Δημοσκόπηση QED: Πόσο «ρωσόφιλοι» είναι οι Έλληνες – Τι δείχνουν τα ευρήματα

Μια σταθερή αλλά σύνθετη εικόνα των στάσεων της ελληνικής κοινής γνώμης απέναντι στη Ρωσία και τη Δύση καταγράφει νέα δημοσκόπηση της εταιρείας QED για το podcast «pod» του Σταύρου Θεοδωράκη, αναδεικνύοντας ένα διαχρονικό μοτίβο αμφιθυμίας.

Σύμφωνα με τα ευρήματα, παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα παραμένει θεσμικά, πολιτισμικά και οικονομικά ενταγμένη στη Δύση, σημαντικό τμήμα της κοινής γνώμης εκφράζει μια συναισθηματική δυσπιστία απέναντί της, με τη Ρωσία να λειτουργεί συχνά ως συμβολικό αντίβαρο. Όπως προκύπτει, η πλειοψηφία των πολιτών θεωρεί ότι η Ελλάδα συνδέεται με βαθύτερους πολιτισμικούς δεσμούς με τη Ρωσία από ό,τι με την Ευρώπη και τη Δύση.

Θετική η άποψη των Ελλήνων για τη Ρωσία

Στο γενικό ερώτημα για τη στάση απέναντι στη Ρωσία, το 48% των ερωτηθέντων εκφράζει θετική γνώμη, ενώ το 42% αρνητική, αποτυπώνοντας μια ισορροπία που δεν καταλήγει σε ξεκάθαρη υπεροχή θετικών ή αρνητικών συναισθημάτων.

Η ανάλυση που παρουσιάζεται στο podcast «Γκάλοπ εν βρασμώ», όπου ο Σταύρος Θεοδωράκης συνομιλεί με τον ερευνητή του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Κωστή Κορνέτη, επιχειρεί να ερμηνεύσει αυτή τη διαχρονική τάση. Όπως επισημαίνεται, η εικόνα μιας μονοδιάστατης ρωσοφιλίας δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, καθώς κυριαρχεί μια δομική αμφιθυμία απέναντι στη Ρωσία και τη Δύση.

Παρά την ένταξη της χώρας στη Δύση, η ελληνική κοινωνία φαίνεται να διατηρεί μια παράλληλη συναισθηματική απόσταση, με τη Ρωσία να λειτουργεί ως εναλλακτικό σημείο αναφοράς. Σύμφωνα με τον Κωστή Κορνέτη, η θετική στάση δεν περιορίζεται σε συγκεκριμένο ιδεολογικό χώρο, αλλά εμφανίζεται σε Αριστερούς, Κεντρώους και Δεξιούς, στοιχείο που, όπως τονίζει, καθιστά τη Ρωσία «έναν καθρέφτη διαφορετικών αναγκών και προσδοκιών κατά το δοκούν».

Παράλληλα, σημειώνεται ότι οι Έλληνες διαχωρίζουν σε μεγάλο βαθμό τη ρωσική πολιτική από τον ρωσικό λαό, προς τον οποίο καταγράφονται υψηλά επίπεδα συμπάθειας. Η ερμηνεία αυτής της σχέσης αποδίδεται σε πολιτισμικούς και ιστορικούς δεσμούς, όπως η Ορθοδοξία, η κοινή βυζαντινή κληρονομιά και ευρύτερες ιστορικές αναφορές που έχουν διαμορφώσει ένα ισχυρό συλλογικό φαντασιακό.

Ωστόσο, όπως υπογραμμίζεται στην ανάλυση, η ιδέα της Ρωσίας ως σταθερού εναλλακτικού συμμάχου της Ελλάδας δεν ανταποκρίνεται στην ιστορική πραγματικότητα, αλλά περισσότερο σε μια κατασκευασμένη αντίληψη που επιβιώνει στον δημόσιο λόγο.

Παρά τις γεωπολιτικές εξελίξεις και τον πόλεμο στην Ουκρανία, το φιλορωσικό φαντασιακό δεν έχει εκλείψει, αλλά παρουσιάζει μετασχηματισμούς και ρωγμές. Την ίδια ώρα, οι πολίτες εμφανίζονται να διαχωρίζουν τις πολιτικές επιλογές της Ρωσίας από την εικόνα του λαού της χώρας, διατηρώντας θετικά συναισθήματα προς τον δεύτερο.

Τέλος, επισημαίνεται ότι, παρά τις αντιφάσεις, η Ρωσία εξακολουθεί να λειτουργεί ως σημείο αναφοράς στον ελληνικό δημόσιο διάλογο, χωρίς όμως αυτό να μεταφράζεται αυτόματα σε πολιτική επιλογή ή σε «διαβατήριο» για πολιτική εκμετάλλευση.