Γιατί ζητήθηκε η ενοχή των τριών βασικών κατηγορουμένων

Στην εξάωρη εισήγησή του ο εισαγγελέας του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, Παναγιώτης Μανιάτης, δεν κατάφερε να ολοκληρώσει την πρότασή του για τις ποινικές ευθύνες της πυρκαγιάς της 23ης Ιουλίου 2018. Μέσα στους συνολικά 15 μήνες που διήρκεσε το δικαστήριο, ο εισαγγελέας είχε περίσσιο υλικό για να εξαγάγει συμπεράσματα, να αναλύσει τι αποδείχτηκε από την ακροαματική διαδικασία, ποιοι πράγματι φέρουν ευθύνες για την κατάρρευση του κρατικού μηχανισμού και να τις αποδώσει ξεχωριστά σε όποιον του αναλογούν.

Αυτό που είχε γίνει σαφές από την αρχή ήταν πως ο εισαγγελέας, πάντα κάνοντας καίριες ερωτήσεις, δεν έπαιρνε αψήφιστα τον ρόλο του. Αυτό φάνηκε και χθες, αφού τα πρώτα λόγια της αγόρευσής του αφιερώθηκαν στο ίδιο το γεγονός της πυρκαγιάς. «Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι η ιστορία του τόπου πρέπει να διακριθεί σε προ του 2018 και τη φωτιά στο Νταού Πεντέλης και στη μετά το 2018 εποχή. […] Η συμφορά για το συμβάν που εξετάζουμε εμπέδωσε στο συλλογικό υποσυνείδητο το δόγμα ότι πάση θυσία πρέπει να προστατεύεται η ανθρώπινη ζωή ως πρώτιστο έννομο αγαθό», σχολίασε. «Πρέπει να προσπαθήσουμε να δώσουμε την απάντηση στο ερώτημα ποιος έφταιξε και τι έγινε λάθος και φτάσαμε σε αυτό το ολέθριο αποτέλεσμα».

Οι Ματιώτες, συγγενείς θυμάτων, εγκαυματίες, κάτοικοι και παραθεριστές της πληγείσας περιοχής που περιμένουν πεντέμισι χρόνια την ετυμηγορία της Δικαιοσύνης, είχαν γεμίσει από πολύ νωρίς τις θέσεις του ακροατηρίου. Οι πρώτες συγκλονιστικές καταθέσεις που ακούστηκαν στο δικαστήριο ήταν εκείνων και ο εισαγγελέας έκανε εκτενή αναφορά στα όσα περιέγραψαν ως μάρτυρες κατηγορητηρίου: «Εβλεπαν τους καπνούς αλλά πίστευαν ότι κάποιος θα έμπαινε στον κόπο να τους ειδοποιήσει. Οπως αποδείχτηκε, όμως, ουδείς τους ενημέρωσε», τόνισε. «Η εικόνα αυτή δεν τιμά ούτε το Πυροσβεστικό Σώμα ούτε την Πολιτική Προστασία ούτε τους άλλους εμπλεκόμενους».

Ενοχή για τρεις επικεφαλής

Τα πρόσωπα που έθεσε εξαρχής στο κάδρο των ευθυνών ήταν οι τρεις βασικοί κατηγορούμενοι: ο Σωτήρης Τερζούδης, τότε αρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος, ο Βασίλης Ματθαιόπουλος, τότε υπαρχηγός επιχειρήσεων, και ο Ιωάννης Φωστιέρης, πρώην διοικητής του ΕΣΚΕ. Ειδικά για τον Βασ. Ματθαιόπουλο ζήτησε να κριθεί ένοχος για το ότι δεν κινητοποίησε τα πλοιάρια της Πυροσβεστικής με αποτέλεσμα μέσω παραλείψεως να βρουν τον θάνατο 9 άνθρωποι στη θάλασσα. «Το ΕΣΚΕ γνώριζε την ύπαρξη ανθρώπων στη θάλασσα, τα πλοία ήταν διαθέσιμα και επανδρωμένα» ανέφερε χαρακτηριστικά ο εισαγγελέας. Για τον Σωτ. Τερζούδη και τον Ι. Φωστιέρη ζήτησε απαλλαγή από αρκετές κατηγορίες, θεωρώντας πως πράγματι έπραξαν σύμφωνα με το πρωτόκολλο, όμως ζήτησε την καταδίκη τους ως προς τη μη αξιοποίηση συγκεκριμένων εναέριων μέσων.

Η φωτιά στη Motor Oil

Εκτενή αναφορά έκανε στη φωτιά που είχε ξεσπάσει κοντά στα διυλιστήρια της Motor Oil και οδήγησε στην επιχειρησιακή εντολή να σταλεί εκεί εναέριο μέσο παρά το γεγονός πως η φωτιά στο Νταού είχε λάβει επικίνδυνες διαστάσεις. Η απόφαση ελήφθη έπειτα από τηλεφώνημα του Ομίλου Βαρδινογιάννη προς το ΕΣΚΕ που ζητούσε δυνάμεις στο σημείο, απόφαση που, κατά τον εισαγγελέα, ήταν «παράτυπη και επιχειρησιακά εσφαλμένη» και η ευθύνη βαραίνει και τον τότε διοικητή του ΕΣΚΕ και τον τότε αρχηγό της Πυροσβεστικής:

«Ο επίγειος επικεφαλής […] δεν είδε και δεν διαπίστωσε ότι η φωτιά είχε μπει στο διυλιστήριο, ούτε ζήτησε τη συνδρομή μέσου. Αποδείχτηκε ότι ο Φωστιέρης έλαβε δύο κλήσεις από τον ιδιοκτήτη του διυλιστηρίου, επιφανή επιχειρηματία που του ζητά επιτακτικά εναέρια μέσα. Ο επιχειρηματίας όμως δεν βρισκόταν εκεί […] φέρεται να του δήλωσε όμως ότι η φωτιά έχει εισέλθει στις εγκαταστάσεις. Ποια θα έπρεπε να είναι η δέουσα αντίδρασή του; Να επιβεβαιώσει την πληροφορία που έλαβε».

Η εκκένωση που δεν έγινε

Ο εισαγγελέας εισηγήθηκε και την ενοχή του πρώην διοικητή των Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Αθηνών, Νικ. Παναγιωτόπουλου, ως του προσώπου που έπρεπε να είχε εισηγηθεί προληπτικά την οργανωμένη απομάκρυνση των κατοίκων. «Μόνος αρμόδιος για την εισήγηση εκκένωσης είναι ο επικεφαλής των επίγειων δυνάμεων. […] Ούτε το ΕΣΚΕ είχε τέτοια αρμοδιότητα ούτε η ηγεσία της Πυροσβεστικής, η ευθύνη είναι προσωποποιημένη», υπογράμμισε και απάλλαξε από την κατηγορία τους κατηγορούμενους αυτοδιοικητικούς παράγοντες, δηλαδή τους υπεύθυνους της Περιφέρειας Αττικής και των δήμων.

Η δίκη θα συνεχιστεί στις 20 Φεβρουαρίου με τη συνέχεια της αγόρευσης του εισαγγελέα.