Χαρτογραφήθηκε για πρώτη φορά το πλήρες δίκτυο νεύρων της κλειτορίδας

Σχεδόν 30 χρόνια μετά τη χαρτογράφηση του πολύπλοκου δικτύου νεύρων μέσα στο πέος, η ίδια διαδικασία ολοκληρώθηκε επιτέλους για ένα από τα λιγότερο μελετημένα όργανα του ανθρώπινου σώματος: την κλειτορίδα.

Όπως μεταδίδει ο Guardian, πέρα από το ότι αποκαλύπτει την έκταση των νεύρων που είναι κρίσιμα για τον οργασμό, η έρευνα δείχνει επίσης ότι ορισμένα από όσα έχουν μάθει οι γιατροί για την ανατομία της κλειτορίδας είναι λανθασμένα και θα μπορούσε να βοηθήσει ώστε να αποφεύγονται προβλήματα σε γυναίκες που υποβάλλονται σε επεμβάσεις στην πύελο, οι οποίες ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά τη σεξουαλική λειτουργία. Η κλειτορίδα, υπεύθυνη για τη σεξουαλική ευχαρίστηση, είναι ένα από τα λιγότερο μελετημένα όργανα του ανθρώπινου σώματος. Τα πολιτισμικά ταμπού γύρω από τη γυναικεία σεξουαλικότητα έχουν καθυστερήσει την επιστημονική έρευνα, και η κλειτορίδα δεν συμπεριλήφθηκε καν στα βασικά εγχειρίδια ανατομίας μέχρι τον 20ό αιώνα.

Μάλιστα, στην 38η έκδοση του Gray’s Anatomy το 1995 περιγραφόταν απλώς ως «μια μικρή εκδοχή του πέους».

Η ουρολόγος από τη Μελβούρνη, Έλεν Ο’Κόνελ, δήλωσε ότι η κλειτορίδα έχει αγνοηθεί για πάρα πολύ καιρό από την επιστημονική κοινότητα. «Έχει ουσιαστικά διαγραφεί από την ιατρική και επιστημονική σκέψη, πιθανότατα αντικατοπτρίζοντας μια ευρύτερη κοινωνική άγνοια», είπε.

Για να κατανοήσουν καλύτερα τη λειτουργία αυτού του σημαντικού οργάνου, η ερευνήτρια Τζου Γιανγκ Λι από το Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου του Άμστερνταμ και οι συνεργάτες της χρησιμοποίησαν ακτίνες Χ υψηλής ενέργειας για να δημιουργήσουν τρισδιάστατες απεικονίσεις δύο γυναικείων πυέλων που είχαν δωρηθεί για επιστημονική έρευνα.

Οι απεικονίσεις αποκάλυψαν με πρωτοφανή λεπτομέρεια την πορεία πέντε πολύπλοκων νεύρων με δενδροειδή διακλάδωση που διατρέχουν την κλειτορίδα, με το μεγαλύτερο να έχει πλάτος μόλις 0,7 χιλιοστά. Η μελέτη δημοσιεύτηκε στον προδημοσιευμένο διακομιστή bioRxiv και δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί από ομότιμους.

«Αυτός είναι ο πρώτος τρισδιάστατος χάρτης των νεύρων μέσα στη βάλανο της κλειτορίδας», δήλωσε η Λι, εκφράζοντας έκπληξη που χρειάστηκε τόσος χρόνος, δεδομένου ότι αντίστοιχη γνώση για τη βάλανο του πέους υπήρχε ήδη από το 1998.

Η Ο’Κόνελ, η πρώτη γυναίκα ουροχειρουργός στην Αυστραλία, είχε χαρτογραφήσει τη βασική ανατομία της κλειτορίδας ήδη από το 1998.

Η νέα μελέτη δείχνει ότι ορισμένοι νευρικοί κλάδοι φτάνουν μέχρι το ηβικό όρος (mons pubis), ενώ άλλοι καταλήγουν στην κλειτοριδική πόσθη, που καλύπτει το μικρό, ιδιαίτερα ευαίσθητο εξωτερικό τμήμα της κλειτορίδας — τη βάλανο, η οποία αποτελεί μόλις το 10% του συνολικού οργάνου. Άλλα νεύρα εκτείνονται προς τα χείλη του αιδοίου.

Προηγούμενες έρευνες υποστήριζαν ότι το κύριο ραχιαίο νεύρο της κλειτορίδας εξασθενεί όσο πλησιάζει στη βάλανο. Ωστόσο, τα νέα ευρήματα δείχνουν ότι αυτό δεν ισχύει και ότι το νεύρο συνεχίζει ισχυρό μέχρι το άκρο.

Η Τζόρτζια Λόνγκχερστ από το Πανεπιστήμιο St George’s του Λονδίνου δήλωσε ότι εντυπωσιάστηκε ιδιαίτερα από τις εικόνες υψηλής ανάλυσης της βαλάνου, καθώς οι τελικοί νευρικοί κλάδοι δεν μπορούν να παρατηρηθούν με ανατομή.

Η Ο’Κόνελ τόνισε ότι τα ευρήματα είναι κρίσιμα για την κατανόηση των μηχανισμών διέγερσης και οργασμού. «Ο οργασμός είναι λειτουργία του εγκεφάλου που συμβάλλει στη βελτίωση της υγείας και της ευεξίας, ενώ έχει θετικές επιπτώσεις στις ανθρώπινες σχέσεις και πιθανώς και στη γονιμότητα», είπε.

Η χαρτογράφηση των νεύρων της κλειτορίδας αναμένεται να βοηθήσει και στην αποκαταστατική χειρουργική μετά από ακρωτηριασμό γυναικείων γεννητικών οργάνων, μια από τις πιο ακραίες μορφές έμφυλης βίας. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, περισσότερα από 230 εκατομμύρια κορίτσια και γυναίκες σε 30 χώρες έχουν υποστεί τέτοιες πρακτικές.

Η πρακτική αυτή δεν έχει κανένα όφελος για την υγεία και μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές, όπως έντονη αιμορραγία, λοιμώξεις, προβλήματα ούρησης, δυσκολίες στην έμμηνο ρύση και επιπλοκές στον τοκετό.

Περίπου το 22% των γυναικών που υποβάλλονται σε αποκαταστατική επέμβαση μετά από τέτοιες πρακτικές παρουσιάζουν μείωση της ικανότητας για οργασμό, επομένως η καλύτερη κατανόηση της νεύρωσης μπορεί να μειώσει αυτό το ποσοστό, σύμφωνα με τη Λι.

Η Ο’Κόνελ σημείωσε ότι τα ευρήματα μπορούν επίσης να συμβάλουν στη χειρουργική αντιμετώπιση του καρκίνου του αιδοίου, στις επεμβάσεις επαναπροσδιορισμού φύλου και σε αισθητικές επεμβάσεις όπως η λαβιοπλαστική, η οποία αυξήθηκε κατά 70% την περίοδο 2015–2020.

Η Λι ελπίζει να δημιουργήσει μια έκθεση για την κλειτορίδα στο Πανεπιστημιακό Ιατρικό Κέντρο του Άμστερνταμ, με στόχο τη διεύρυνση της γνώσης γύρω από αυτήν, εμπνευσμένη από το Μουσείο του Κόλπου στο Λονδίνο.