Αρκετοί έδειξαν απροθυμία… στην αρχή. Το Μεσολόγγι δεν βρισκόταν στη διαδρομή των προσφύγων από τα νησιά προς τη βόρεια Ελλάδα και την Ευρώπη και πολλοί μαθητές του 1ου Γυμνασίου Μεσολογγίου ένιωθαν ότι δεν τους αφορούσαν άμεσα οι ειδήσεις για τους πνιγμούς στο Αιγαίο και τα βάσανα των συνομηλίκων τους και των οικογενειών τους από τη Μέση Ανατολή και την Ασία που προσπαθούσαν να βρουν καταφύγιο στην Ευρώπη. Ετσι είπαν στη Σοφία Λαναρά και την Αποστολία Πάστρα, τις δύο καθηγήτριες που πήραν πριν από τρεις μήνες την πρωτοβουλία να οργανώσει το σχολείο ένα διήμερο εκδηλώσεων για τους πρόσφυγες.
Σήμερα, ύστερα από συναντήσεις με κείμενα για την προσφυγιά και τη μετανάστευση, οι μαθητές όχι μόνο κατάλαβαν, αλλά έβαλαν τον εαυτό τους στη θέση των προσφύγων, χαρίζοντας στο Μεσολόγγι δυο βραδιές σπάνιας συγκίνησης.
Τη μια βραδιά, θεατρική παράσταση βασισμένη σε μαρτυρίες προσφύγων, την άλλη απαγγελίες ποιημάτων και κειμένων και τραγούδια από τη χορωδία, μεταξύ των οποίων δύο τραγούδια που συνέθεσε ο Χρήστος Βλαχογιάννης ειδικά για την περίσταση και αποτυπώνουν μοναδικά το σημερινό δράμα των προσφύγων προς μια Ευρώπη που κλείνει τα σύνορά της:
■ «Ελα κι αγκάλιασέ με, είμ’ ένας άνθρωπος κι εγώ, που τώρα φεύγω για ξένα μέρη, ψάχνω ένα χέρι να κρατηθώ. Ψάχνω, γλυκιά μου μάνα, ψάχνω γωνιά να ζεσταθώ, ψάχνω ελπίδα να κρατηθώ. Θέλω να ζήσω, θέλω να ζήσω, να ζήσω… Κάπου να ζήσω, κάπως να ζήσω, να σωθώ…», λέει η «Κραυγή», σε στίχους της φιλολόγου του σχολείου Σταυρούλας Ακαλέστου.
■ «Αλλοι πρόσφυγα με λένε, λαθρομετανάστη άλλοι, άλλοι με τη συμφορά μου κλαίνε, άλλοι με μισούνε πάλι. Τώρα αυτούς πώς να τους πείσω την καρδιά τους να μ’ ανοίξουν; Σκιάζονται να μη τους μαγαρίσω τα παιδιά τους, σαν μ’ αγγίξουν» λέει «Το Παράπονο του πρόσφυγα» σε στίχους του Χρήστου Βλαχογιάννη).
«Κουβεντιάσαμε πολύ με τα παιδιά. Διαβάσαμε μαρτυρίες προσφύγων, ποιήματα, διηγήσεις για τους Ελληνες που ήρθαν από τη Σμύρνη ή για τους Ελληνες πρόσφυγες που φιλοξενήθηκαν στη Συρία, κείμενα για τη μετακίνηση των πληθυσμών. Τα παιδιά μπήκαν στη διαδικασία να γράψουν και να ζωγραφίσουν ελεύθερα για όσα άκουγαν και διάβαζαν. Τα βλέπαμε στην πορεία να γίνονται πιο ανοιχτά, να καταλαβαίνουν τι συμβαίνει στην κοινωνία μας, πόση ανάγκη υπάρχει για ασφαλή μετακίνηση των ανθρώπων. Κατάλαβαν πως πρέπει να είμαστε δίπλα στους ανθρώπους που θέλουν τη στήριξή μας», λέει στην «Εφ.Συν.» η Σοφία Λαναρά.
Εναυσμα για την πρωτοβουλία υπήρξε ο φόβος μπροστά στην απάθεια.
«Τις πρώτες φορές που είδα ναυάγιο στην τηλεόραση ταράχτηκα. Μετά έπιασα τον εαυτό μου να αντιδρά λιγότερο. Μας τρόμαξε μήπως αρχίσουμε να συνηθίσουμε, μήπως επαναπαυτούμε, μήπως γίνουν απλώς μέρος των ειδήσεων οι θάνατοι στο Αιγαίο. Νιώσαμε ότι πρέπει κάπως να ταρακουνήσουμε την κοινωνία, ότι δεν μπορούσαμε να μένουμε αμέτοχοι», μας λέει η κ. Λαναρά.
Στην προετοιμασία των δύο εκδηλώσεων, που έγιναν στα τέλη Φεβρουαρίου με τίτλο «Εφυγαν», συμμετείχαν ενεργά πολλοί εκπαιδευτικοί του σχολείου, με την αμέριστη συμπαράσταση της διεύθυνσης.
Ουσιαστική στήριξη έδωσαν μεταξύ άλλων η Σχολή Μαθητείας του ΟΑΕΔ, η Α’ ΕΛΜΕ Αιτωλοακαρνανίας, οι εργαζόμενοι στο Νοσοκομείο Μεσολογγίου, η ΜΚΟ Αγκαλιά της Λέσβου.
Επιθυμία τώρα των παιδιών, των γονιών τους και των εκπαιδευτικών είναι να ταξιδέψει η εκδήλωση και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας, ώστε να μοιραστούν και με άλλους την εμπειρία, τις γνώσεις και τα συναισθήματά τους.
● Την πρωτοβουλία παρουσίασε εκτενώς η εκπομπή «Studio 9» της ΕΡΤ, με τους Μαριλένα Κατσίμη και Σίλα Σεραφείμ.
