Στο ΠΙΚΠΑ της Λέρου θα στεγαστούν οι πρόσφυγες

Αμεση λύση φαίνεται πως βρίσκει το οξύ πρόβλημα της στέγασης των προσφύγων της Λέρου για όσο διαρκεί η διαδικασία ταυτοποίησης.

Σύμφωνα με τον αναπληρωτή υπουργό Μεταναστευτικής Πολιτικής, Γιάννη Μουζάλα, που συναντήθηκε την Τρίτη με εκπρόσωπο του Δικτύου Εθελοντών Λέρου, θα ξαναρχίσουν άμεσα οι εργασίες στο εγκαταλειμμένο κτίριο του πρώην ΠΙΚΠΑ στο Λακκί, το κύριο λιμάνι του νησιού.

Το κτίριο προγραμματίζεται να είναι έτοιμο το συντομότερο για να φιλοξενεί πρόσφυγες, μέχρι να ετοιμαστεί το hot spot της Λέρου, το οποίο αποφασίστηκε να γίνει στο παλιό ψυχιατρείο στα Λέπιδα, επιλογή που ικανοποιεί τη δημοτική αρχή, όχι όμως τους εθελοντές και τον ιατρικό κόσμο που δραστηριοποιείται στον χώρο της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης.

Σε ξύλινα σπιτάκια

Μέχρι σήμερα, οι εκατοντάδες νεοεισερχόμενοι πρόσφυγες αναγκάζονται να στοιβάζονται στην αυλή του Λιμεναρχείου, στους γύρω δρόμους και σε παρακείμενο οικόπεδο, όπου πρόσφατα δόθηκε η άδεια να τοποθετηθούν ξύλινοι οικίσκοι.

Οι συνθήκες ήταν εξαιρετικά δύσκολες το καλοκαίρι, όταν για λίγη σκιά επιστρατεύονταν χαρτόκουτα ή ακόμα και το πλαστικό υλικό από τις κατασχεμένες φουσκωτές βάρκες που έφεραν τους πρόσφυγες στην Ευρώπη.

Αλλά τον χειμώνα τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα. Για να αντιμετωπίσουν τις τελευταίες βροχές, κάποιοι πρόσφυγες μεταφέρθηκαν σε γιαπί ξενοδοχείου, άλλοι στοιβάχτηκαν στο γκαράζ του Λιμεναρχείου, ενώ τα μωρά με τις μητέρες τους μεταφέρθηκαν στον χώρο φιλοξενίας που λειτουργούν οι αλληλέγγυοι στην παλιά βίλα «Αρτεμις».

Οι αλληλέγγυοι ζητούσαν από καιρό να χρησιμοποιηθεί το πρώην ΠΙΚΠΑ για να φιλοξενηθούν οι πρόσφυγες, αλλά η υπόθεση σκόνταφτε στη δημοτική αρχή, που δεν ήθελε ούτε να ακούσει για κέντρο υποδοχής προσφύγων μέσα στο λιμάνι, όσο και στη γραφειοκρατία.

Με τα πολλά, το κτίριο παραχωρήθηκε στην Υπηρεσία Πρώτης Υποδοχής για να δημιουργήσει κινητή μονάδα και στη συνέχεια καθαρίστηκε, περιφράχτηκε, ηλεκτροδοτήθηκε και συνδέθηκε στο τηλεφωνικό δίκτυο και στο ίντερνετ.

Είχε ολοκληρωθεί η μελέτη των τεχνικών υπηρεσιών όταν δόθηκε εντολή να παγώσει η διαδικασία, καθώς το νέο ευρωπαϊκό σχέδιο ζητά να γίνεται η διαδικασία καταγραφής και ταυτοποίησης στα λεγόμενα hot spots, στα οποία συμμετέχουν διαφορετικές ευρωπαϊκές υπηρεσίες.

Εκπλήξεις

Αν και σε πολλούς φαινόταν ευνόητο ότι το hot spot της Λέρου θα γίνει στο πρώην ΠΙΚΠΑ, καθώς είχαν γίνει ήδη εργασίες, η πρόσφατη επίσκεψη του Γιάννη Μουζάλα στο νησί επιφύλαξε εκπλήξεις.

Ο υπουργός αποφάσισε να γίνει το hot spot στην άλλη πλευρά του λιμανιού, στα Λέπιδα, σε οικόπεδο μπροστά από το εγκαταλειμμένο ενδέκατο περίπτερο του παλιού ψυχιατρείου που είχε καθαριστεί το καλοκαίρι από τον δήμο για να μεταφερθούν εκεί οι πρόσφυγες από την αυλή του Λιμεναρχείου.

Η στάση της δημοτικής αρχής (ο δήμαρχος είχε δηλώσει πως οραματίζεται να φτιάξει «μία αντίστοιχη Αμυγδαλέζα, κάτω όμως από ανθρώπινες συνθήκες», ενώ δημοτικός σύμβουλος της πλειοψηφίας είχε κατηγορήσει σε δημόσια συζήτηση το Λιμεναρχείο ότι προχωρά γρήγορα τη διαδικασία καταγραφής κι έτσι μετατρέπει τη Λέρο σε πόλο έλξης των προσφύγων) δημιουργεί βάσιμες υποψίες ότι στόχος δεν ήταν ο σεβασμός των δικαιωμάτων των προσφύγων και η διευκόλυνση της καταγραφής, αλλά η κράτηση και η απομόνωσή τους σε μη κατοικημένη περιοχή, και μάλιστα με βαρύ συμβολικό φορτίο που παραπέμπει σε εγκλεισμό και βασανιστήρια.

Συμβολισμοί

Για «καταστροφική συμβολική πράξη» είχε μιλήσει ο διευθυντής του τμήματος Ψυχικής Υγείας της Τεργέστης (τμήμα που έχει σημαντικό έργο στην ψυχιατρική μεταρρύθμιση), ενώνοντας τη φωνή του με τους αλληλέγγυους και Ελληνες ψυχιάτρους.

Γενικότερα, η δημοτική αρχή δίνει την εντύπωση πως, όποιο κι αν είναι το ερώτημα, τα Λέπιδα είναι η απάντηση.

Το τελευταίο διάστημα, ο δήμος έχει συζητήσει τη δημιουργία στα Λέπιδα κέντρου νατοϊκής εκπαίδευσης, κέντρου εκπαίδευσης προσφύγων και άλλων δραστηριοτήτων, ενώ η γυναίκα του δημάρχου δραστηριοποιείται σε ΜΚΟ της Δανίας με σκοπό να αξιοποιηθεί ο χώρος.

Από την πλευρά του, ο αναπληρωτής υπουργός δηλώνει πως, σε αντίθεση με το ΠΙΚΠΑ, το οικόπεδο στα Λέπιδα προσφέρεται, λόγω μεγέθους, γεωγραφικής θέσης, υγιεινής και ασφάλειας, για τη δημιουργία hot spot στα πρότυπα του Ελαιώνα (αν και το hot spot δεν είναι ανοιχτή δομή, καθώς οι πρόσφυγες κρατούνται μέχρι να ταυτοποιηθούν, διαδικασία που υπολογίζεται πως θα ολοκληρώνεται μέσα σε 72 ώρες, ενώ στη συνέχεια θα φεύγουν από το νησί), και πως ο συμβολισμός ενός χώρου δεν εξαρτάται μόνο από το παρελθόν του αλλά κυρίως από τη χρήση του.

«Το αποτέλεσμα θα το δείξει», απαντά σε όσους φοβούνται πως το hot spot θα εξελιχθεί σε στρατόπεδο συγκέντρωσης.

Ως προς την τύχη του κτιρίου του ΠΙΚΠΑ, όταν ολοκληρωθεί το hot spot στα Λέπιδα, δηλώνει πως δεν έχει αποφασιστεί η λειτουργία του και πως μπορεί να συνεχίσει να χρησιμοποιείται για τη φιλοξενία ευάλωτων ομάδων προσφύγων.