Μεγάλη αναταραχή στην Λιβύη μετά την χθεσινή αποκάλυψη του Ισραήλ για την πρωτοφανή συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών των δύο χωρών, οι οποίες δεν έχουν διπλωματικές σχέσεις, την περασμένη εβδομάδα στην Ιταλία.
Ο επικεφαλής της κυβέρνησης εθνικής ενότητας (ΚΕΕ) της Λιβύης απομάκρυνε από τα καθήκοντά της κι έθεσε σε διαθεσιμότητα την ΥΠ.ΕΞ., Νάιλα αλ Μανγκούς, ανακοινώνοντας παράλληλα «διοικητική έρευνα» σε βάρος της από επιτροπή με προεδρεύουσα την υπουργό Δικαιοσύνης. Σύμφωνα με λιβυκή εφημερίδα Alwasat, η ίδια ήδη φέρεται να εγκατέλειψε τη χώρα με ιδιωτικό αεροσκάφος και με προορισμό την Τουρκία.
Το «ραντεβού» πυροδότησε χθες βράδυ διαδηλώσεις στην πρωτεύουσα και άλλες πόλεις της χώρας με τις πληροφορίες να αναφέρουν συγκρούσεις. Συριακά Μέσα μεταδίδουν μάλιστα πως διαδηλωτές έβαλαν φωτιά στην κατοικία του πρωθυπουργού. Μαζική πορεία έγινε χθες στο κέντρο της Τρίπολης και έφτασε στο υπουργείο Εξωτερικών με αίτημα την παραίτηση της Μανγκούς.
Bίντεο από κινητοποιήσεις σε Μισράτα και Τρίπολη
Protesters in Libya’s Tripoli gather against foreign minister’s secret meeting with Israeli counterpart in Rome recently https://t.co/0lngmJDaVc pic.twitter.com/FEmw1sR2FW
— Anadolu English (@anadoluagency) August 28, 2023
מתברר שהמוחים בלוב כבר הצליחו להדפיס חולצה עם תמונה משותפת של שר החוץ אלי כהן ושרת החוץ הלובית, נג’לאא’ אל-מנקוש. כך זה נראה הלילה בעיר מיסראתה לחופי הים התיכון. אפרופו מיסראתה, עוד כמה שעות ב-#הבוקרהזה של @ReshetBet נביא משם התייחסות מעניינת לפגישה המדוברת והמסעירה pic.twitter.com/GAD2y6y7n0
— roi kais • روعي كايس • רועי קייס (@kaisos1987) August 27, 2023
Όλα ξεκίνησαν αφού ο επικεφαλής της ισραηλινής διπλωματίας, Ελί Κόεν, ανακοίνωσε ότι μίλησε με την ομόλογό του «για τις μεγάλες δυνατότητες στις σχέσεις των δυο χωρών», για «τη σημασία της διαφύλαξης της κληρονομιάς του λιβυκού εβραϊσμού, η οποία περιλαμβάνει τη συντήρηση και αποκατάσταση των συναγωγών και των εβραϊκών νεκροταφείων στη χώρα αυτή».
Και έκανε λόγο για «πρώτο βήμα στις σχέσεις μεταξύ Ισραήλ και Λιβύης», καθώς εκτίμησε πως «το μέγεθος και η στρατηγική θέση της Λιβύης προσφέρουν τεράστια ευκαιρία για το κράτος του Ισραήλ».
Απορρίπτει κατηγορηματικά η ΚΕΕ
Το υπουργείο Εξωτερικών της Λιβύης απάντησε πως «ήταν μια συνάντηση τυχαία και ανεπίσημη, κατά διάρκεια συνάντησης με τον Ιταλό ομόλογό της (σ.σ. τον Αντόνιο Ταγιάνι), που δεν οδήγησε σε καμιά συζήτηση, συμφωνία ή διαβούλευση».
Το ΥΠ.ΕΞ. υπογράμμισε τη «σαφή» και «αναμφίβολη» θέση της Λιβύης «για την παλαιστινιακή υπόθεση» και πως η Τρίπολη απορρίπτει κατηγορηματικά την εξομάλυνση των σχέσεων με ο Ισραήλ.
Στην ανακοίνωσή του το υπουργό κατήγγειλε επίσης την «εκμετάλλευση από εβραϊκά και διεθνή ΜΜΕ» του «συμβάντος» αυτού και το ότι προσπάθησαν να το παρουσιάσουν ως «συνάντηση ή συνομιλίες».
Ωστόσο, Ισραηλινός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι η συνάντηση είχε συμφωνηθεί εκ των προτέρων σε ανώτατο επίπεδο και ότι διήρκεσε περισσότερο από μία ώρα.
Νωρίτερα, το λιβυκό προεδρικό συμβούλιο, όργανο που έχει ορισμένες εκτελεστικές εξουσίες, ζήτησε διευκρινίσεις από την κυβέρνηση, σύμφωνα με το τηλεοπτικό δίκτυο Αλ Αχράρ.
Για το προεδρικό συμβούλιο, η συνάντηση «δεν αντανακλά την εξωτερική πολιτική του λιβυκού κράτους, δεν αντιπροσωπεύει τις λιβυκές εθνικές σταθερές και θεωρείται παραβίαση της λιβυκής νομοθεσίας, που ποινικοποιεί την εξομάλυνση με τη σιωνιστική οντότητα».
Αξίζει να σημειωθεί πως η επίσημη επικοινωνία με το Ισραήλ τιμωρείται με ποινή φυλάκισης έως εννέα χρόνια στη Λιβύη.
Χαμάς: Όχι στην εξομάλυνση των διπλωματικών σχέσεων
Εκπρόσωπος της Χαμάς σχολίασε πως αυτή «εκτιμά την επίσημη και δημοφιλή θέση της απόρριψης της συνάντησης» και κάλεσε αξιωματούχους και πολίτες σε όλες τις αραβικές και μουσουλμανικές χώρες να απορρίψουν κάθε βήμα προς την εξομάλυνση με το Ισραήλ.
Το Ισραήλ εξομάλυνε τις σχέσεις του τα τελευταία χρόνια με κάποια αραβικά κράτη, στο πλαίσιο των λεγόμενων Συμφωνιών του Αβραάμ, υπό την αιγίδα των ΗΠΑ. Ωστόσο, η πολιτική της κυβέρνησης του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου επικρίνεται από αραβικές χώρες, ειδικά μετά το κύμα βίας στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη και τη συνέχιση του εποικισμού.
Το μεγαλύτερο μέρος του λιβυκού εβραϊκού πληθυσμού είχε εγκαταλείψει τη Λιβύη τα είκοσι χρόνια μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, πήγε κυρίως στο Ισραήλ. Μερικές εκατοντάδες Εβραίοι ζούσαν ακόμα στη Λιβύη όταν έγινε το 1969 το πραξικόπημα του συνταγματάρχη Καντάφι. Στη συνέχεια διώχτηκαν και οι περιουσίες τους κατασχέθηκαν ενώ οι συναγωγές καταστράφηκαν.
