωρίζουμε όμως ποια ήταν τα αποτελέσματα σε όλες τις αλλαγές καθεστώτων που επιχείρησαν οι ΗΠΑ μέσα στον 21ο αιώνα. Αρχής γενομένης από την εισβολή στο Αφγανιστάν το 2001 προκειμένου να ρίξουν το ακραίο θεοκρατικό καθεστώς των Ταλιμπάν και να ξετρυπώσουν τον Οσάμα Μπιν Λάντεν και τους λοιπούς ισλαμιστές τρομοκράτες που ενορχήστρωσαν την επίθεση στους Δίδυμους Πύργους (και τους οποίους οι ίδιοι είχαν ενισχύσει ως αντίβαρο των Σοβιετικών στη χώρα).
Χάθηκαν κάμποσες χιλιάδες ζωές Αφγανών, αμάχων ως επί το πλείστον, οι Αμερικανοί ξόδεψαν για τα επόμενα 20 χρόνια 2,3 τρισ. δολάρια στο αφγανικό μέτωπο, έχασαν 2.324 στρατιώτες και άλλους 3.917 μισθοφόρους. Ολα αυτά μόνο και μόνο για να επιστρέψουν οι Ταλιμπάν δριμύτεροι στην εξουσία και οι Αμερικανοί να τραπούν σε άτακτη φυγή τον Αύγουστο του 2021.
Ο «εκδημοκρατισμός» οδήγησε σε εμφύλιο
Σειρά θα έπαιρνε για δεύτερη φορά το Ιράκ (μετά τον πρώτο πόλεμο του Κόλπου το 1991 επί πατρός Μπους) για να εξαλειφθεί ο δικτάτορας Σαντάμ Χουσέιν και το ανύπαρκτο χημικό οπλοστάσιό του. Ο «εκδημοκρατισμός» οδήγησε σε ένα αιματηρό εμφύλιο μέσα από τον οποίο αναδύθηκε το Ισλαμικό Κράτος και εγκαθίδρυσε το δικό του χαλιφάτο μετά την αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων το 2011. Οι Αμερικανοί και οι σύμμαχοί τους επέστρεψαν για να διώξουν τους ισλαμιστές, αλλά το Ιράκ παραμένει ένα στην ουσία τριχοτομημένο, δυσλειτουργικό, υπό διάλυση κράτος.
Το «επιτυχημένο» πείραμα επαναλήφθηκε στη Λιβύη το 2011, αυτή τη φορά υπό ΝΑΤΟϊκή σφραγίδα. Ο κακός δικτάτορας Καντάφι συνελήφθη κι εκτελέστηκε, το καθεστώς του κατέρρευσε και το τζίνι βγήκε από το μπουκάλι. Η χώρα βρίσκεται έκτοτε σε έναν διαρκή εμφύλιο μεταξύ διαφόρων φατριών, έρμαιο των συμμοριών και με δύο κατ’ ουσία κυβερνήσεις, μία διεθνώς αναγνωρισμένη που ελέγχει την Τρίπολη και το δυτικό τμήμα της χώρας και άλλη μία που ελέγχει την υπόλοιπη.
Στη Συρία, οι Δυτικοί στήριξαν με όπλα και χρήματα τους αντάρτες που μάχονταν την κυβέρνηση Ασαντ, παρά τον αιματηρό εμφύλιο που ακολούθησε με χιλιάδες νεκρούς και εκατομμύρια πρόσφυγες και την άνοδο και εκεί ακραίων ισλαμικών στοιχείων. Μετά, οι ΗΠΑ θα έστελναν τα αεροπλάνα τους να βομβαρδίσουν τις θέσεις του Ισλαμικού Κράτους. Αυτό που δεν απέτρεψαν τελικά ήταν ναι μεν η απομάκρυνση του Ασαντ, αλλά από τους άλλοτε επικηρυγμένους ως τρομοκράτες ισλαμιστές. Οι οποίοι, μπορεί σήμερα να φόρεσαν κοστούμι και να ανταλλάσσουν χειραψίες με τους Δυτικούς, ελέγχουν όμως μόνο το 40% της Συρίας, με τον κίνδυνο ενός νέου εμφυλίου να είναι κάτι παραπάνω από ορατός.
Σε ό,τι αφορά το Ιράν, η απόπειρα αλλαγής καθεστώτος μπορεί να έχει δραματικές και απρόβλεπτες συνέπειες. Από εμφύλιο και χάος μέχρι την εγκαθίδρυση ενός ακόμα πιο σκληροπυρηνικού καθεστώτος υπό τους Φρουρούς της Επανάστασης. Υπάρχει, εξάλλου, ένα κακό ιστορικό προηγούμενο. Το 1953, ο δημοκρατικά εκλεγμένος πρωθυπουργός Μοχαμάντ Μοσαντέχ ανατράπηκε από πραξικόπημα που είχε τη στήριξη της CIA. Στην εξουσία ανέβηκε η τυραννική μοναρχία του Σάχη, η οποία ανατράπηκε από την Ιρανική Επανάσταση του 1979. Μια επανάσταση που όμως, αντί για μια κοσμική δημοκρατία, κατέληξε σε θεοκρατία. Την ίδια που Αμερικανοί και Ισραηλινοί ονειρεύονται σήμερα να ανατρέψουν.
