Την ώρα που η ποιότητα και η ανεξαρτησία στους κόλπους της Δικαιοσύνης βρίσκονται σε συνεχή αμφισβήτηση, με το 40% των Ελλήνων δικαστών να θεωρεί ότι οι αποφάσεις τους επηρεάζονται από παρεμβάσεις των ΜΜΕ, η ταχύτητα και η αυστηροποίηση φαίνεται πως είναι νούμερο ένα προτεραιότητα του υπουργείου Δικαιοσύνης.
Μετά τη σφοδρή αντίδραση της Ενωσης Ευρωπαίων Διοικητικών Δικαστών που διαπιστώνει παραβίαση θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμάτων των Ελλήνων διοικητικών δικαστών σχετικά με τη διάταξη του άρθρου 50 του Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών (ν. 4938/2022 – ΚΟΔΚΔΛ), το υπουργείο Δικαιοσύνης ανακοίνωσε όλες τις αλλαγές του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, με προεξέχον θέμα την ταχύτητα έκδοσης αποφάσεων των αστικών δικαστηρίων.
Υπενθυμίζεται πως η διάταξη του άρθρου 50 που προκάλεσε την ανακοίνωση-καταπέλτη από την πλευρά της Ενωσης Ευρωπαίων Διοικητικών Δικαστών αφορά την επιβολή προθεσμίας 8 μηνών –στους διοικητικούς δικαστές– μετά την ακροαματική διαδικασία για την έκδοση της απόφασής τους. Σε περίπτωση επαναλαμβανόμενης αδικαιολόγητης καθυστέρησης στην έκδοση των αποφάσεών τους, προβλέπεται περικοπή μισθού.
Σε συνέντευξη Τύπου που δόθηκε χτες στο υπ. Δικαιοσύνης από τον υπουργό Γιώργο Φλωρίδη και τον υφυπουργό Ιωάννη Μπούγα, παρουσιάστηκε το σχέδιο νόμου που θα τεθεί άμεσα σε διαβούλευση και αφορά το νέο θεσμικό πλαίσιο με διατάξεις που στοχεύουν στην επιτάχυνση και τον εκσυγχρονισμό, με το υπουργείο να δείχνει την πρόθεσή του να προχωρήσει στην αυστηροποίηση των προθεσμιών για σειρά ενεργειών στο πλαίσιο της αστικής Δικαιοσύνης.
Ουσιαστικά πρόκειται για μια μείωση των χρόνων τόσο για τους δικηγόρους όσο και για τους δικαστικούς λειτουργούς σχετικά με διάφορες διαδικασίας στην πολιτική Δικαιοσύνη σε όλους τους βαθμούς, καθώς με νέα γενική διάταξη προβλέπεται η αποκλειστικότητα και δεσμευτικότητα των προθεσμιών του νόμου. Θεσπίζεται ο προέλεγχος της αγωγής από τον δικαστή, περιορίζεται ο αριθμός των σελίδων του αναιρετηρίου και των λοιπών δικογράφων ενώπιον του ΣτΕ, ενώ θεσπίζεται η απαγόρευση χορήγησης αναβολής στη δευτεροβάθμια δίκη, με εξαίρεση τους λόγους ανωτέρας βίας.
Σύμφωνα με το υπουργείο, οι αλλαγές αυτές έρχονται στο γενικότερο σχέδιο της κυβέρνησης για μεταρρυθμίσεις στον χώρο της Δικαιοσύνης, με στόχο «η Ελλάδα, από 1.492 ημέρες για την έκδοση τελεσίδικης απόφασης σήμερα, να επιτύχει τον μέσο όρο των χωρών του Συμβουλίου της Ευρώπης, δηλαδή το ένα έτος (περίπου 350 ημέρες) για την έκδοση οριστικής απόφασης και τα δύο έτη (περίπου 650 ημέρες) για την έκδοση τελεσίδικης απόφασης. Για τον λόγο αυτό, η αναμόρφωση του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας αφορά όλη τα διαδικαστικά στάδια, από την κατάθεση του εισαγωγικού δικογράφου στον πρώτο βαθμό έως και την έκδοση τελεσίδικης (κι εν συνεχεία) αμετάκλητης απόφασης».
Παράλληλα, προβλέπεται ότι καθυστερήσεις στην έκδοση αποφάσεων ή την επεξεργασία δικογραφιών θα δικαιολογούνται μόνο όταν αυτές οφείλονται σε υπέρβαση του ανώτατου ορίου φόρτου, είτε με βάση τον νόμο είτε με βάση τον κανονισμό του εκάστοτε δικαστηρίου ή εισαγγελίας. Ετσι, σε μια προσπάθεια να αντιμετωπιστεί ο υπερβολικός φόρτος εργασίας των δικαστικών και εισαγγελικών λειτουργών, το υπουργείο προχωρά στη θέσπιση δεσμευτικών ορίων στον αριθμό υποθέσεων που μπορούν να τους ανατίθενται. Συγκεκριμένα, προβλέπεται ότι η χρέωση δεν θα επιτρέπεται να υπερβαίνει το 120% του ανώτατου ορίου που ορίζεται από τους σχετικούς κανονισμούς.
Αναδιάρθρωση όμως έρχεται και στη διαδικασία δημοσίευσης διαθηκών, καθώς πλέον η αρμοδιότητα αυτή, μαζί με την πράξη κήρυξης κύριας διαθήκης, ανήκει στους συμβολαιογράφους.
Την ίδια ώρα, μέσω της δημιουργίας ηλεκτρονικής πλατφόρμας δρομολογείται ο επαναπροσδιορισμός των ανακοπών που εκκρεμούν στα πρωτοδικεία, με σκοπό την εκκαθάριση των πινακίων και την επιτάχυνση της διαδικασίας. Η υποβολή αίτησης επαναπροσδιορισμού θα είναι υποχρεωτική για τους διαδίκους, ενώ όσες ανακοπές δεν επανυποβληθούν μέσω της πλατφόρμας θα θεωρούνται ως μη ασκηθείσες και θα διαγράφονται αυτοδικαίως.
