Στην πατρίδα των μεγάλων θαλασσοπόρων γιόρτασαν την άνοδο στην ευρωπαϊκή κορυφή όπως υπαγορεύει η μεσογειακή ιδιοσυγκρασία αλλά και το γνωστό προσωνύμιό τους: «Βραζιλιάνοι της Ευρώπης».
Στο δυτικό σύνορο της ηπειρωτικής Ευρώπης, η επινίκια εβδομάδα, όπως την κατέγραψε η διάθεση της «Εφ.Συν.» να… συνεορτάσει με τους Πορτογάλους, κύλησε με πάθος λόγω της εκπλήρωσης χρέους στην ποδοσφαιρική ιστορία τους.
Η ίδια εκρηκτική διάθεση, όμως, αναπόφευκτα έκρυβε, μεταξύ άλλων, νέα ποδοσφαιρικά όνειρα, λόγια αγάπης προς τη γενέτειρα του σκόρερ Εντερ, Γουινέα-Μπισάου, αναγνώριση του Φερνάντο Σάντος, ανάγκη εκτόνωσης της, συγγενούς με τη δική μας, πολιτικής πίεσης στην, ούτως ή άλλως, δύσκολη καθημερινότητά τους και όχι μόνο.
«Τώρα γιορτάζουμε όπως ξέρουμε επειδή η διάκριση στη Γαλλία είναι η αγκαλιά με το κορίτσι που πάντα θέλαμε!» ακούσαμε από τον Παουλίτο, στενό φίλο του Εντερζίτο Αντόνιο Μασέντο Λόπεζ…
Ποιος είναι αυτός; Μα, ο σκόρερ του τελικού, ο Εντερ! Το πλήρες όνομά του είναι, σαφώς, πιο… περίπλοκο από το σουτ-μαχαιριά που έστειλε την μπάλα στα δίχτυα του Γιορίς. Τον εντοπίσαμε εκεί επειδή, μετά το… πρωτόκολλο των πανηγυρισμών, «θέλησα να μοιραστώ τη χαρά μου με την οικογένεια και τους παιδικούς μου φίλους». «Φώναζες» κάτι στην καρδιά την ώρα του σουτ;» ρωτήσαμε.
«Δεν είπα λέξη μέσα μου… Αλλά αν πρέπει να “κάνω” λέξη αυτό που ένιωθα, είναι “Τώρα”. Πάτησα γερά, δύναμη χαμηλά, γκολ! Να ξέρετε ότι κανείς μας, παρά τη λύπη μας για την αποβολή του Ρονάλντο, δεν απογοητεύτηκε εκεί τη στιγμή. Τότε, λοιπόν, κάποιοι είπαν στον άλλο δίπλα τους, είτε από τον πάγκο είτε μέσα στο γήπεδο, “πάμε”. Μαθημένοι στα δύσκολα οι περισσότεροι, νιώσαμε την ανάγκη να πάμε κόντρα στο κακό».
• Ο Ρονάλντο έπαιξε τον ρόλο του;
«Ναι. Μου είπε, λοιπόν, πριν μπω στο γήπεδο, “θα τους το βάλεις το γκολ, πάμε”. Οταν κάποιος με τη δική του αξία σε… βεβαιώνει, τότε υποχρεώνεσαι να κάνεις πράξη τη δική του σιγουριά».
Αμέσως μετά, «ντουέτο» με άλλο φίλο του, παρόντα στη συνομιλία, ρώτησαν με χαμόγελο: «Στην Ελλάδα πανηγυρίσατε το γκολ;» και η καταφατική απάντησή μας έμοιαζε να ξυπνά τον συναισθηματισμό του: «Σας ευχαριστούμε όλους σας, όπως ευχαριστούμε κάθε άλλον απ’ όλο τον κόσμο που χάρηκε μαζί μας».
• Γνωρίζουμε καλά το Φερνάντο Σάντος στην Ελλάδα.
«Είπε ό,τι έπρεπε και όταν έπρεπε στα αποδυτήρια. Ολοι σεβόμαστε την αξία του».
• Τι είναι για σένα η μπάλα;
«Αγάπη, αφορμή να βρίσκω χαρά! Και μετά επάγγελμα».
Ακόμη κι αν δεν είχε πετύχει το γκολ-πρωτάθλημα Ευρώπης το ίδιο θα έλεγε. Μετανάστης στην ιβηρική γη, γεννημένος στην πορτογαλική αποικία Γουινέα-Μπισάου της Δυτικής Αφρικής, μεγάλωσε, βλέπετε, σε ορφανοτροφείο επειδή, αν και εν ζωή, οι γονείς του υποχρεώθηκαν να τον στείλουν εκεί.
Ηταν αδύναμοι να θρέψουν και τα τέσσερα παιδιά τους ενώ προσπαθούσαν να στεριώσουν στη νέα πατρίδα τους.
Πρόσθετο στοιχείο για την κατανόηση της ιδιοσυγκρασίας του είναι η έκθεση του ΟΗΕ, δημοσιευμένη το 2008, για τη μικρή γενέτειρά του στη «μαύρη» ήπειρο: «Η Γουινέα-Μπισάου είναι η χειρότερη χώρα για να ζήσει ένα παιδί». Επεξηγηματικά στοιχεία της καθοριστικής παρουσίας του παίκτη που είχε παίξει μόλις 13 λεπτά στα προηγούμενα έξι παιχνίδια του Ευρωπαϊκού πρωταθλήματος, μπήκε αλλαγή στον τελικό και έδωσε ονοματεπώνυμο στην επιτυχία της Πορτογαλίας.
Καθ’ οδόν προς… την επικοινωνία μαζί του, μάθαμε τον νέο στόχο της Εθνικής Πορτογαλίας. Στέλεχος της ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας των πρωταθλητών Ευρώπης, μας τόνισε τη δήλωση που μόλις είχε κάνει, βράδυ Τετάρτης στην τηλεόραση, άλλο στέλεχος της «χρυσής» ενδεκάδας, ο Γουίλιαμ Καρβάλιο:
«Στόχος είναι να σταθεροποιήσουμε την καλή απόδοσή μας και μπορούμε να τον πετύχουμε επειδή τόσο η αξία όσο και η ηλικία πολλών παικτών δίνουν αισιοδοξία για σταθερότητα». Τότε δέχτηκε από τον παρουσιαστή της εκπομπής καίρια ερώτηση για τον ψυχισμό των Πορτογάλων: «Μπορούμε να ελπίζουμε σ’ εσάς ώστε να γίνει πραγματικότητα και ένα Παγκόσμιο Κύπελλο; Το χρωστάμε στον “Μαύρο Πάνθηρα”!» Ο Καρβάλιο χαμογέλασε, απάντησε: «Συμφωνώ με τον στόχο, μπορεί πολλά αυτή η ομάδα».
Ο «Μαύρος Πάνθηρας» είναι η κεντρική φυσιογνωμία του ποδοσφαίρου στην Πορτογαλία, ο γεννημένος (25/1/1942) στη Μοζαμβίκη μεγάλος Εουσέμπιο!
Οφειλή, λοιπόν στη μνήμη του (πέθανε 72 ετών στις 5 Ιανουαρίου του 2014) και επειδή στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1966 είχε οδηγήσει την Πορτογαλία ένα βήμα πριν, ώς τον χαμένο (1-2) ημιτελικό απέναντι στους παγκόσμιους πρωταθλητές και οικοδεσπότες Αγγλους.
Θέληση, ειδικότερα για ποδόσφαιρο γενικότερα για ζωή, σαν τραγούδι φάντο, ωδή γλυκιάς μελαγχολίας για τον έρωτα και τον θάνατο. Μεταξύ άλλων, σαρκάζει την απειλή της Κομισιόν. Τους ακούσαμε να την αναφέρουν, ανήσυχοι, εντός της ίδιας επινίκιας εβδομάδας. Απειλή για κυρώσεις επειδή η Πορτογαλία, όπως και Ισπανία, «δεν έχουν λάβει μέτρα για τη μείωση του δημόσιου ελλείμματος».
Τεχνοκράτες στην άκρη! Μην τους χαλάτε τ’ όνειρο…
